Tibetan
སྨྲས་པ་ལ་དོན་ངེས་པར་ཆད་པ་ཡང་ཅི་ཡོད། ལྷའི་བུ་ཁ་ཅིག་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡང་ཡོད། ཁ་ཅིག་ནི་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཡང་ཡོད་དེ། མདོར་ན་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཅི་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་འཁོར་ལོ་སྟེ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སློབ་པ་མེད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བའོ། །གསོལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའམ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོའི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་སངས་རྒྱས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་མ་ལགས་ན་ཅིའི་སླད་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྲག་ཕྱུང་བས་མཚམས་མ་མཆིས་པའི་ལས་བགྱིས་པར་འགྱུར། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྣོད་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་གནས་སོ། །དེ་བས་ན་གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གནོད་པ་བྱས་པས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་གྱི། གཟུགས་ཀྱི་སྐུ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པས་མཚམས་མེད་པའི་ལས་སུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། ཅི་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ན་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ཞེས་བགྱི། བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངག་གི་འཁོར་ལོ་སྟེ། འདོད་པ་དང་། འདོད་པ་མེད་པའི་མཐར་ཕྱིན་ ཅིང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ནི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། བདག་གི་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའམ། གཞན་གྱི་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། བཀའ་སྩལ་པ། བདག་གི་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་ལུས་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཇི་ལྟར་ན་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ངག་གི་འཁོར་ལོ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་ཞེས་བྱའོ། །གསོལ་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའམ། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི། གལ་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དགེ་འདུན་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ན་ནི་སྔོན་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་དེ་ཝི་དང་། པ་རི་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་གསུམ་ཕོག་པའི་ཚེ། ཕྱིས་དགེ་འདུན་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱིས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཤིག་ཅེས་གསུང་བའི་མི་རིགས་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་དགེ་འདུན་ནི་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ན་མཆིས་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དགེ་འདུན་ནི་དོན་དམ་པའི་དགེ་འདུན་གྱི་རྟེན་པའི་གནས་ཡིན་པས་ན་ཕྱིས་དགེ་འདུན་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱིས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གཞན་དུ་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་དགེ་འདུན་ལ་བཀུར་ཞིང་བཙུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་དེ་སྐད་ཅེས་གསུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་འཁོར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནང་ན་དགེ་འདུན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་མཆོག་གོ །དཔེར་ན་འོ་མ་ལས་ཞོ་འབྱུང་ལ། ཞོ་ལས་མར་འབྱུང་མར་ལས་མར་གྱི་སྙིང་པོ་འབྱུང་སྟེ། མར་གྱི་སྙིང་པོ་ནི་མཆོག་རབ་གྱ་ནོམ་པ་དང་འདྲ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་དགེ་འདུན་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉེ་གནས་དགེ་འདུན་ཡོད་ན་དེའི་ནང་ན་འཇུག་པ་བཞི་དང་། འབྲས་བུ་བཞི་ཐོབ་པ་བླ་ན་མེད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་ཡོད་པས་ན་འཁོར་རྣམ་པ་དགུ་བཅུ་རྩ་དྲུག་གི་ནང་ན་དགེ་འདུན་ནི་གྱ་ནོམ་པ། མཆོག་རབ་དཔེ་ཟླ་མེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཕྱིས་དགེ་འདུན་ཡོད་པར་འགྱུར་གྱིས་སྐྱབས་སུ་ སོང་ཤིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལ་དོན་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །གསོལ་པ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཆོས་ལགས་ལ། ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དགེ་འདུན་ལགས་ཏེ། དགེ་འདུན་ཉིད་ཀྱང་ཆོས་ལགས་པས་ཡང་དག་པར་ན་ཆོས་གཅིག་ཏུ་བས་ན་ཁྱད་པར་རམ་བྱེ་བྲག་ཅི་མཆིས། བཀའ་སྩལ་པ། ཆོས་དེ་དག་མཆིས་མོད་ཀྱི་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བྱེ་བྲག་ཡོད་དོ། །དཀོན་མཆོག་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་བསྟན་པ་མེད་པར་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དང་། སློབ་པ་མེད་པའི་ས་ནོན་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་དང་ལྡན་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པའི་ཡོན་ཏན་དང་། ཤེས་རབ་ཏུ་ལྡན་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་བསྟན་པ་མེད་པ་དང་། བསླབ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ནི་སངས་རྒྱས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །འགོག་པའི་བདེན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སློབ་པ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་སློབ་པ་དང་། མི་སློབ་པ་ནི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཅེས་བྱའོ། །དབང་པོའི་སྒོ་ནས་དབྱེ་ན་སངས་རྒྱས་ནི་ཀུན་ཤེས་པའི་དབང་པོའོ། །ཆོས་ནི་དབང་པོའི་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། །དགེ་འདུན་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་གསུམ་མོ། །བ
Chinese
說了，對於意義確定，還有什麼呢？有些天子是向一個佛皈依的，有些是向三世的佛皈依的，總之是向一個佛皈依。請問：向什麼皈依才算是向佛皈依呢？回答：皈依，是指語的輪迴，是向一切智者無學的功德皈依。請問：是向色身皈依呢？還是向法身皈依呢？回答：是向法身皈依，不是向色身皈依，因為色身不是佛。請問：如果色身不是佛，為什麼從佛身出血會犯下無間罪呢？回答：色身是法身的容器，是法身的住所。因此，對色身造成損害會成為無間罪，但並非因為色身是佛而成為無間罪。請問：向什麼皈依才算是向法皈依呢？回答：皈依，是指語的輪迴，是向達到慾望和無慾望的彼岸，以及涅槃皈依，這就是向法皈依。請問：是向自己的身體達到彼岸皈依呢？還是向他人的身體達到彼岸皈依呢？回答：向自己的身體達到彼岸和向他人的身體達到彼岸皈依，這就是向法皈依。請問：如何才是向僧伽皈依呢？回答：皈依，是指語的輪迴，是向福田，有學和無學的聲聞的功德皈依，這就是向僧伽皈依。請問：是向世俗諦的僧伽皈依呢？還是向勝義諦的僧伽皈依呢？如果向勝義諦的僧伽皈依，那麼之前佛陀在提婆和波利接受三次皈依時，之後才會有僧伽這個名稱。
English
Having spoken, what is there to definitively decide about the meaning? Some sons of the gods take refuge in one Buddha, and some take refuge in the Buddhas of the three times. In short, it is to take refuge in one Buddha. Question: By taking refuge in what is it said that one has taken refuge in the Buddha? Answer: Taking refuge is the wheel of speech, it is taking refuge in the qualities of the omniscient, the non-learner. Question: Does one take refuge in the Form Body or does one take refuge in the Dharma Body? Answer: One takes refuge in the Dharma Body, one does not take refuge in the Form Body, because form is not the Buddha. Question: If the Form Body is not the Buddha, then why does drawing blood from the Buddha's body become an action of uninterrupted karma? Answer: The Form Body is the vessel of the Dharma Body, it is the abode of the Dharma Body. Therefore, harming the Form Body becomes uninterrupted karma, but it is not because the Form Body is the Buddha that it becomes uninterrupted karma. Question: By taking refuge in what is it said that one takes refuge in the Dharma? Answer: Taking refuge is the wheel of speech, it is taking refuge in the attainment of the end of desire and non-desire, and in Nirvana, this is called taking refuge in the Dharma. Question: Does one take refuge in the attainment of the end of one's own body, or does one take refuge in the attainment of the end of another's body? Answer: Taking refuge in the attainment of the end of one's own body and the attainment of the end of another's body is called taking refuge in the Dharma. Question: How does one take refuge in the Sangha? Answer: Taking refuge is the wheel of speech, it is taking refuge in the field of merit, the qualities of the learners and non-learners, the Shravakas, this is called taking refuge in the Sangha. Question: Does one take refuge in the Sangha of conventional truth or does one take refuge in the Sangha of ultimate truth? If one takes refuge in the Sangha of ultimate truth, then when the Buddha previously received the three refuges in Deva and Pari, the name Sangha would exist later.
Chinese
说“皈依”的种族，即胜义谛的僧伽，是常存于世间的。 答：世俗谛的僧伽是胜义谛僧伽的所依处，因此说“将来会有僧伽，皈依它吧”。 另外，为了尊敬和尊重世俗谛的僧伽，也这样说。佛陀在一切眷属中，僧伽是佛陀最殊胜的眷属。譬如从牛奶中产生酸奶，从酸奶中产生酥油，从酥油中产生酥油的精华。酥油的精华如同最殊胜的珍宝。佛陀的眷属僧伽也是如此。如果存在近住僧伽，其中有证得四入流果和四沙门果的无上福田，那么在九十六种外道眷属中，僧伽是最珍贵、最殊胜、无与伦比的。因此，说“将来会有僧伽，皈依它吧”是没有矛盾的。 问：佛陀本身就是法，法本身就是僧伽，僧伽本身就是法，如果真实地认为法是一体的，那么有什么差别或区别呢？ 答：这些法虽然存在，但从意义的角度来说是有区别的。 所谓“三宝”，是指没有教法的广大智慧和无学地，具足一切功德的是佛宝。 灭谛和无为法是法宝。 声闻的学法和无学功德，以及具足智慧的是僧宝。 从法的角度来区分，没有教法和无学之法是佛宝。 灭谛和无为法，既不是学法也不是无学之法的是法宝。 声闻的学法和无学法是僧宝。 从根的角度来区分，佛陀是一切遍知之根。 法不是根之法。 僧伽是无漏的三根。
English
The race that says "take refuge," that is, the Sangha of ultimate truth, is always present in the world. Answer: The Sangha of conventional truth is the basis of the Sangha of ultimate truth, therefore it is said, "There will be a Sangha in the future, take refuge in it." Furthermore, it is also said in this way in order to honor and respect the Sangha of conventional truth. Among all the retinues of the Buddha, the Sangha is the most excellent retinue of the Buddha. For example, yogurt comes from milk, butter comes from yogurt, and the essence of butter comes from butter. The essence of butter is like the most excellent jewel. The Sangha, the retinue of the Buddha, is also like that. If there is a Sangha of near-dwellers, in which there is an unsurpassed field of merit that has attained the four entrances and the four fruits, then among the ninety-six kinds of heretical retinues, the Sangha is the most precious, the most excellent, and unparalleled. Therefore, there is no contradiction in saying, "There will be a Sangha in the future, take refuge in it." Question: The Buddha himself is the Dharma, the Dharma itself is the Sangha, and the Sangha itself is the Dharma. If it is truly considered that the Dharma is one, then what is the difference or distinction? Answer: Although these Dharmas exist, there is a difference from the point of view of meaning. The so-called "Three Jewels" refers to the great wisdom without teaching and the ground of no learning. The one who possesses all qualities is called the Buddha Jewel. The truth of cessation and the unconditioned are called the Dharma Jewel. The learning of the Hearers, the qualities of the non-learners, and the one who possesses wisdom are called the Sangha Jewel. Distinguishing from the perspective of Dharma, the Dharma without teaching and the Dharma without learning are the Buddha Jewel. The truth of cessation and the unconditioned, which are neither learning nor non-learning, are the Dharma Jewel. The learning of the Hearers and the non-learning are the Sangha Jewel. Distinguishing from the perspective of faculties, the Buddha is the faculty of all-knowing. The Dharma is not the Dharma of faculties. The Sangha is the three uncontaminated faculties.