Tibetan
འཕྲུལ་ཉམས་སོ། །ཞེས་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དེ་ནས་ཀུན་དགའ་བོ་སོང་སྟེ། རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་ལམ་པོ་ཆེ་དང་། སྲང་དང་། བཞི་མདོ་དང་། སུམ་མདོ་དག་ཏུ་བྲམ་ཟེ་དང་། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ལ་བསྒོ་ནས། ཕྱིན་ཅད་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཉེས་པས་སྟིང་བར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་ཕྱི་ཞིག་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བསྙུང་བར་གྱུར་ནས། སྨན་པ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྨན་མར་ལྕགས་མདའ་ཞེས་བྱ་བ་ཕུལ་ལོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོ་འཚོ་བྱེད་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ངོ་མཚར་ཆེའམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ངོ་མཚར་ཆེ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་རྨད་དུ་བྱུང་ངམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྨད་དུ་བྱུང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ཁྱོད་ཤེས་སམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་འཚལ་ལགས་སོ། བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ཁྱོད་མི་ཤེས་སམ། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་མ་འཚལ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ཅི་ཞིག་ངོ་མཚར་ཆེ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་པ་རྣམས་རྩྭ་ཟ་ཞིང་ཆུ་འཐུང་ལ། དེ་དག་ལས་བདུད་རྩི་འདི་གྲུབ་ཅིང་། དེས་སྨན་མར་ལྕགས་མདའ་ཞེས་བགྱི་བ་བསྒྲལ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ཅི་ཞིག་རྨད་དུ་བྱུང་། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱུང་བ་ལས། དམ་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་། དགེ་འདུན་གྱི་བསྒྲུབ་པ་བཟང་པོ་འབྱུང་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ཁྱོད་ཅི་ཞིག་ཤེས། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐྱེས་སླན་ ཅད་གདོན་མི་འཚལ་བར་འགུམ་པར་འཚལ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འཚོ་བྱེད་ཁྱོད་ཅི་ཞིག་མི་ཤེས། གསོལ་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སུ་གང་དུ་མཆི་བ་དེ་མ་འཚལ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་དགེ་སློང་རྣམས་ཐེ་ཙོམ་སྐྱེས་ནས། ཐེ་ཙོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཙུན་པ་འཚོ་བྱེད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་རྟོགས་པ་ལ་གཟིགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ད་ལྟར་འབའ་ཞིག་མ་ཡིན་ཏེ། འདས་པའི་དུས་ན་ཡང་འདིས་ངའི་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ། ཅི་ལྟར་རྟོགས་པ་དེ་ཉོན་ཅིག །དགེ་སློང་དག་སྔོན་བྱུང་བ་འདས་པའི་དུས་ན། རི་ཁྲོད་ཀྱི་གྲོང་ཞིག་ན་ཁྱིམ་བདག་ཕྱུག་ཅིང་། ནོར་མང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ཞིག་གནས་པ་དེས་ཐབས་ཟླར་བབ་པ་ལས་ཆུང་མ་བླངས་ནས། དེ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་རྩེ་ཞིང་དགའ་ལ་དགའ་མགུར་སྤྱོད་དོ། །དེ་རྩེ་ཞིང་དགའ་ལ་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་ལས། ཕྱི་ཞིག་ན་དེའི་ཆུང་མ་ལ་བུ་ཆགས་ནས། དེ་ཟླ་བ
Chinese
让他说：‘神通衰退了’。这样命令道。然后阿难陀去了王舍城，在大路、小巷、十字路口和三岔路口向婆罗门和居士们宣告：‘从今以后，不要用罪过指责世尊。’之后，有一天，世尊生病了，医生耆婆为世尊献上了名为铁箭的药油。然后，世尊对医生之王耆婆说道：‘耆婆，什么更稀有？’耆婆回答说：‘世尊，世尊更稀有。’世尊说道：‘耆婆，什么更奇妙？’耆婆回答说：‘世尊，世尊更奇妙。’世尊说道：‘耆婆，你了解吗？’耆婆回答说：‘世尊，我了解。’世尊说道：‘耆婆，你不了解吗？’耆婆回答说：‘世尊，我不了解。’世尊说道：‘耆婆，什么更稀有？’耆婆回答说：‘世尊，那些世尊们吃草喝水，从中产生了甘露，并用它来治愈名为铁箭的药油。’世尊说道：‘耆婆，什么更奇妙？’耆婆回答说：‘世尊，世尊在世间出现，宣讲神圣的佛法，并出现僧众的良好修行。’世尊说道：‘耆婆，你了解什么？’耆婆回答说：‘世尊，所有出生之后的人都会死去，我了解。’世尊说道：‘耆婆，你不了解什么？’耆婆回答说：‘世尊，我不知道您要去哪里。’然后，比丘们产生了疑惑，为了断除一切疑惑，向佛陀世尊请教：‘尊者，耆婆观察到世尊的想法并说了出来，请您观察。’世尊说道：‘比丘们，不仅现在如此，过去世他也了解我的想法。你们听着，他是如何了解的。比丘们，过去世，在一个寂静的村庄里，住着一个富有、多财、享受丰厚的居士，他因缘成熟娶了一个妻子，他和她一起嬉戏玩乐，感到高兴和快乐。他和她嬉戏玩乐，后来，他的妻子怀孕了，她
English
Let him say, 'The magical power has diminished.' Thus he commanded. Then Ananda went to Rajagriha and proclaimed to the Brahmins and householders in the main roads, lanes, crossroads, and triple junctions: 'From now on, do not accuse the Blessed One with faults.' Then, one day, the Blessed One became ill, and the physician Jivaka offered the Blessed One a medicinal oil called Iron Arrow. Then, the Blessed One said to the king of physicians, Jivaka: 'Jivaka, what is more rare?' Jivaka replied: 'Blessed One, the Blessed One is more rare.' The Blessed One said: 'Jivaka, what is more wonderful?' Jivaka replied: 'Blessed One, the Blessed One is more wonderful.' The Blessed One said: 'Jivaka, do you know?' Jivaka replied: 'Blessed One, I know.' The Blessed One said: 'Jivaka, do you not know?' Jivaka replied: 'Blessed One, I do not know.' The Blessed One said: 'Jivaka, what is more rare?' Jivaka replied: 'Blessed Ones eat grass and drink water, and from that, this nectar is produced, and with it, the medicinal oil called Iron Arrow is healed.' The Blessed One said: 'Jivaka, what is more wonderful?' Jivaka replied: 'Blessed One, from the Blessed One's appearance in the world, the sacred Dharma is taught, and the good practice of the Sangha arises.' The Blessed One said: 'Jivaka, what do you know?' Jivaka replied: 'Blessed One, all who are born will die, I know.' The Blessed One said: 'Jivaka, what do you not know?' Jivaka replied: 'Blessed One, I do not know where you will go.' Then, the monks became doubtful, and to cut off all doubts, they asked the Buddha, the Blessed One: 'Venerable, Jivaka observed the Blessed One's thoughts and spoke, please observe.' The Blessed One said: 'Monks, it is not only now, but in the past, he also understood my thoughts. Listen to how he understood. Monks, in the past, in a secluded village, there lived a wealthy householder, rich in possessions and enjoying great wealth, who, due to circumstances, took a wife. He and she played together, rejoiced, and enjoyed themselves. As they played together, rejoiced, and enjoyed themselves, one day his wife became pregnant, and she
Tibetan
་དགུའམ་བཅུ་ལོན་པ་དང་ཁྱེའུ་ཞིག་བཙས་ཏེ། དེའི་བཙས་སྟོན་ཞག་བདུན་གསུམ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་གི་བར་དུ་རྒྱས་པར་སྦྱར་ནས། རིགས་དང་འཐུན་པར་མིང་བཏགས་སོ། །དེའི་འོག་ཏུ་ཡང་དེ་རྩེ་ཞིང་དགའ་ལ་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པ་ལས་བུ་ཞིག་བཙས་ཏེ། དེའི་ཡང་བཙས་སྟོན་རྒྱས་པར་བྱས་ནས། རིགས་དང་འཐུན་པའི་མིང་བཏགས་སོ། །དེ་ནས་དེས་བསམས་པ་བདག་གི་བུ་ལོན་འཚོབ་པ་དང་། ནོར་སྤྱོད་པ་སྐྱེས་ཟིན་གྱི་ཟོང་ཁྱེར་ལ་བདག་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ཡང་བསམས་པ་བདག་གི་ཆུང་མ་འདི་བྱད་གཟུགས་བཟང་བས། བདག་གིས་འདི་ལ་ཀར་ཥ་པ་ནི་མང་པོ་བྱིན་ཏེ་སོང་ན་ནི། སྐྱེས་པ་གཞན་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་དགའ་མགུར་སྤྱོད་པར་འགྱུར་ཡང་སྲིད་ཀྱིས། མ་ལ་བདག་གིས་འདི་ལ་ཀར་ཥ་པ་ནི་ཉུང་ཞིག་བྱིན་ཏེ་འགྲོ་བར་བྱའོ་སྙམ་ནས། དེས་དེ་ལ་ཀར་ཥ་པ་ནི་ཉུང་ངུ་ཞིག་བྱིན་ནས། དེ་མ་ཡིན་པ་གསེར་རྣམས་ནི་བུམ་པའི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ། བུམ་པའི་མགྲིན་པ་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བས་བཅིངས་ནས། དུར་ཁྲོད་དུ་ཤིང་རྟ་རྣ་ཞེས་བྱ་བའི་དྲུང་དུ་སྦས་ཏེ་བཞག་ནས་ཟོང་ཁྱེར་ཏེ་ཡུལ་ གཞན་དུ་སོང་ནས། དེས་དེར་རྙེད་པ་མང་པོ་གྲུབ་ནས་དེས་དེར་ཡང་ཆུང་མ་བླངས་ཏེ་འདུག་ནས་དེའི་བུ་མང་པོ་བཙས་སོ། །དེ་ནས་ཆུང་མ་སྔ་མ་གདུ་བུ་ཞེས་བྱ་བས་ལག་འོངས་དང་། དེས་ཉེ་དུས་བཤུགས་པ་ཙམ་གྱིས་བུ་གཉིས་གསོས་མནགས་ནས། བུ་གཉིས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་གཉིས་ཀྱི་ཕ་གར་སོང་། མས་སྨྲས་པ། བུ་ཡུལ་ག་གེ་མོ་ཞིག་ན་གནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་འདུག་སྟེ། དེ་ནོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་ཞེས་ཀྱང་གྲག་གིས། དེར་སོང་ཤིག་དང་གལ་ཏེ་ན་ཁྱེད་ཀྱི་འཚོ་བའི་ཐངས་ཅུང་ཟད་སྦྱིན་ཡང་སྲིད་དོ་ཞེས་བྱས་སོ། །དེ་ནས་ཕུ་བོ་ཤོས་ཕ་ཚོལ་དུ་སོང་བ་ལས་དེ་ལམ་ནས་ལམ་དུ་འཁོར་འཁོར་ཏེ། མཐར་གྱིས་ཕའི་དྲུང་དུ་ཕྱིན་ནས། ཕས་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ལས་ངོ་ཤེས་ནས་སྐད་ཕྱུང་སྟེ་སྨྲས་པ། ཁྱོད་ག་ལས་འོངས། ད་གར་འགྲོ་ཞེས་བྱས་ནས་དེས་རྒྱས་པར་བསྙད་དོ། །དེ་ནས་ཕས་བསམས་པ། འདི་ནི་བདག་གི་བུ་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་སྙམ་ནས། དེས་དེ་བདག་གི་ཐད་དུ་བཞག་ནས་བསྒོ་བ། བུ་ཁྱོད་ཀྱིས་སུ་ལ་ཡང་བདག་གི་ཕ་ཡིན་ཞེས་མ་ཟེར་ཅིག་ཅེས་བྱས་ནས། དེས་དེ་ལ་བྱམས་པར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་བུ་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་ཡབ་ཁྱེའུ་འདི་སུའི་ལགས། ཕས་སྨྲས་པ། ངའི་མཛའ་བོའི་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེ་དག་གིས་བསམས་པ། འདི་ལྟར་འདི་ལས་ཤིན་ཏུ་བྱམས་པ་ལས་ན། འདི་ཉིད་ཀྱི་བུ་ཡིན་གོར་
Chinese
九或十岁时，生了一个男孩。为了他的诞生，盛大地举办了七天、三天或二十一天的庆祝活动，并按照家族的传统给他取了名字。在那之后，他又沉溺于嬉戏和欢乐之中，又生了一个儿子。同样盛大地庆祝了他的诞生，并按照家族的传统给他取了名字。然后他心想，我应该带着已经获得的财富和货物，去其他地方偿还债务和享受财富。然后他又想，我的妻子容貌姣好，如果我给她很多卡尔沙巴尼（karṣāpaṇa，梵文古币名）就离开，她很可能会和其他男人一起寻欢作乐。不如我给她少量的卡尔沙巴尼就离开。于是，他给了她少量的卡尔沙巴尼，然后把不是卡尔沙巴尼的黄金装进瓶子里，用珍珠项链封住瓶口，埋在墓地里一棵名叫辛塔纳（śiṃśapā，印度楝树）的树下，然后带着货物去了其他地方。 他在那里赚了很多钱，又娶了一个妻子，生了很多儿子。然后，前妻名叫嘎杜布（Ghadubu）的，靠着手头的活计，勉强养活了两个儿子。两个儿子问：“我们的父亲去哪里了？”母亲说：“儿子啊，他在某个地方的某个地方，据说他拥有大量的财富。你们去那里吧，如果可以的话，他或许会给你们一些生活费。”于是，哥哥为了寻找父亲而出发，从一条路走到另一条路，最终来到了父亲的面前。父亲从他的相貌认出了他，惊呼道：“你从哪里来？现在要去哪里？”然后他详细地讲述了自己的经历。父亲心想：“这确实是我的儿子。”于是，他把他留在自己身边，并嘱咐道：“儿子，你不要对任何人说我是你的父亲。”然后，他对他非常疼爱。之后，其他的儿子们问：“父亲，这个孩子是谁的？”父亲说：“这是我朋友的儿子。”然后他们心想：“他对他如此疼爱，这一定是他的儿子。”
English
When he was nine or ten years old, a boy was born. For his birth, a grand celebration was held for seven days, three days, or twenty-one days, and he was named according to the family tradition. After that, he indulged in play and joy, and another son was born. Again, his birth was celebrated grandly, and he was named according to the family tradition. Then he thought, 'I should take the wealth and goods that I have already acquired and go to another place to repay debts and enjoy wealth.' Then he thought again, 'My wife is beautiful, and if I give her a lot of karshapanas (karṣāpaṇa, ancient Sanskrit coin name) and leave, she is likely to indulge in pleasure with other men. Instead, I should give her a small amount of karshapanas and leave.' So, he gave her a small amount of karshapanas, and then put the gold that was not karshapanas into a vase, sealed the mouth of the vase with a pearl necklace, buried it in the cemetery under a tree called Shimshapa (śiṃśapā, Indian neem tree), and then took the goods and went to another place. There he earned a lot of money, and he married another wife and had many sons. Then, the former wife, named Ghadubu, barely managed to raise her two sons with the work she had on hand. The two sons asked, 'Where has our father gone?' The mother said, 'Son, he is in such and such a place, and it is said that he has a great deal of wealth. Go there, and if possible, he may give you some living expenses.' So, the elder brother set out to find his father, wandering from one road to another, and finally came to his father. The father recognized him from his appearance and exclaimed, 'Where do you come from? Where are you going now?' Then he told his story in detail. The father thought, 'This is indeed my son.' So, he kept him by his side and instructed him, 'Son, do not tell anyone that I am your father.' Then, he became very fond of him. Later, the other sons asked, 'Father, whose child is this?' The father said, 'This is the son of my friend.' Then they thought, 'He is so fond of him, this must be his son.'