Tibetan
ང་སྒྲ་རྗོད་ཅིང་སྐད་འབྱིན་པར་བྱེད་དེ། གྲོགས་པོ་དག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ནི་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་ རི་དགས་ཀྱི་ནགས་སུ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ལ་ཐུགས་བརྩེ་བ་དང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་དང་འཐུན་པ། རབས་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་འཇིག་རྟེན་དུ་དགེ་སྦྱོང་ངམ་བྲམ་ཟེའམ་ལྷའམ་བདུད་དམ་ཚངས་པའམ་གཞན་སུ་ཡང་རུང་བས་ཆོས་དང་ལྡན་པར་མ་བསྐོར་བ་དེ་བསྐོར་གྱིས། ལྷའི་གནས་རྣམས་ནི་མངོན་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །ལྷ་མ་ཡིན་གྱི་གནས་རྣམས་ནི་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་དྲང་སྲོང་སྨྲ་བ་རི་དགས་ཀྱི་ནགས་སུ་ཆོས་དང་འཐུན་པ། རབས་གསུམ་རྣམ་པ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བས་ན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདིའི་མིང་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་དེར་ཡང་ལན་གཉིས་སུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ལྔ་སྡེ་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་བཞི་པོ་འདི་དག་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། སྐྱེ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ན་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་འཆི་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་སྡུག་པ་དང་བྲལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་མི་སྡུག་པ་དང་ཕྲད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་གང་འདོད་པ་བཙལ་ཏེ་མི་རྙེད་པ་དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་མདོར་ན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་ སྤེལ་མར་འབྱུང་བ་དང་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྤང་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། ཡང་སྲིད་པར་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་དགའ་བ་དང་འདོད་ཆགས་སྤེལ་མར་འབྱུང་བ་དང་དེ་དང་དེར་མངོན་པར་དགའ་བའི་སྲེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་དང་བོར་བ་དང་བསལ་བ་དང་ཟད་པ་དང་བྲལ་བ་དང་འགོག་པ་དང་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་ནུབ་པ་སྟེ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྱུར་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་བརྒྱད་པ་སྟེ་ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ་དེ་ཡང་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འདི་བཤད་པ་ན་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཀུན་ཤེས་ཀཽཎྜི་ནྱ་ནི། ལེན་པ་མེད་པར་ཟག་པ་རྣམས་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་ལོ། །དགེ་སློང་ལྔ་སྡེ་གཞན་རྣམས་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་སྐྱེས་སོ། །དེའི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་དུ་དགྲ་བཅོམ་པ་གཅིག་བྱུང་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་གཉིས་སོ། །དེར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་ལྔ་སྡེ་གཞན་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་གཟུགས་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་ སློང་དག་གལ་ཏེ་གཟུགས་བདག་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་གཟུགས་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ལ། གཟུགས་ལ་བདག་གི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག །འདི་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་གནོད་པ་དང་གཟུགས་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། གཟུགས་ལ་བདག་གི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག །འདི་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་ཡང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཚོར་བ་དང་འདུ
Chinese
我发声说话，朋友们，世尊在瓦拉纳西鹿野苑，为了众多生灵的利益和安乐，为了对世界的慈悲，为了天人和人类的利益、福祉和安乐，转动了与法相应的、三转十二相的法轮，这是世间任何沙门、婆罗门、天、魔、梵天或其他任何人都未曾如法转动过的。诸天之境将显着增长，非天之境将完全衰减。世尊在瓦拉纳西鹿野苑转动了与法相应的、三转十二相的法轮，因此，这个法类的名称被称为转法轮。然后，世尊又两次对五比丘众说：比丘们，这四者是圣谛，即苦圣谛、苦集圣谛、苦灭圣谛和导致苦灭的道圣谛。什么是苦圣谛？生苦、老苦、病苦、死苦、与所爱分离之苦、与所不爱相遇之苦、所求不得之苦，简而言之，五取蕴皆是苦，这被称为苦圣谛。为了完全了解它，应该修习八支圣道，即正见、正思、正语、正业、正命、正精进、正念，以及第八支，即正定。什么是苦集圣谛？导致再次出生的，伴随着喜悦和贪欲，在各处寻求快乐的渴爱，这被称为苦集圣谛。为了断除它，应该修习八支圣道。
English
I speak and utter words. Friends, the Blessed One, in Varanasi, at the Deer Park of the Rishis, for the benefit of many beings, for the happiness of many beings, with compassion for the world, and for the sake, benefit, and happiness of gods and humans, turned the Wheel of Dharma, which is in accordance with the Dharma, in three aspects and twelve forms, which had not been turned in the world by any ascetic, Brahmin, god, demon, Brahma, or anyone else in accordance with the Dharma. The abodes of the gods will manifestly increase, and the abodes of the Asuras will completely diminish. Because the Blessed One turned the Wheel of Dharma, which is in accordance with the Dharma, in three aspects and twelve forms, in Varanasi, at the Deer Park of the Rishis, therefore, the name of this Dharma category became "Turning the Wheel of Dharma." Then, again, for the second time, the Blessed One spoke to the five monks: Monks, these four are the Noble Truths, namely, the Noble Truth of Suffering, the Noble Truth of the Origin of Suffering, the Noble Truth of the Cessation of Suffering, and the Noble Truth of the Path that leads to the Cessation of Suffering. What is the Noble Truth of Suffering? Suffering of birth, suffering of aging, suffering of sickness, suffering of death, suffering of separation from the beloved, suffering of encountering the unloved, and the suffering of not finding what one desires; in short, the five aggregates of clinging are suffering. This is called the Noble Truth of Suffering. In order to fully understand it, the Noble Eightfold Path should be practiced, namely, Right View, Right Thought, Right Speech, Right Action, Right Livelihood, Right Effort, Right Mindfulness, and the eighth, Right Concentration, should be cultivated. What is the Noble Truth of the Origin of Suffering? The craving that leads to rebirth, accompanied by delight and attachment, seeking pleasure here and there; this is called the Noble Truth of the Origin of Suffering. In order to abandon it, the Noble Eightfold Path should be practiced.
Chinese
又，何为灭苦圣谛？即是那导致再生的，伴随着喜乐和贪欲，在彼处和此处都乐于追求的渴爱，完全舍弃、抛弃、消除、灭尽、脱离、断绝、平息、止息。这被称为灭苦圣谛。为了实现它，应当修习八支圣道，即正见、正思、正语、正业、正命、正精进、正念，以及第八支，即正定。何为导致灭苦的道圣谛？即八支圣道，也就是正见、正思、正语、正业、正命、正精进、正念，以及第八支，即正定，也应当修习它。当宣说此法类时，具寿阿若憍陈如，从诸漏中，心无所取而解脱。其他五比丘，对诸法生起了无尘垢、离染的法眼。那时，世间出现了一位阿罗汉，即世尊和第二位。那时，世尊对比丘五众开示说：诸比丘，色不是我。诸比丘，如果色是我，色就不应遭受损害和痛苦。对于色，也应有这样的控制力：愿我的色变成这样，愿我的色不要变成那样。诸比丘，因为色不是我，所以色会遭受损害和痛苦。对于色，也没有这样的控制力：愿我的色变成这样，愿我的色不要变成那样。诸比丘，感受和
English
And what is the noble truth of the cessation of suffering? It is the craving that leads to rebirth, accompanied by pleasure and attachment, delighting in this and that, namely, the complete abandonment, relinquishment, elimination, destruction, detachment, cessation, pacification, and extinction of that very craving. This is called the noble truth of the cessation of suffering. In order to realize it, the Noble Eightfold Path should be cultivated, namely, right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and the eighth, right concentration. What is the noble truth of the path leading to the cessation of suffering? It is the Noble Eightfold Path, namely, right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and the eighth, right concentration, which should also be cultivated. When this discourse on the Dharma was being delivered, the venerable Ajnata Kaundinya, without grasping, was liberated from the defilements. And to the other group of five monks, there arose the Dharma-eye, stainless and without blemish, regarding the things that are subject to arising. At that time, there appeared in the world one Arhat, the Blessed One, and a second. Then the Blessed One addressed the group of five monks, saying: Monks, form is not self. Monks, if form were self, form would not be subject to harm and suffering. And there would also be control over form, such that one could say: May my form be thus, may my form not be thus. Monks, because form is not self, therefore form is subject to harm and suffering. And there is no control over form, such that one could say: May my form be thus, may my form not be thus. Monks, feeling and
Tibetan
་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །དགེ་སློང་དག་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་ཡིན་དུ་ཟིན་ན། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བར་མི་རིགས་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག །འདི་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་རིགས་ན། དགེ་སློང་དག་གང་གི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་གནོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་གཟུགས་འདི་ལྟ་བུར་གྱུར་ཅིག །འདི་ལྟ་བུར་མ་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་དབང་ཡང་མེད་དོ། །དགེ་སློང་དག་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས་གཟུགས་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན། བཙུན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན། བཙུན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་སོ། །ཅི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ། ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདི་ནི་བདག་གིའོ། །འདི་ནི་བདག་གོ །འདི་ནི་བདག་གི་བདག་གོ་སྙམ་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་དམ། བཙུན་པ་འཛིན་པར་མི་བགྱིད་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟག་པ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན། བཙུན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་ པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་བ་མ་ཡིན། བཙུན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ལགས་སོ། །ཅི་མི་རྟག་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་བ་དང་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པའི་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་རྣམས་འདི་ནི་བདག་གིའོ། །འདི་ནི་བདག་གོ །འདི་ནི་བདག་གི་བདག་གོ་སྙམ་དུ་བདག་ཏུ་འཛིན་པར་བྱེད་དམ། བཙུན་པ་འཛིན་པར་མི་བགྱིད་ལགས་སོ། །དགེ་སློང་དག་དེ་བས་ན་གཟུགས་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ནང་གིའམ་ཕྱི་རོལ་གྱིའམ་རགས་པའམ་ཆ་ཕྲ་བའམ་ངན་པའམ་བཟང་པོའམ་ཐག་རིང་བའམ་ཉེ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལ་འདི་ནི་བདག་གི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ནི་བདག་གི་བདག་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་དེ་དེ་ལྟར་ཡང་དག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བལྟ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་དག་ཚོར་བ་ཅི་ཡང་རུང་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཅི་ཡང་རུང་སྟེ། འདས་པ་དང་མ་འོངས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བ་དང་ན
Chinese
识和行蕴以及识不是我。比丘们，如果识是我的话，识就不应该遭受损害和痛苦，而且识也应该有权力说：‘我的识要变成这样，不要变成那样。’比丘们，正因为识不是我，所以识会遭受损害和痛苦，而且识也没有权力说：‘我的色要变成这样，不要变成那样。’比丘们，你们怎么想？色是常还是无常？尊者，是无常。凡是无常的，是痛苦还是非痛苦？尊者，是痛苦。凡是无常、痛苦和变异之法，有闻法的圣弟子会认为：‘这是我的，这是我，这是我的我’而执着为我吗？尊者，不会执着。比丘们，你们怎么想？受、想、行蕴以及识是常还是无常？尊者，是无常。凡是无常 的，是痛苦还是非痛苦？尊者，是痛苦。凡是无常、痛苦和变异之法，有闻法的圣弟子会认为：‘这是我的，这是我，这是我的我’而执着为我吗？尊者，不会执着。比丘们，因此，无论是过去、未来或现在，内在或外在，粗大或细微，低劣或殊胜，遥远或邻近的色，都应该以如实的智慧，如实地看待它们：‘这不是我的，这不是我，这不是我的我。’比丘们，无论是过去、未来或现在的受，想，行蕴以及识
English
Consciousness and formations, and consciousness are not self. Monks, if consciousness were the self, consciousness should not be subject to harm and suffering, and consciousness should also have the power to say: 'Let my consciousness become like this, and not like that.' Monks, because consciousness is not the self, consciousness is also subject to harm and suffering, and consciousness has no power to say: 'Let my form become like this, and not like that.' Monks, what do you think? Is form permanent or impermanent? Venerable sir, it is impermanent. Whatever is impermanent, is it suffering or not suffering? Venerable sir, it is suffering. As for whatever is impermanent, suffering, and subject to change, do the noble disciples who have heard the teachings regard it as 'This is mine, this is me, this is my self' and cling to it as self? Venerable sir, they do not cling to it. Monks, what do you think? Are feeling, perception, formations, and consciousness permanent or impermanent? Venerable sir, they are impermanent. Whatever is impermanent, is it suffering or not suffering? Venerable sir, it is suffering. As for whatever is impermanent, suffering, and subject to change, do the noble disciples who have heard the teachings regard it as 'This is mine, this is me, this is my self' and cling to it as self? Venerable sir, they do not cling to it. Monks, therefore, whatever form there may be, whether past, future, or present, internal or external, gross or subtle, inferior or superior, far or near, all of them should be regarded with correct wisdom as they really are: 'This is not mine, this is not me, this is not my self.' Monks, whatever feeling there may be, and perception, and formations, and consciousness, whether past, future, or present, and