Tibetan
སམས་ཏེ་ལེགས་པར་འདུག་ནས་ཁྲིམས་སུ་བཅས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་དགེ་སྦྱོང་གཽ་ཏ་མ་མི་བརྟན་པ། བྱ་བ་མང་བ། མང་པོས་འཚོ་བ། སྤོང་བ་ཉམས་པ་དེང་འབྲས་ཅན་དང་ཟན་དྲོན་གྱི་ཁ་ཟས་ལ་མང་དུ་ཟ་ཞིང་ལུས་མར་སར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་ནས་ཆུ་འཇམ་པོས་ལུས་ཁྲུས་བྱེད་ཅིང་འོང་གིས་དེ་བདག་ཅག་གི་དྲུང་དུ་འོངས་པ་དང་དེ་ལ་སྨྲ་བར་མི་བྱ། ཕྱག་མི་བྱ། ལྡང་བར་མི་བྱ། ལངས་ཏེ་སྟན་བསྟབ་པར་མི་བྱའོ། །གཞན་དུ་ན་སྟན་ནར་ མ་ཁོ་ནར་བཏིང་བ་ལ་ཚིག་འདི་སྐད་ཅེས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་སྟན་ཡོད་ཀྱིས་ཇི་སྟེ་འདོད་ན་འདུག་ཤིག་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་ཞེས་བཅས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟར་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་གཟིགས་པའི་ཕྱིར་ཉེ་བར་གཤེགས་པ་དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གཟི་བརྗིད་དང་། དཔལ་དང་། བཀུར་སྟི་མ་བཟོད་ནས་སྟན་ལས་ལངས་ཏེ་ཁ་ཅིག་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆེད་དུ་གདན་ཤོམ་མོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཞབས་བཀྲུ་བའི་ཆུ་དང་ཞབས་ཀྱི་རྟེན་དག་མཐའ་གཅིག་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་བསུ་སྟེ་ན་བཟའ་ཆོས་གོས་དག་བླངས་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་ཚུར་སྤྱོན། ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་བྱོན་པ་ལེགས་སོ། །ཤེས་ལྡན་གཽ་ཏ་མ་གདན་བཤམས་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་ཤིག་ཅེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། ཀྱེ་མ་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ཁྲིམས་བཅས་ནས་རང་གིས་བཤིག་གོ་སྙམ་དུ་མཁྱེན་ནས་གདན་བཤམས་པ་ཉིད་ལ་བཞུགས་སོ། །དེ་ནས་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལྷག་པར་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཚན་ནས་རྗོད། གདུང་ནས་རྗོད། ཚེ་དང་ལྡན་པས་རྗོད་པས་ཀུན་ཏུ་རྗོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་ཁྱེད་ལྷག་པར་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་ནས་རྗོད་པ་དང་། གདུང་ནས་རྗོད་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པས་རྗོད་པས་ཀུན་ཏུ་མ་རྗོད་ཅིག །ཁྱེད་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དགེ་སློང་དག་གང་ལ་ལ་ལྷག་པར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ནས་བརྗོད་པ་དང་། གདུང་ནས་བརྗོད་པ་དང་། ཚེ་དང་ལྡན་པས་བརྗོད་པའི་ཀུན་ཏུ་རྗོད་པ་དེ་ནི་སྐྱེས་བུ་བླུན་པོ་དེ་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པ་དང་། ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་དག་གིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་ཁྱོད་ཀྱིས་རེ་ཞིག་སྔོན་གྱི་ཚུལ་དང་། སྤྱོད་པ་དང་། དཀའ་བར་སྤྱད་པ་དེས་མིའི་ཆོས་བླ་མ་འཕགས་ པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པར་ནུས་སམ། ཤེས་པའམ། མཐོང་བ་དང་རེག་པར་གནས་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་ཐོབ་ན་ད་ལྟར་ཁྱོད་མི་བརྟན་ཞིང་བྱ་བ་མང་ལ་མང་པོས་འཚོ་ཞིང་སྤོང་བ་ཉམས་པས་ད་ཁྱོད་འབྲས་ཅན་དང་ཟན་དྲོན་གྱི་ཁ་ཟས་ལ་མང་དུ་ཟ་ཞིང་ལུས་མར་སར་དང་ཏིལ་མར་གྱིས་བྱུགས་ནས་ཆུ་འཇམ་པོས་ལུས་ཁྲུས་བྱེད་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དགེ་སློང་ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཞལ་མདོག་དང་དབང་པོ་རྣམས་གསལ་བ་སྔོན་ལས་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་གཞན་ལྟ་མཐོང་ངམ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གཽ་ཏ་མ་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དགེ་སློང་དག་རབ་ཏུ་བྱུང་བས་ནི་མཐའ་འདི་གཉིས་ལ་བསྟེན་པར་མི་བྱ། བསྙེན་པར་མི་བྱ། བསྙེན་བཀུར་མི་བྱ་སྟེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་རྣམས་ལ་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ། དམན་པ་ངན་པ། ཐ་ཆད་མ་རབས་གང་ཡིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་དུབ་པ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩོན་པ། སྡུག་བསྔལ་བ་འཕགས་པའི་མ་ཡིན་པ་གནོད་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཁྱེད་ཀྱིས་མཐའ་འདི་གཉིས་ལ་མི་རྟེན་པར་དབུ་མའི་ལམ་མིག་བྱེད་པས། ཡེ་ཤེས་བྱེད་པ། ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་བ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འགྱུར་བ་ཡོད་དེ། དབུ་མའི་ལམ་གང་ཞེ་ན་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་དག་དང་། ཡང་དག་པའི་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་། ཡང་དག་པའི་འཚོ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་དང་། ཡང་དག་པའི་དྲན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་འདིས་ཤེས་པར་མཛད་སྤྱོད་པས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྔ་སྡེའི་དགེ་སློང་རྣམས་ལས་གཉིས་ལ་སྔ་དྲོ་གདམས་ངག་འབོགས་པ་ན། གསུམ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་འཇུག་སྟེ། གསུམ་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་དྲུག་ཅར་འཚོ་བར་བྱེད་དོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལྔ་སྡེ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་སློང་གསུམ་ལ་ཕྱི་དྲོ་གདམས་ ངག་འབོགས་པ་ན། གཉིས་གྲོང་ཁྱེར་དུ་བསོད་སྙོམས་ལ་འཇུག་སྟེ། གཉིས་ཀྱིས་བསྒྲུབས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ལྔ་སྡེ་འཚོ་བར་བྱེད་དེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་སྔ་དྲོའི་དུས་ཁོ་ནར་གསོལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི
Chinese
思考之后好好地安住，制定了规矩：有学识的人们啊，沙门乔达摩不稳定，事情多，靠很多人生活，舍弃衰败，现在吃稻米和热粥的食物很多，身体涂抹麻油和芝麻油，用温水洗身体，来吧，他来到我们这里，不要和他说话，不要敬礼，不要起身，站起来也不要铺设座位。否则，在仅仅铺设的窄长座位上，说这样的话：说“具寿乔达摩，有座位，如果想坐就坐吧”，这样制定了规矩。世尊怎样怎样为了看五比丘而走近，就像那样那样五比丘不能忍受世尊的威严和光辉以及恭敬，从座位上站起来，一些人为了世尊铺设座位，一些人把洗脚水和脚垫放在一边，一些人迎接，拿过僧衣法衣，这样说：有学识的乔达摩请来这里，有学识的乔达摩来得好，有学识的乔达摩请在铺设好的座位上坐下。然后世尊这样想：唉，这些愚笨的人们制定了规矩，又自己破坏了。这样想之后，就在铺设好的座位上坐下了。然后五比丘更加用世尊的名号称呼，用种姓称呼，用具寿称呼，总是这样称呼。然后世尊对比丘五人说：比丘们，你们更加不要用如来的名号称呼，用种姓称呼，用具寿称呼，总是这样称呼。这对你们长久有害，不是利益，会变成痛苦。那是什么原因呢？比丘们，无论是谁，更加用如来应供正等觉的名号称呼，用种姓称呼，用具寿称呼，总是这样称呼，那对那个愚笨的人长久有害，不是利益，会变成痛苦。他们这样禀告说：具寿
English
Having thought and settled down well, they made a rule: "Learned ones, the ascetic Gautama is unstable, has many affairs, lives by many, has declined in renunciation, now eats a lot of rice and warm porridge, anoints his body with sesame oil and sesame oil, and bathes his body with warm water. When he comes to us, we should not speak to him, not salute him, not rise, and not offer him a seat." Otherwise, on the narrow seat that is only laid out, say these words: "Venerable Gautama, there is a seat, if you wish, please sit down." Thus they made the rule. As the Blessed One approached to see the five monks, the five monks could not bear the Blessed One's splendor, glory, and reverence, and rose from their seats. Some prepared seats for the Blessed One, some placed water for washing feet and footrests on one side. Some welcomed him, took his robes and Dharma robes, and said: "Learned Gautama, please come here. Learned Gautama, welcome. Learned Gautama, please sit on the prepared seat." Then the Blessed One thought: "Alas, these foolish people have made a rule and broken it themselves." Having thought this, he sat on the prepared seat. Then the five monks addressed the Blessed One even more by his name, by his lineage, and by the title 'Venerable,' always addressing him in this way. Then the Blessed One said to the five monks: "Monks, do not address the Tathagata by his name, by his lineage, or by the title 'Venerable,' always addressing him in this way. This will be harmful to you for a long time, not beneficial, and will lead to suffering. Why is that? Monks, whoever addresses the Tathagata, the Arhat, the perfectly enlightened Buddha, by his name, by his lineage, or by the title 'Venerable,' always addressing him in this way, that will be harmful to that foolish person for a long time, not beneficial, and will lead to suffering." They replied: "Venerable
Chinese
具足者乔达摩，你暂时以先前的行为、行持和苦行，能够获得超胜人法的殊胜吗？如果丝毫没有获得知、见、触及，现在你不稳固，事务繁多，为众多所养，且舍弃衰退，现在你大量食用有稻米和热粥的食物，身体涂抹麻油和芝麻油，用温水沐浴身体，更何况还需要说什么呢？比丘，你看到如来佛的容颜和诸根明亮，与先前不同吗？他们这样禀告说：具寿乔达摩，正是这样。之后，世尊对五比丘众说：诸比丘，出家者不应依止这两种边，不应亲近，不应恭敬亲近。哪两种呢？对于诸欲，追求欲乐的福报，这是低劣、恶劣、下贱、庸俗的；以及追求自我疲惫，这是痛苦、非圣、有害的。你们不应依赖这两种边，中道之眼能生，智慧能生，能趋近寂静，能现证，能圆满菩提，能趋向涅槃。什么是中道呢？就是这八支圣道，即正见、正思、正语、正业、正命、正精进、正念、正定。世尊以应知之事令五比丘众知晓，以行持令世尊五比丘众中，早晨为二人传授教诫时，三人入城乞食，三人所成办的，六人都能以此为生。世尊为五众的比丘三人于下午传授教诫时，二人入城乞食，二人所成办的，五众都能以此为生，如来只是在早晨进食。
English
Endowed Gautama, can you, for the time being, with your previous conduct, behavior, and asceticism, attain the distinction of surpassing human dharma? If you have not attained even a little bit of knowing, seeing, and touching, now you are unstable, with many affairs, sustained by many, and abandoning decline, now you eat a lot of food with rice and warm porridge, and anoint your body with sesame oil and sesame oil, and bathe your body with warm water, what more needs to be said? Bhikshu, do you see that the face and senses of the Tathagata are bright, different from before? They replied, saying: Venerable Gautama, it is so. Then, the Blessed One said to the five bhikshus: Bhikshus, those who have gone forth should not rely on these two extremes, should not approach, should not respectfully approach. Which two? For desires, pursuing the merit of desire, which is inferior, evil, base, vulgar; and pursuing self-fatigue, which is painful, unholy, and harmful. You should not rely on these two extremes, the Middle Way is the eye that produces, the wisdom that produces, that which draws near to peace, that which manifests, that which perfects enlightenment, that which leads to nirvana. What is the Middle Way? It is this eightfold noble path, namely right view, right thought, right speech, right action, right livelihood, right effort, right mindfulness, and right concentration. The Blessed One made the five bhikshus know with what should be known, and with conduct, the Blessed One, among the five bhikshus, when teaching two in the morning, three entered the city for alms, and what the three accomplished, all six could live on. When the Blessed One taught three of the five bhikshus in the afternoon, two entered the city for alms, and what the two accomplished, the five could live on, and the Tathagata only ate in the morning.