Tibetan
ས་སོ། །དཔེར་ན་མི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་མི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་སྤྱི་བོར་ལྕགས་ཀྱི་ཕུར་པ་རྣོན་པོ་བཏབ་ན། དེའི་མགོ་ལ་མགོའི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་ མི་བཟད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན། དབུ་ལ་དབུའི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན། སྐུ་མ་སྦྱངས་པ་མ་ཡིན་གྱི་སྦྱངས་པ་ཡིན། རྨུགས་པ་མ་ཡིན་གྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་རྩེ་གཅིག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོ་མི་བཟད་པ་རྩུབ་པ་ཚ་བ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་ཚོར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཡང་འདི་ལྟར་སྐུ་བསྒོམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐུགས་ཡོངས་སུ་གཏུགས་ཏེ་མི་གནས་སོ། །དེ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། མ་ལ་བདག་གིས་ལྷག་པར་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེས་ལྷག་པར་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྩམས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན། ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་བགགས་སོ། །དེའི་ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་། འབྱུང་བ་བགགས་པས་རླུང་ཐམས་ཅད་སྙན་གཉིས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་རྒྱུས་པར་གྱུར་ཏོ། །དཔེར་ན་མགར་བས་སྦུད་པ་བུས་ན་རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་གྲྭ་གཉིས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་རྒྱུ་བ་དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན། རླུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུན་སྙན་གཉིས་ཀྱི་བུ་ག་ནས་རྒྱུས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། མ་ལ་བདག་གིས་ལྷག་པར་ཡང་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེས་ལྷག་པར་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྩམས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན། ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་སོ། །དེའི་ཞལ་དང་ ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་པས་ཕྱལ་གྱི་ནང་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་གྱུར། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མགར་བ་མཁས་པས་སྦུད་པ་བུས་ན་གང་བར་གྱུར། ཤིན་ཏུ་གང་བར་གྱུར་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་ཕྱལ་གྱི་ནང་ཐམས་ཅད་རྒྱས་པར་གྱུར། ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། མ་ལ་བདག་གིས་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེས་ལྷག་པར་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྩམས་ཏེ། དེ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན། ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་སོ། །དེའི་ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་པ་དང་། དེའི་ཚེ་དབུ་ལ་དབུའི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་སོ། །དཔེར་ན་མི་སྟོབས་དང་ལྡན་པས་མི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་མགོ་ཕྲེང་བས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བཅིངས་ན། དེའི་མགོ་ལ་མགོའི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན། དབུ་ལ་དབུའི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། མ་ལ་བདག་གིས་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྷག་པར་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྩམས་ཏེ། དེས་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་སོ། །དེའི་ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་ པ་དང་། དེའི་ཚེ་ཁོང་དུ་ཁོང་གི་ཚོར་བ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་སོ། །དཔེར་ན་བ་ལང་གི་ཤན་པ་མཁས་པའམ། བ་ལང་གི་ཤན་པའི་སློབ་མ་མཁས་པས་བ་ལང་བསད་པའི་གྲི་རྣོན་པོས་བ་ལང་གི་ལྟོ་དྲལ་ན་དེའི་ཁོང་དུ་ཁོང་གི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་ཁོང་དུ་ཁོང་གི་ཚོར་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ་མ་ལ་བདག་གིས་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ལྷག་པར་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པར་བརྩམས་ཏེ། དེས་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་སོ། །དེའི་ཞལ་དང་ཤངས་ནས་དབུགས་རྔུབ་པ་དང་འབྱུང་བ་བགགས་པ་ན་དེའི་ཚེ་སྐུ་ལ་སྐུའི་གདུང་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་སོ། །དཔེར་ན་མི་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོབས་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བ་ཞིག་ཕྱིན་ཀ་ལོག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་མེ་དོང་གི་ནང་དུ་སྦྱངས་ན། དེའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་གདུང་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་བམ་པའི་བསམ་གཏན་དག་ལ་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་ན་སྐུ་ལ་སྐུའི་གདུང་བ་ཤིན་ཏུ་མི་བཟད་པ་སྐྱེས་ཀྱང་དེ་ཞུམ་པ་མ་ཡིན་གྱི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། མ་ལ་བདག་གིས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཟས་མི་བཟའ་བ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་ལྷ་རབ་ཏུ་མང་པོའི་སེམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐུགས་ཤེས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ན་བ་དེར་དོང་སྟེ་ཕྱིན་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །གྲོགས་པོ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་མིའི་ཁ་ཟས་ཀྱིས་འཛེམ་པར་མཛད། ངོ་ཚ་བར་མཛད། སྨོད་པར་མཛད་ན། བདག་ཅག་གིས་ ཁྱོད་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་ནས་ལྷའི་མདངས་བསྒྲུབ་པར་བགྱིས་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གིར་མཛོད་ཅིག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་སྙམ་དུ་དགོངས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་གིས་མིའི་ཁ་ཟས་མི་བཟའ་བར་དམ་བཅས་ལ་བདག་གི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་ཐམས་ཅད་དུ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་མདངས་བསྒྲུབས་ནས་དེ་བདག་གིར་བྱེད་པ་ནི་བདག་གི་བརྫུན་ཡིན་ལ། བདག་གི་བརྫུན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བདག་གི་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་གི་ལོག་པ་གང་ཡིན་པ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ནི་འདི་ན་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ལུས་ཞིག་སྟེ་ཤི་ནས་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་གྱིས་མ་ལ་བདག་གིས་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་ལ་ཁ་ཟས་ཉུང་བ་དང་ཅུང་ཟད་ཆང་ཆུང་བཟའ་བ་འམ་ཡང་ན་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཡི་ཁུ་བའམ། འོན་ཏེ་རྒྱ་སྲན་གྱི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་ཧ་རེ་ནུ་ཀའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་བཏུང་ངོ་སྙམ་མོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེའི་ཚེ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སྤངས་ནས་ཞལ་ཟས་ཉུང་བ་དང་། ཆུང་བ་དང་། ཅུང་ཟད་དང་། ཆང་ཆུང་གསོལ་བའམ། ཡང་ན་མོན་སྲན་སྡེའུ་ཡི་ཁུ་བའམ། འོན་ཏེ་རྒྱ་སྲན་གྱི་ཁུ་བའམ། ཡང་ན་ཧ་རེ་ནུ་ཀའི་འབྲས་བུའི་ཁུ་བ་གསོལ
Chinese
ས་སོ། 譬如，有力量的人用锋利的铁橛钉入力量非常小的人的头顶，那人头上产生极其难以忍受的头部感觉，同样，菩萨进入极度寂静的禅定时，头上产生极其难以忍受的头部感觉，但他并不沮丧，而是精进努力。身体不是不调伏，而是调伏。不是昏沉，而是安住正念，心一境性地安住。菩萨体验到如此剧烈、难以忍受、粗糙、灼热、不悦意的痛苦感受，但因为如此修身，所以心完全投入而不停留。他这样想：我应当更加进入极度寂静的禅定。他开始更加进入极度寂静的禅定，当他进入极度寂静的禅定时，从口和鼻吸气和呼气都停止了。他的口和鼻吸气和呼气停止后，所有的气息都从双耳的孔道中流动。譬如，铁匠拉风箱时，所有的气息都从两个风箱的孔道中流动，同样，菩萨进入极度寂静的禅定时，所有的气息都从双耳的孔道中流动，但他并不沮丧，而是精进努力，等等，和前面一样。然后，那位菩萨这样想：我应当更加进入极度寂静的禅定。他开始更加进入极度寂静的禅定，当他进入极度寂静的禅定时，从口和鼻吸气和呼气都停止了。他的口和鼻吸气和呼气停止后，整个腹腔都膨胀起来，非常膨胀。譬如，熟练的铁匠拉风箱时，风箱会充满，非常充满，同样，那时，菩萨进入极度寂静的禅定时，腹
English
So it is. For example, if a strong person drives a sharp iron stake into the crown of a very weak person, that person experiences an extremely unbearable sensation in the head. Similarly, when a bodhisattva enters into meditative absorption that is utterly still, even though an extremely unbearable sensation arises in the head, he is not discouraged, but exerts himself. The body is not untamed, but tamed. It is not torpid, but mindfulness is well established, and the mind is placed in one-pointed concentration. Even though the bodhisattva experiences such intense, unbearable, rough, hot, and unpleasant feelings, he does not dwell on them with his mind fully engaged, because he has trained his body in this way. He thinks to himself: "I should enter even more deeply into meditative absorption that is utterly still." He begins to enter even more deeply into meditative absorption that is utterly still. When he enters into meditative absorption that is utterly still, the inhalation and exhalation from his mouth and nostrils cease. When the inhalation and exhalation from his mouth and nostrils cease, all the air flows through the openings of his two ears. Just as when a blacksmith blows a bellows, all the flow of air passes through the openings of the two bellows, so too, when a bodhisattva enters into meditative absorption that is utterly still, all the flow of air passes through the openings of his two ears, but he is not discouraged, but exerts himself, and so forth, as before. Then, that bodhisattva thinks to himself: "I should enter even more deeply into meditative absorption that is utterly still." He begins to enter even more deeply into meditative absorption that is utterly still. When he enters into meditative absorption that is utterly still, the inhalation and exhalation from his mouth and nostrils cease. When the inhalation and exhalation from his mouth and nostrils cease, his entire abdomen becomes swollen, very swollen. Just as when a skilled blacksmith blows a bellows, it becomes full, very full, so too, at that time, when a bodhisattva enters into meditative absorption that is utterly still, the abdo-
Chinese
身体内部全部充满。即使非常充满，但他没有沮丧，而是发起精进，等等，都和之前一样。然后，菩萨这样想到：我应当进入无想三昧。他更加发起进入无想三昧，当他进入无想三昧时，从口和鼻子的呼吸出入都停止了。当他的口和鼻子的呼吸出入停止时，那时，头部产生了非常难以忍受的头部的感觉。例如，一个力气大的人用非常小的头带反复捆绑头部，那个人的头部会产生非常难以忍受的头部的感觉，同样，那时菩萨进入无想三昧时，头部产生了非常难以忍受的头部的感觉，但他没有沮丧，而是发起精进，等等，都和之前一样。然后，菩萨这样想到：我应当进入无想三昧。他更加发起进入无想三昧，当他进入无想三昧时，从口和鼻子的呼吸出入都停止了。当他的口和鼻子的呼吸出入停止 时，那时，腹部产生了难以忍受的腹部的感觉。例如，一个熟练的屠夫，或者一个熟练的屠夫的学徒，用宰杀牛的锋利刀子剖开牛的肚子，那个牛的腹部会产生非常难以忍受的腹部的感觉，同样，那时菩萨进入无想三昧时，腹部产生了非常难以忍受的腹部的感觉，但他没有沮丧，而是发起精进，等等，都和之前一样。然后，菩萨这样想到：我应当进入无想三昧。他更加发起进入无想三昧，当他进入无想三昧时，
English
The inside of the body was completely filled. Even though it was very full, he was not discouraged, but initiated diligence, and so on, just like before. Then, the Bodhisattva thought to himself: 'I should enter into the non-conceptual samadhi.' He further initiated entering into the non-conceptual samadhi. When he entered into the non-conceptual samadhi, the intake and outflow of breath from his mouth and nostrils stopped. When the intake and outflow of breath from his mouth and nostrils stopped, at that time, an extremely unbearable sensation of the head arose in his head. For example, if a strong person repeatedly binds the head with a very small headband, that person will experience an extremely unbearable sensation of the head in his head. Similarly, at that time, when the Bodhisattva entered into the non-conceptual samadhi, an extremely unbearable sensation of the head arose in his head, but he was not discouraged, but initiated diligence, and so on, just like before. Then, the Bodhisattva thought to himself: 'I should enter into the non-conceptual samadhi.' He further initiated entering into the non-conceptual samadhi. When he entered into the non-conceptual samadhi, the intake and outflow of breath from his mouth and nostrils stopped. When the intake and outflow of breath from his mouth and nostrils stopped, then, an unbearable sensation of the abdomen arose in his abdomen. For example, if a skilled butcher, or a skilled apprentice butcher, cuts open the belly of a cow with a sharp knife used to slaughter cows, that cow will experience an extremely unbearable sensation of the abdomen in its abdomen. Similarly, at that time, when the Bodhisattva entered into the non-conceptual samadhi, an extremely unbearable sensation of the abdomen arose in his abdomen, but he was not discouraged, but initiated diligence, and so on, just like before. Then, the Bodhisattva thought to himself: 'I should enter into the non-conceptual samadhi.' He further initiated entering into the non-conceptual samadhi, when he entered into the non-conceptual samadhi,
Chinese
入于定时，口鼻呼吸出入皆止息。彼口鼻呼吸出入止息时，其时身上生起极难忍受之身苦。譬如，两个力大之人抓住一个力气极小之人，将其头脚倒置，放在火坑中烧灼。其身体上生起极难忍受之身苦。同样，彼时菩萨入于殊胜寂止之禅定时，身上生起极难忍受之身苦，然彼非沮丧，而是发起精进。如是等等如前。其后，菩萨如是思维：我当于一切时中，皆不食一切食物。其后，众多天人之心知菩萨之意，前往菩萨所在之处，对菩萨如是说：朋友，若您对人类食物感到厌恶、羞耻、唾弃，我等将从您的所有毛孔中注入天之精华，请您享用。其后，菩萨如是思维：若我已发誓不食人类食物，而诸天从我的所有毛孔中注入天之精华，我若享用，则我乃妄语。我之妄语，即是我之邪妄。我之邪妄，因此处一些有情身坏命终后，堕入恶趣恶道，生于有情地狱之中。故我当于一切时中，皆舍弃诸天之语，而食少量食物、少量饮料，或饮用绿豆汤，或饮用大豆汤，或饮用诃梨勒果之汁。其后，菩萨于彼时，于一切时中，皆舍弃诸天之语，而食用少量食物、少量饮料、少量饮品，或饮用绿豆汤，或饮用大豆汤，或饮用诃梨勒果之汁。