Tibetan
སོ། །མ་སྐྱེས་པ་ཡི་མཐའ་དེ་ནི། །ཡང་དག་པ་ཡི་མཐའ་ཞེས་བརྗོད། །ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་མེད་པར་ངེས་པར་བསྟན། །ཆོས་གང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །མིང་ཙམ་གྱིས་ནི་བརྗོད་པར་ཟད། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་མ་འགགས་ཏེ། །དེ་དག་ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །ཚིག་ནི་སྟོང་པར་ཡང་དག་བརྗོད། །ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་ཤེས་མ་ཡིན། །དེ་བས་མ་སྐྱེས་གནས་མེད་དེ། །སེམས་ཅན་མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད། །ཚིག་ནི་གསོག་ཅེས་བརྗོད་པ་སྟེ། །གཡོ་བ་མེད་ཅིང་སེམས་པ་མེད། །ཚིག་འདི་ཚིག་གི་རང་བཞིན་གྱིས། །རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་མེད་པར། །ཚིག་གིས་བསྟན་པ་གང་ཡིན་པ། །མཐའ་དེ་ཚིག་ལ་མི་རྟེན་ཏེ། །ཚིག་ལ་གནས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་མྱ་ངན་འདས། །ཡང་དག་མཐའ་ནི་མཐའ་མིན་ཏེ། །སྤྲོས་པ་མེད་ཅིང་ཞི་ལ་བདེ། །གནས་དང་སྐྱབས་དང་དཔུང་གཉེན་ཡིན། །མིག་ཡོར་གྱི་ནི་མཐའ་ལྟ་བུར། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་ངེས་པར་བསྟན། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་ དམིགས་པ་མེད། །ཡང་དག་མཐའ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ནི་མཐའ་དེ་ཡང་། །མིང་ཙམ་དུ་ནི་བརྗོད་པར་ཟད། །མིང་གི་བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ། །མཐའ་དེ་དམིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་སུས་ཀྱང་མངོན་སུམ་དུ། །བརྗོད་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །འདི་ལྟར་མཐའ་ནི་གསོག་ཡིན་ནོ། །མཐའ་ནི་ཚིག་ལ་མི་གནས་ཏེ། །ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་མ་ཡིན། །འདི་ལྟར་ཡང་དག་ཏུ་ན་དེ། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །སེམས་ཅན་མཐའ་ནི་བསམ་ཡས་པར། །ཚིག་གང་གིས་ནི་མངོན་བསྟན་པ། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །དེས་ནི་ཅི་ཡང་མི་ཤེས་སོ། །འདི་འདྲ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་མཐའ། །འདི་ནི་ཉིད་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད། །དེས་ན་སྨད་དུ་མེད་པ་དེ། །རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་གཞན་ཞེས་འདི་སྒྲ་མེད། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །གཟུགས་ཅན་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདག་མེད་ཅེས། །ཚིག་གིས་ཕུང་པོ་འདི་བརྗོད་པ། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྣམ་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི། །གསོབ་ཏུ་ཡང་དག་བརྗོད་པ་བྱས། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོབ་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་ དང་བྲལ་བ་ཞེས། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་ཕུང་པོ་རབ་བརྗོད་དེ། །འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་བདག་མེད་པ། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །འདུ་ཤེས་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་འདི། །གསོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་བྱས། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་མེད་དེ། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །འདུ་བྱེད་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །འདི་ནི་སྒྲ་ཡིས་བརྗོད་མིན་ཞིང་། །ཕུང་པོ་འདི་ནི་སྒྲ་མེད་དེ། །རྟག་ཏུ་སྒྲ་དང་བྲལ་བ་ཞེས། །རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་ནི་ཡང་དག་བྲལ་བ་སྟེ། །ཡང་དག་ཏུ་ཡང་རྗོད་པར་བྱེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་ཡང་དག་ནི། །གང་དུའང་གནས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གིས་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་འདི། །གསོག་ཏུ་རབ་ཏུ་བརྗོད་པ་བྱས། །ཚིག་དེ་སྟོང་པ་གསོག་ཡིན་ཏེ། །མ་སྐྱེས་ཤིང་ནི་འགག་པ་མེད། །ཡང་དག་ཏུ་ན་རྟག་པར་ནི། །ཚིག་འདི་ཤིན་ཏུ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཡོད་མ་ཡིན་པའི་ཚིག་གིས་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་བྱས། །བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཕུང་པོ་ལ། །ཚད་མར་དམིགས་པར་མི་
Chinese
索！未生之边彼，名为真实之边。诸法皆涅槃，决定显示无生。何法无生彼，名为说涅槃。诸法皆涅槃，唯以名言说而已。不生亦不灭，彼等以词句完全说。词句真实说为空性，词句不能知众生。因此未生无处所，名为众生涅槃。词句名为积聚，无动摇且无思虑。此词以词之自性，恒常极不有。众生边乃无思，以词显示为何者，彼边不依于词，亦非住于词。众生边乃涅槃，真实边非边，无戏论且寂静乐，乃处所、救护与亲友。如眼翳之边，决定显示众生边。无事物且无 所缘，真实边乃不可思议。法性之边彼，亦唯以名言说而已。名之言说为何者，彼边非所缘。彼乃无人能现前，能说者非有，众生边乃不可思议。如是边乃积聚。边不依于词，非以词完全说。如是真实而彼，众生边乃非有。众生边乃无量，以何词而显现，彼词乃空性积聚，彼不能知任何事物。如此不可思议边，此乃汝自证悟。因此无过失彼，名为独觉佛。此非以音声说，此无异蕴之声。恒常离于声，有色蕴现前。此乃真实分离，亦真实而说。真实而真实者，不住于任何处。色蕴无我，以词说此蕴，彼词乃空性积聚，不生亦不灭。真实而于种种，此词极不有。以非有之词，色之
English
So! That unborn limit is called the true limit. All dharmas are nirvana, and it is definitely shown that there is no birth. Whatever dharma is unborn, that is called nirvana. All dharmas are nirvana, only expressed by name. Unborn and unceasing, they are completely expressed by words. Words are truly spoken as emptiness, words cannot know sentient beings. Therefore, the unborn has no place, it is called the nirvana of sentient beings. Words are said to be accumulation, without movement and without thought. This word, by its own nature, is never truly existent. The limit of sentient beings is without thought, whatever is shown by words, that limit does not rely on words, nor does it reside in words. The limit of sentient beings is nirvana, the true limit is not a limit, it is without elaboration, peaceful and happy, it is a place, a refuge, and a friend. Like the edge of an eye disease, the limit of sentient beings is definitely shown. Without things and without an object, the true limit is inconceivable. That limit of the nature of dharma is also only expressed in name. Whatever is the expression of name, that limit is not an object. No one can directly express it, there is no one who can speak, the limit of sentient beings is inconceivable. Thus the limit is accumulation. The limit does not rely on words, it is not completely expressed by words. Thus, truly, that limit of sentient beings is non-existent. The limit of sentient beings is immeasurable, by what word is it manifested, that word is an accumulation of emptiness, it does not know anything. Such an inconceivable limit, this you have realized yourself. Therefore, that which is without fault is called a Pratyekabuddha. This is not expressed by sound, this has no sound of a different aggregate. Always separated from sound, the form aggregate is manifest. This is truly separated, and it is also truly spoken. Truly, the true does not abide anywhere. The form aggregate is selfless, this aggregate is spoken by words, that word is an accumulation of emptiness, unborn and unceasing. Truly, in various ways, this word is never truly existent. With a non-existent word, the form of
Chinese
已作蕴的宣说。 此非以声音宣说， 受蕴无有声音， 说是恒常离于声音， 受蕴现前显现。 此乃真实分离， 于真实中亦宣说， 于真实中真实者， 亦非住于任何处。 以词语此受蕴， 虚假中真实宣说， 彼词语为空性虚假， 不生且无有灭亡。 于真实中恒常者， 此词语真实非有， 以非有之词语， 已作受蕴的宣说。 此非以声音宣说， 此蕴无有声音， 说是恒常离于声音， 受蕴现前显现。 此乃真实分离， 于真实中亦宣说， 于真实中真实者， 亦非住于任何处。 以词语善说蕴， 想蕴无有自性， 彼词语为空性虚假， 不生且无有灭亡。 于真实中恒常者， 此词语真实非有， 以非有之词语， 已作想蕴的宣说。 此非以声音宣说， 此蕴无有声音， 说是恒常离于声音， 想蕴现前显现。 此乃真实分离， 于真实中亦宣说， 于真实中真实者， 亦非住于任何处。 以词语此行蕴， 虚假中善为宣说， 彼词语为空性虚假， 不生且无有灭亡。 于真实中恒常者， 此词语真实非有， 以非有之词语， 已作行蕴的宣说。 此非以声音宣说， 此蕴无有声音， 说是恒常离于声音， 识蕴现前显现。 此乃真实分离， 于真实中亦宣说， 于真实中真实者， 亦非住于任何处。 以词语此识蕴， 虚假中善为宣说， 彼词语为空性虚假， 不生且无有灭亡。 于真实中恒常者， 此词语真实非有， 以非有之词语， 已作识蕴的宣说。 于无有宣说之蕴， 不以量度而缘
English
The aggregates have been spoken. This is not spoken by sound, The feeling aggregate is without sound, It is said to be always separated from sound, The feeling aggregate becomes manifest. This is truly separated, It is also spoken in truth, In truth, the truth, Also does not abide in any place. With words, this feeling aggregate, Is truly spoken in falsehood, That word is empty falsehood, It is unborn and has no cessation. In truth, the constant one, This word is truly non-existent, With the non-existent word, The feeling aggregate has been spoken. This is not spoken by sound, This aggregate is without sound, It is said to be always separated from sound, The feeling aggregate becomes manifest. This is truly separated, It is also spoken in truth, In truth, the truth, Also does not abide in any place. With words, the aggregate is well spoken, The aggregate of perception is without self, That word is empty falsehood, It is unborn and has no cessation. In truth, the constant one, This word is truly non-existent, With the non-existent word, The aggregate of perception has been spoken. This is not spoken by sound, This aggregate is without sound, It is said to be always separated from sound, The aggregate of perception becomes manifest. This is truly separated, It is also spoken in truth, In truth, the truth, Also does not abide in any place. With words, this aggregate of formations, Is well spoken in falsehood, That word is empty falsehood, It is unborn and has no cessation. In truth, the constant one, This word is truly non-existent, With the non-existent word, The aggregate of formations has been spoken. This is not spoken by sound, This aggregate is without sound, It is said to be always separated from sound, The aggregate of consciousness becomes manifest. This is truly separated, It is also spoken in truth, In truth, the truth, Also does not abide in any place. With words, this aggregate of consciousness, Is well spoken in falsehood, That word is empty falsehood, It is unborn and has no cessation. In truth, the constant one, This word is truly non-existent, With the non-existent word, The aggregate of consciousness has been spoken. On the aggregate without speech, One does not focus on measurement