Tibetan
་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་མཐའ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་མིག་ཡོར་གྱི་མཐའ་དང་། རྫས་མེད་ཅིང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཐའ་བརྗོད་དུ་མེད་པ་དང་། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་མཐའ་མིང་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པའི་མཐའ་དང་། ཚིག་ལ་མི་གནས་པ་དང་། ཚིག་གིས་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཚིག་ནི་སྟོང་པ་གསོག་སྟེ། ཚིག་གིས་བདག་གི་མཐའ་འམ། སེམས་ཅན་གྱི་མཐའ་མི་ཤེས་སོ། །དེས་མཐའ་དེ་རྟོགས་ཏེ་དེ་མཐའ་དེ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པས་དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཉིད་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིག་གང་གིས་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་
Chinese
，不停止，正确的边际，寂灭的边际，众生的边际，如幻的边际，无实体且无事物的，一切法的边际不可言说，不可言说的边际，名称完全宣说的边际，不住于词，并且知道不是用词语完全宣说的。那是什么原因呢？就像这样，词是虚空的积累，词不能知道我的边际或者众生的边际。他证悟了那个边际，并且对那个边际显现，因此称为独觉。这个色蕴是用声音表达的，这个色蕴是无声的，与声音分离的，并且总是用词语表达为色蕴，因为这里没有我和我所，所以这个色蕴是显现的。那是什么原因呢？因为用来说明色蕴的词语是积累、空性、不生、不灭的。正确地说，如果词语本身也是恒常不存在的，那么怎么会有用词语来说明色蕴的情况呢？因此，色蕴是显现的。这个受蕴是用声音表达的，这个受蕴是无声的，与声音分离的，并且总是用词语表达为受蕴，因为这里没有我和我所，所以受蕴是显现的。 那是什么原因呢？因为用来说明受蕴的词语是积累、空性、不生、不灭的。正确地说，如果词语本身也是恒常不存在的，那么怎么会有用词语来说明受蕴的情况呢？因此，受蕴是显现的。这个想蕴是用声音表达的，这个想蕴是无声的，与声音分离的，并且总是用词语表达为想蕴，因为这里没有我和我所，所以想蕴是显现的。那是什么原因呢？因为用来说明想蕴的词语是积累、空性、不生、不灭的。正确地说，如果词语本身也是恒常不存在的。用来说明想蕴的词语
English
, without cessation, the correct limit, the limit of nirvana, the limit of sentient beings, the limit of illusion, without substance and without things, the limit of all dharmas is inexpressible, the limit of the inexpressible, the limit of fully expressing names, not abiding in words, and knowing that it is not fully expressed by words. What is the reason for this? Just like this, words are an accumulation of emptiness, words cannot know my limit or the limit of sentient beings. He realizes that limit, and because he manifests to that limit, he is called a Pratyekabuddha. This form aggregate is expressed with sound, this form aggregate is without sound, separated from sound, and is always expressed with words as the form aggregate, because there is no self or belonging to self here, therefore this form aggregate is manifest. What is the reason for this? Because the words used to explain the form aggregate are accumulation, emptiness, unborn, unceasing. Correctly speaking, if the words themselves are also constantly non-existent, then how could there be a situation where words are used to explain the form aggregate? Therefore, the form aggregate is manifest. This feeling aggregate is expressed with sound, this feeling aggregate is without sound, separated from sound, and is always expressed with words as the feeling aggregate, because there is no self or belonging to self here, therefore the feeling aggregate is manifest. What is the reason for this? Because the words used to explain the feeling aggregate are accumulation, emptiness, unborn, unceasing. Correctly speaking, if the words themselves are also constantly non-existent, then how could there be a situation where words are used to explain the feeling aggregate? Therefore, the feeling aggregate is manifest. This perception aggregate is expressed with sound, this perception aggregate is without sound, separated from sound, and is always expressed with words as the perception aggregate, because there is no self or belonging to self here, therefore the perception aggregate is manifest. What is the reason for this? Because the words used to explain the perception aggregate are accumulation, emptiness, unborn, unceasing. Correctly speaking, if the words themselves are also constantly non-existent. The words used to explain the perception aggregate
Tibetan
པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲས་བརྗོད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་འདི་སྒྲ་མེད་པ་དང་། སྒྲ་དང་བྲལ་བ་དང་། འདི་རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་ཞེས་ཚིག་གིས་བརྗོད་པ་དང་། འདི་ལ་བདག་དང་བདག་གི་མེད་པར་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོར་བརྗོད་པའི་ཚིག་དེ་གསོག་སྟོང་པ། མ་སྐྱེས་པ། མ་འགགས་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ན་ཚིག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་མེད་པ་ཡིན་ན་ཚིག་གང་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་བརྗོད་པ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་ ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་སྒྲ་མེད་པ་དང་། ཚིག་གང་གིས་བརྗོད་པར་དེ་དག་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚིག་སྒྲ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོའི་རྐྱེན་ཉིད་རྐྱེན་ཉིད་མ་ཡིན་པ་དང་། ཚིག་གི་རྐྱེན་ཉིད་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་དེས་དེ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ། དེས་ན་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །ཆོས་ཀུན་ཟག་པ་མེད་པ་དང་། །མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་འགགས་དང་། །རྟག་ཏུ་ཤིན་ཏུ་མཚན་མེད་པར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱུར། །འདི་དག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་ཡང་དག་ཏུ། །ཤིན་ཏུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་གྱུར། །ཆོས་འདི་ཇི་ལྟར་འདི་འདྲ་བར། །འདི་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་གྱུར་ཏེ། །ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པས། །དེས་དེ་རང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བརྗོད། །ཆོས་ཀུན་མྱ་ངན་འདས་པ་སྟེ། །དེ་དག་ཐོག་མ་མི་དམིགས་
Chinese
怎么会有呢？像这样，识蕴就显现了。这个行蕴是用声音表达的，这个行蕴是无声的，是离声的，这个总是用语言表达为行蕴，并且这里没有我和我所，这样行蕴就显现了。那是因为什么呢？因为任何用以表达行蕴的语言都是积累空性的，不生，不灭。实际上，如果语言也总是没有的，那么怎么会有用语言表达行蕴的可能呢？像这样，行蕴就显现了。这个识蕴是用声音表达的，这个识蕴是无声的，是离声的，这个总是用语言表达为识蕴，并且这里没有我和我所，这样识蕴就显现了。那是因为什么呢？因为任何用以表达识蕴的语言都是积累空性的，不生，不灭。实际上，如果语言也总是没有的，那么怎么会有用语言表达识蕴的可能呢？像这样，识蕴就显现了。 像这样，五蕴是无声的，并且用任何语言表达它们，它们都会显现，因此被称为独觉。那是因为什么呢？因为语言是无声的，蕴的因缘本身不是因缘，语言的因缘本身是不可言说的因缘，因此他理解了它，因此被称为独觉。然后，世尊在那时说了这些偈颂：一切法无漏，不生也不灭，常时极无相，一切法皆显现。这些自性空，自性也真实地，不是极度存在，一切法皆显现。此法如何如此，此乃显现之自性，法性不可思议，因此称其为独觉。一切法皆寂灭，彼等无始不可得。
English
How could there be? Thus, the aggregate of consciousness becomes manifest. This aggregate of formation is expressed by sound, this aggregate of formation is without sound, is devoid of sound, this is always expressed in words as the aggregate of formation, and here there is no self and no belonging to self, thus the aggregate of formation becomes manifest. Why is that? Because any language used to express the aggregate of formation is accumulating emptiness, unborn, unceasing. In reality, if language is also always non-existent, then how could there be any possibility of expressing the aggregate of formation with language? Thus, the aggregate of formation becomes manifest. This aggregate of consciousness is expressed by sound, this aggregate of consciousness is without sound, is devoid of sound, this is always expressed in words as the aggregate of consciousness, and here there is no self and no belonging to self, thus the aggregate of consciousness becomes manifest. Why is that? Because any language used to express the aggregate of consciousness is accumulating emptiness, unborn, unceasing. In reality, if language is also always non-existent, then how could there be any possibility of expressing the aggregate of consciousness with language? Thus, the aggregate of consciousness becomes manifest. Thus, the five aggregates are without sound, and when expressed in any language, they become manifest, therefore it is called a Pratyekabuddha. Why is that? Because language is without sound, the condition of the aggregates themselves is not a condition, the condition of language itself is an inexpressible condition, therefore he understands it, therefore it is called a Pratyekabuddha. Then, the Blessed One at that time spoke these verses: All dharmas are without outflows, unborn and unceasing, always utterly without characteristics, all dharmas are manifest. These are empty of inherent existence, inherent existence also truly, is not extremely existent, all dharmas are manifest. How is this dharma like this, this is the very nature of manifestation, the nature of dharma is inconceivable, therefore it is called a Pratyekabuddha. All dharmas are nirvana, those are without beginning and unattainable.