Tibetan
པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་འདུས་བྱས་དང་མི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་མེད་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ན་ནི་སྟོང་པ་མི་སྟོང་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཉིད་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བདག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ནི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་སྟོང་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་སྟོང་པ་ཡིན་ན་ནི་སྲོག་གཅོད་པ་བྱས་ཀྱང་སྡིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འོན་ཏེ་སྟོང་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་རྟག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་སེམས་ཅན་ནི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། མི་རྟག་པ་ཡང་མ་ཡིན། འདུས་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱང་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་སྲོག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆིའོ། །དེ་ལ་མིག་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །གང་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆིའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་སྣ་དང་ལྕེ་དང་ལུས་དང་། ཡིད་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །གང་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དེ་ནི་མི་འཚོ་མི་འཆི་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་སྲོག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་གང་ཟག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་ཏུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་སུ་བགྲང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཟུང་ནས་གང་ཟག་ཅེས་བཏགས་སོ། །གང་བཟུང་ནས་བཏགས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་རྗེ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་པས་གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྗེར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལྟར་རྗེ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་སྐྱེ་སྟེ། གལ་ཏེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི་སྟོང་པ་
Chinese
那么，要如何才能领会空性呢？空性不是事物，也不是非事物。如果空性是事物，那么空性就会变成有为法和无常。如果空性是非事物，那么空性就会变成不空。因此，空性既不是事物，也不是非事物。因此，通过无我来领会空性。如何通过无有情来领会空性呢？有情既不是空，也不是非空。如果有情是空，那么即使杀生也不会变成罪过。然而，如果不是空，那么就会变成常。因此，世尊也说过，有情既不是常，也不是无常，既不是有为，也不是无为。因此，通过无有情来领会空性。如何通过无命来领会空性呢？空性是不生不死的。对于空性来说，眼睛是无我和我所的。凡是无我和我所的，就是不生不死的。同样，耳朵、鼻子、舌头、身体和意识也是无我和我所的。凡是无我和我所的，就是不生不死的。因此，通过无命来领会空性。那么，如何通过无人格来领会空性呢？空性不是被算作人格，空性也不是被算作法。蕴、界、处都是空的，抓住这些而安立为人格。凡是抓住而安立的，就不能说是存在或不存在。因此，通过无人格来领会空性。那么，如何通过无主宰来领会空性呢？由于没有从空性中解脱出来的法，因此没有任何法可以成为空性的主宰。因此，通过无主宰来领会空性。那么，如何通过无生来领会空性呢？空性是不生的。如果空性生起，那么空性
English
How then, should emptiness be comprehended? Emptiness is neither a thing, nor is it a non-thing. If emptiness were a thing, then emptiness would become conditioned and impermanent. If emptiness were a non-thing, then emptiness would become non-empty. Therefore, emptiness is neither a thing, nor is it a non-thing. Thus, emptiness should be comprehended through selflessness. How then, should emptiness be comprehended through the absence of sentient beings? Sentient beings are neither empty, nor are they non-empty. If sentient beings were empty, then even killing would not become a sin. However, if they were not empty, then they would become permanent. Therefore, the Blessed One also said that sentient beings are neither permanent, nor impermanent, neither conditioned, nor unconditioned. Thus, emptiness should be comprehended through the absence of sentient beings. How then, should emptiness be comprehended through the absence of life? Emptiness neither lives nor dies. For emptiness, the eye is empty of self and what belongs to self. Whatever is empty of self and what belongs to self neither lives nor dies. Similarly, the ear, nose, tongue, body, and mind are empty of self and what belongs to self. Whatever is empty of self and what belongs to self neither lives nor dies. Thus, emptiness should be comprehended through the absence of life. How then, should emptiness be comprehended through the absence of a person? Emptiness is not counted as a person, emptiness is not counted as a dharma. The aggregates, elements, and sense bases are empty, and grasping these, one designates a person. Whatever is grasped and designated cannot be said to exist or not exist. Thus, emptiness should be comprehended through the absence of a person. How then, should emptiness be comprehended through the absence of a lord? Since there is no dharma that is liberated from emptiness, there is no dharma that can become the lord of emptiness. Thus, emptiness should be comprehended through the absence of a lord. How then, should emptiness be comprehended through the absence of birth? Emptiness is unborn. If emptiness were to arise, then emptiness
Tibetan
ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སྟོང་པ་ནི་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་མི་སྟོང་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་ན་ནི་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མི་སྟོང་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་སྐྱེ་ན་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འགག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། གང་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་འགག་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་འགག་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མི་བྱ་མི་བྱེད་དོ། །ཕུང་པོ་དང་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སྟོང་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་བཟུང་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོགས་སོ། །དེ་ལྟར་མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བྱེད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་གིས་ཀྱང་འདི་ལྟ་འདི་ལྟ་བུར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱེད་དུ་གཞུག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ན་བདག་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞིང་ཡུལ་མེད་པས། སེམས་དང་ཡིད་དང་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། དེ་ལྟར་བདག་པོ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་འཇུག་པ་བཅུས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པ་མི་འཐུནཔའི་ཕྱོགས་དང་། སྲེད་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ལས་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ལེན་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ལྟ་བ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ཐེ་ཚོམ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། མཆོག་ཏུ་འཛིན་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ང་རྒྱལ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་རྒོད་པ་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཏེ། རྣམ་པ་བཅུ་པོ་དེ་དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་སོ། །དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་གཉིས་སུ་བགྲང་བ་དང་། རྣམ་པ་བཞིའོ། །གཉིས་སུ་བགྲང་བ་གང་ཞེ་ན། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པར་བགྲང་བ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ
Chinese
不会变成自身，这样一来，空性就变成了非空性。如果生者不是空性，空性本身产生，那么未生者就不会变成非空性，这样，因为没有生，如果空性产生，那么就应领会空性。如何因没有灭而领会空性呢？凡是生者就是灭，空性不是生。凡是不生者，怎么会灭呢？这样，因为没有灭，就应领会空性。如何因不显现积聚而领会空性呢？空性是不作不为的。蕴、界、处都是空性，执取它们就安立为空性。这样，因不显现积聚而应领会空性。如何因没有作者而领会空性呢？空性不是被任何事物驱使说：『做成这样，做成那样。』这样，因没有作者而应领会空性。如何因没有所有者而领会空性呢？空性不是境，因为没有境，所以远离心、意和意识。这样，因没有所有者而应领会空性。种姓之子，菩萨应以这十种入法之理领会空性。种姓之子，菩萨应以十种入法之理领会空性之不顺品，这十种是什么呢？即：无明是不顺品，贪欲是不顺品，业是不顺品，识是不顺品，取是不顺品，见是不顺品，怀疑是不顺品，执著胜见是不顺品，我慢是不顺品，掉举是不顺品。这十种行相是不顺于空性的。其中，无明有两种计数和四种行相。两种计数是什么呢？即计为烦恼障和所知障。
English
It will not become itself. In that way, emptiness will become non-emptiness. If the born is not emptiness, and emptiness itself arises, then the unborn will not become non-emptiness. Thus, because there is no birth, if emptiness arises, then emptiness should be understood. How should emptiness be understood because there is no cessation? Whatever is born ceases, and emptiness is not born. How can what is not born cease? Thus, because there is no cessation, emptiness should be understood. How should emptiness be understood because it does not manifestly accumulate? Emptiness is neither done nor doing. The aggregates, elements, and sense bases are empty, and grasping them establishes emptiness. Thus, emptiness should be understood because it does not manifestly accumulate. How should emptiness be understood because there is no agent? Emptiness is not driven by anything to say, 'Do it like this, do it like that.' Thus, emptiness should be understood because there is no agent. How should emptiness be understood because there is no owner? Emptiness is not an object, and because there is no object, it is separated from mind, intellect, and consciousness. Thus, emptiness should be understood because there is no owner. Son of good family, a Bodhisattva should understand emptiness through these ten ways of entering the Dharma. Son of good family, a Bodhisattva should understand the unfavorable aspects of emptiness through ten ways of entering the Dharma. What are these ten? They are: ignorance is an unfavorable aspect, attachment is an unfavorable aspect, karma is an unfavorable aspect, consciousness is an unfavorable aspect, grasping is an unfavorable aspect, views are an unfavorable aspect, doubt is an unfavorable aspect, clinging to supreme views is an unfavorable aspect, pride is an unfavorable aspect, and excitement is an unfavorable aspect. These ten aspects are unfavorable to emptiness. Among them, ignorance has two counts and four aspects. What are the two counts? They are counted as the obscuration of afflictions and the obscuration of knowledge.
Tibetan
་པར་བགྲང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་ཆགས་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྲེད་པ་ནི་གཞི་གཉིས་དང་། རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། གཞི་གཉིས་གང་ཞེ་ན། སྲིད་པའི་གཞི་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་གཞིའོ། །རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། འདོད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་ལ་སྲེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པ་ལ་སྲེད་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སྲེད་པའོ། །དེ་ལ་ལས་ནི་ལྡང་བ་གཅིག་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་གསུམ་སྟེ། དེ་ལ་ལྡང་བ་གཅིག་གང་ཞེ་ན། ཡིད་ཀྱི་ལས་སོ། །རྣམ་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། ལུས་ལས་བྱུང་བ་དང་། ངག་ལས་བྱུང་བ་དང་། སེམས་ལས་བྱུང་བའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གསུམ་གང་ཞེ་ན། གནག་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གནག་པ་དང་། དཀར་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་བ་དང་། དཀར་གནག་འདྲེན་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དཀར་གནག་འདྲེན་མའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ ལ་དམིགས་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་དམིགས་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་སེམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་གཉི་ག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་པ་མེད་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བའོ། །དེ་ལ་ལེན་པ་ནི་སྲིད་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། འདོད་པའི་ལེན་པ་དང་། ལྟ་བའི་ལེན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བརྟུལ་ཞུགས་ཀྱི་ལེན་པ་དང་། བདག་ཏུ་སྨྲ་བའི་ལེན་པའོ། །དེ་ལ་ལྟ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་དང་། དམིགས་པ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཅན་ནི་ལོག་པར་ལྟ་བའོ། །དམིགས་པ་ཅན་ནི་ཐ་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་དམིགས་ཤིང་མངོན་པར་དགའ་བ་སྟེ། འདི་ནི་དམིགས་པ་ཅན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས
Chinese
被计数。其中四种是什么呢？由对欲望的显着执着之因所生，由对色蕴的显着执着之因所生，由对无色蕴的显着执着之因所生，由对非物质的显着执着之因所生。其中，贪爱有两种基础和四种形态。两种基础是什么呢？存在的基和享受的基。四种形态是什么呢？对欲望的贪爱，对色蕴的贪爱，对无色蕴的贪爱，对非物质的贪爱。其中，业有一种生起、三种形态和三种异熟。其中，一种生起是什么呢？意业。三种形态是什么呢？身所生、语所生、心所生。其中，三种异熟是什么呢？黑业的异熟是黑的，白业的异熟是白的，黑白混合业的异熟是黑白混合的。其中，识有六种：眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识。这六种识是识，即缘于颠倒，缘于不颠倒，以及无所缘。其中，缘于颠倒是指凡夫俗子散乱，心颠倒者的欲望，以及由色蕴和无色蕴之因所生。缘于不颠倒是指声闻和独觉者趋向寂灭之因。从这二者中解脱出来的是菩萨的无所缘，是成佛之法的因。其中，取是存在的四种因：欲取、见取、戒禁取、我语取。其中，见有两种：具有邪知者和具有所缘者。其中，具有邪知者是指邪见。具有所缘者是指乃至对寂灭也执着并显着欢喜，这是具有所缘者，诸佛
English
are counted. What are the four types? Those arising from the cause of manifest attachment to desire, those arising from the cause of manifest attachment to form, those arising from the cause of manifest attachment to the formless, and those arising from the cause of non-materiality. Of these, craving has two bases and four aspects. What are the two bases? The base of existence and the base of enjoyment. What are the four aspects? Craving for desire, craving for form, craving for the formless, and craving for non-materiality. Of these, karma has one arising, three forms, and three ripenings. What is the one arising? Mental karma. What are the three forms? Arising from the body, arising from speech, and arising from the mind. What are the three ripenings? The ripening of black karma is black, the ripening of white karma is white, and the ripening of mixed black and white karma is mixed black and white. Of these, consciousness has six types: eye consciousness, ear consciousness, nose consciousness, tongue consciousness, body consciousness, and mind consciousness. These six types are consciousness, namely, focusing on the inverted, focusing on the non-inverted, and without focus. Of these, focusing on the inverted refers to the desire of ordinary individuals who are distracted and whose minds have become inverted, and arising from the causes of form and the formless. Focusing on the non-inverted refers to the cause of nirvana for hearers and solitary realizers. Liberation from both of these is the absence of focus for bodhisattvas, which becomes the cause of the Buddha's Dharma. Of these, grasping is the four causes of existence: desire grasping, view grasping, ethical conduct and discipline grasping, and self-assertion grasping. Of these, views are of two types: those with wrong knowledge and those with an object. Of these, those with wrong knowledge refer to wrong views. Those with an object refer to even clinging to and manifestly delighting in nirvana, these are those with an object, the Buddhas