Tibetan
་ཀྱི་བར་དུ་སྟེན་གྱི། བྱ་བ་གྲུབ་ནས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་འཐོབ་པ་དང་། འགྱོད་པ་འཐོབ་པ་དང་། སེམས་ལ་མི་ཆ་བ་འཐོབ་པ་སྟེ། དེ་ནི་འདོད་ཆགས་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་འདོད་པ་རྣམས་ལ་སྟེན་པར་གྱུར་ཀྱང་མནམས་པ་དང་། བྱུགས་པ་དང་། ལུས་ཀྱིས་རེག་པ་ཙམ་འམ། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཙམ་འམ། མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཚིམ་པར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། །མདོར་ན་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ལ་ཆགས་པའི་སེམས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང་འབྲིང་པོ་དང་ཆུང་ངུའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། ཞེ་སྡང་གི་རྣམ་པ་གང་གིས་ཞེ་སྡང་ཞིང་རྔམ་འཁྲུགས་གཏུམ་པར་གྱུར་ནས་མཚམས་མེད་པ་ལྔ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ལ་ལ་བྱེད་པའམ། དམ་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་གང་བྱས་པ་ལ། མཚམས་མེད་པ་ལྔ་བསྡོམས་པས་ཀྱང་གྲངས་སུ་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ། ཆ་དང་། བགྲང་བ་དང་། དཔེ་དང་རྒྱུར་ཡང་ཉེ་བར་མི་འགྲོ་བ་དེ་ལྟ་བུ་བྱེད་དེ། དེ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་དེའི་གཞིས་ལུས་ཞིག་ནས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ཆེན་པོ་དག་ཏུ་སྐྱེ་ཞིང་། གལ་ཏེ་བརྒྱ་ལམ་ན་མིར་སྐྱེ་ན་ཡང་གནག་ཅིང་མིག་དམར་ལ་གཏུམ་ཞིང་གནོད་སེམས་མང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་དེའི་གཞིས་ཡང་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དག་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཞེ་སྡང་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་འབྲིང་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ཏེ། སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ལས་བྱས་ན་མྱུར་བ་མྱུར་བ། སྐྱེན་པ་སྐྱེན་པ། ལ་གོར་ལ་གོར་དུ་འགྱོད་ཅིང་དེའི་གཉེན་པོ་ལ་ཡང་སྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞེ་སྡང་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཞེ་སྡང་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་ཞེ་སྡང་བར་གྱུར་ནས་ཚིག་ཙམ་དང་། མི་སྙན་པ་ཙམ་དང་། ངན་དུ་བརྗོད་པ་ཙམ་ གྱིས་མི་དགེ་བ་ལ་སྩོགས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་དེ་ལ་བརྒྱལ་བར་འགའ་འབྱུང་སྟེ། བྱུང་ན་ཡང་དེའི་སྐད་ཅིག་དེའི་ཡུད་ཙམ་དེའི་ཐང་ཅིག་ལ་གཉེན་པོ་ལ་སྟེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་ཞེ་སྡང་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་གང་ཞེ་ན། གཏི་མུག་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཆེན་པོ་དང་། འབྲིང་པོ་དང་། ཆུང་ངུའོ། །གང་དེ་ལ་གཏི་མུག་ཆེན་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་ཇི་སྐད་དུ་སྨོས་པའི་གནས་དེ་དག་ལ་ཉེས་ཀྱང་དགའ་ཞིང་མྱ་ངན་དུ་མི་བྱེད། སྨྲེ་སྔགས་མི་འདོན། འགྱོད་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་
Chinese
之间依靠。事情完成之后，获得脱离贪欲的心，获得后悔，获得心中不悦，这叫做中等贪欲。那么什么是小贪欲呢？无论谁依靠欲望，只是闻一闻，涂一涂，身体稍微接触一下，或者说一句话，或者看一眼就满足，这叫做小贪欲。总之，对于所有生活用品都产生执着的心，这叫做贪欲。那么什么是嗔恨呢？嗔恨也要分为三种来了解：大的、中等的、小的。那么什么是大嗔恨呢？嗔恨的哪种表现，以嗔恨而凶猛暴怒，从而犯下五无间罪中的任何一种，或者舍弃正法，无论做了什么，即使把五无间罪加起来，也无法接近其数量。在部分、计数、比喻和原因上也无法接近，像那样去做。那（嗔恨）是那（恶趣）的原因，那（恶趣）的条件，那（恶趣）的基础，身体坏灭后，会出生在巨大的地狱之中。如果侥幸在百道中转生为人，也会变得黝黑、红眼、凶暴且害人之心强烈。那（嗔恨）是那（恶趣）的原因，那（恶趣）的条件，那（恶趣）的基础，又会出生在地狱之中，这叫做大嗔恨。那么什么是中等嗔恨呢？无论谁产生嗔恨，做了罪恶的不善业，迅速地、迅速地，敏捷地、敏捷地，立刻、立刻地后悔，并且也依靠对治法，这叫做中等嗔恨。那么什么是小嗔恨呢？无论谁产生嗔恨，只是说一些话，或者一些不悦耳的话，或者一些恶语。 以不善等开始，有时也会因此而昏厥，即使发生了，也在那一瞬间、那一刹那、那一会儿依靠对治法，这叫做小嗔恨。那么什么是愚痴呢？愚痴也要分为三种来了解：大的、中等的、小的。那么什么是大愚痴呢？无论谁对如上所说的那些状态，即使是过错也感到高兴，不感到悲伤，不发出哀叹，没有后悔，那就是
English
in between rely on. After the task is completed, obtaining a mind free from desire, obtaining regret, and obtaining unpleasantness in the mind, this is called intermediate attachment. So what is small attachment? Whoever relies on desires, even if it's just smelling, applying, slightly touching the body, or just saying a word, or just seeing it, becomes satisfied, this is called small attachment. In short, having an attachment to all necessities of life is called attachment. So what is hatred? Hatred should also be understood in three ways: great, intermediate, and small. So what is great hatred? Which manifestation of hatred, being hateful, fierce, and violent, commits any of the five inexpiable sins, or abandons the sacred Dharma, whatever is done, even if the five inexpiable sins are added together, it cannot even come close to the number. It cannot even come close in part, count, metaphor, and cause, doing like that. That (hatred) is the cause of that (evil realm), the condition of that (evil realm), the basis of that (evil realm), after the body is destroyed, one will be born in the great hells. If by chance one is born as a human in the hundred paths, one will also become dark, red-eyed, fierce, and have a strong intention to harm. That (hatred) is the cause of that (evil realm), the condition of that (evil realm), the basis of that (evil realm), and one will again be born in the hells, this is called great hatred. So what is intermediate hatred? Whoever becomes hateful, if one does sinful non-virtuous deeds, quickly, quickly, swiftly, swiftly, immediately, immediately regrets, and also relies on the antidote, this is called intermediate hatred. So what is small hatred? Whoever becomes hateful, just saying some words, or some unpleasant words, or some abusive words, starting with non-virtue, etc., sometimes one may faint because of this, even if it happens, in that instant, that moment, that short while, one relies on the antidote, this is called small hatred. So what is ignorance? Ignorance should also be understood in three ways: great, intermediate, and small. So what is great ignorance? Whoever is happy even with faults in those states mentioned above, does not feel sad, does not utter lamentations, has no regrets, that is
Tibetan
གཏི་མུག་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་འབྲིང་པོ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་མི་དགེ་བའི་ལས་ལ་ལ་བྱས་ཀྱང་། ལ་གོར་ལ་གོར་དུ་འགྱོད་ཅིང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་དྲུང་དུ་འཆགས་ཤིང་མི་འཆབ་ལ། དེ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ཡང་མི་ལྟ་བ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཏི་མུག་འབྲིང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་གཏི་མུག་ཆུང་ངུ་གང་ཞེ་ན། གང་གིས་རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མ་ཡིན་པ། བཅས་པའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་བསླབ་པ་ཀུན་སྤྱད་པའི་ལམ་གཉིས་གསུམ་ལས་འདའ་བ་སྟེ། དེ་ནི་གཏི་མུག་ཆུང་ངུ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཕྱིར་བཟློག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ལ་མཁས་པ་ལ། གང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་འདོད་པ་རྣམས་ལ་མོས་པ་དང་། འདོད་པ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་ཆགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་སེམས་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སྤྱོད་ན། དེ་ལ་དྲན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་ནན་ཏན་དུ་བྱེད་ལ། དེ་བརྟག་པ་ལ་བརྩོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གང་གི་ཚེ་སེམས་ཕྱི་རོལ་ཏུའང་མི་རྒྱུ། ནང་དུའང་མི་རྒྱུ། དགེ་བ་ལའང་མི་སྤྱོད། མི་དགེ་བ་ལའང་མི་སྤྱོད། ལྷག་མཐོང་ལ་ཡང་མི་སྤྱོད། ཞི་གནས་ཀྱང་མི་འཛིན་ཅིང་ཞུམ་ལ་གཉིད་ཀྱིས་ནོན་པར་གནས་པ་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་ཉལ་ཉལ་བ་ལས་སད་པ་མིག་གཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་པའི་སེམས་མི་གསལ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་སེམས་དེ་མི་གསལ་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཡང་དག་པར་གཟེངས་བསྟོད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་ དགའ་བར་བྱ་བ་དང་། ཡང་དག་པར་གཞག་པ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དེ་ལྟར་སེམས་ལ་མཁས་པས་ཆོས་འདི་དག་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་འབྱུང་བའོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་མི་འབྱུང་བའོ་ཞེས་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་རྟོག་སྟེ། དེ་འདི་སྙམ་དུ་ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ལ་གནས་པ། སེམས་ལས་བྱུང་བ། སེམས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་སྟེ། སེམས་ཤིན་ཏུ་བཅིལ། ཤིན་ཏུ་བཏུལ། ཤིན་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ན། ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་བཅིལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཏུལ་བ་དང་། ཤིན་ཏུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཆོས་རྣམས་དེ་ལྟར་མཐོང་བས། དེ་དེའི་རྒྱུ་དེའི་རྐྱེན་དེའི་
Chinese
称为大愚痴。其中，中等愚痴是什么呢？无论做了什么不善业，都会一次又一次地后悔，并且在梵行者的面前坦白而不隐瞒，也不认为那是什么功德，这被称为中等愚痴。那么，小愚痴是什么呢？对于那些本质上没有过失，但属于戒律规定的过失，违犯两三次所学所行的道路，这被称为小愚痴。此外，菩萨善于使心 वापस（藏文：ཕྱིར་བཟློག་པ་，梵文天城体：वापस，梵文罗马拟音：vāpasa，汉语字面意思：返回）。像这样善于调伏心的人，不会对任何欲望感到欢喜、信服或特别执着。为什么呢？因为他善于调伏心。然而，如果他行于未被开示之处，他会保持正念并努力，并且勤于观察。那么，怎样才算行于未被开示之处呢？当心既不向外流散，也不向内流散，既不行于善，也不行于不善，既不修习胜观，也不执着于止观，而是处于萎靡和昏睡的状态。就像一个人昏昏沉沉地醒来，眼睛被睡意蒙蔽，心不清晰一样，那时心也会变得不清晰。因此，菩萨善于使心完全振奋、完全欢喜和完全安住。这样，菩萨就是善于调伏心的人。因为他如此善于调伏心，所以他会这样想：这些法如幻术一般！这些法如梦境一般！这些法是善的！这些法是不善的！这些法是生起的！这些法是不生起的！他会这样完全地了知诸法。他会这样想：所有这些法都安住于心，从心而生，心先于一切。如果心被完全调伏、完全驯服、完全理解，那么所有这些法也会变得完全调伏、完全驯服、完全理解。因为他如此看待诸法，所以他会明白那是它的原因，那是它的缘，那是它的……
English
It is called great delusion. What is medium delusion? Whoever does some unwholesome deeds, but regrets them again and again, confesses and does not hide them in front of those who practice the same Brahma conduct, and does not regard that as a merit, this is called medium delusion. What is small delusion? Whoever transgresses two or three of the paths of learning and practice, which are not faulty by nature, but are faulty by precepts, that is called small delusion. Furthermore, Bodhisattvas are skilled in turning the mind वापस (Tibetan: ཕྱིར་བཟློག་པ་, Sanskrit Devanagari: वापस, Sanskrit Romanization: vāpasa, Chinese literal meaning: return). Being skilled in mind in this way, there is no such thing as delighting in desires, believing in desires, or being particularly attached to desires. Why is that? Because he is skilled in mind. However, if he engages in what has not been revealed, he is mindful and diligent, and strives to examine it. How does one engage in what has not been revealed? When the mind does not wander outward, nor does it wander inward, nor does it engage in virtue, nor does it engage in non-virtue, nor does it practice insight, nor does it cling to tranquility, but remains in a state of depression and drowsiness. Just as when a person wakes up drowsily, his eyes are blurred by sleep, and his mind is not clear, so at that time the mind becomes unclear. Therefore, Bodhisattvas are skilled in completely uplifting the mind, completely rejoicing, and completely abiding. In this way, Bodhisattvas are skilled in mind. Because he is so skilled in mind, he thinks: These dharmas are like illusions! These dharmas are like dreams! These dharmas are virtuous! These dharmas are non-virtuous! These dharmas arise! These dharmas do not arise! He thus fully understands all dharmas. He thinks: All these dharmas abide in the mind, arise from the mind, and the mind precedes all. If the mind is completely subdued, completely tamed, and completely understood, then all these dharmas will also become completely subdued, completely tamed, and completely understood. Because he sees dharmas in this way, he understands that that is its cause, that is its condition, that is its...