Tibetan
། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་རྣམས་ལ་ཡང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ངོ་བོ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འོ་ན་ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ལ་སེམས་ཅན་ཞེའམ། འོན་ཏེ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་དག་ཡོད་དོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེས་ན་འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དག་སེམས་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །ཅིའི་སླད་དུ། སེམས་ཅན་གཟུགས་ ཅན་ཡིན་ནམ་འོན་ཏེ་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན། གསོལ་པ། གཟུགས་ཅན་ཡང་མ་ལགས། གཟུགས་ཅན་མ་ལགས་པ་ཡང་མ་ལགས་མོད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་དང་ལྡན་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཞེས་བགྱི་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་དང་ལྡན་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་དེ་ལྟར་གྱུར་ན་འཇིག་རྟེན་དུ་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཆོས་གཟུགས་ཅན་དང་། ཆོས་མ་ཡིན་པ་གཟུགས་ཅན་ནོ། །ཐར་པ་ཆོས་དང་ལྷན་ཅིག་གམ། འོན་ཏེ་ཆོས་མ་ལགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ལགས། གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ལྷ་ལ་ཡང་ཐར་པ་མཆིས་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་པ་ཡོད་པས། དེའི་ཕྱིར་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་དེ་དག་ཀྱང་འདུས་བྱས་ཀྱི་ནང་དུ་བགྲང་བར་འགྱུར་གྱི་ཐར་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཡིན་ནོ། །གསོལ་པ། དེས་ན་གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་དང་ལྡན་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །འོད་སྲུང་ཇི་ལྟར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པ་དང་། འདུས་མ་བྱས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པར་སྨྲོས་ཤིག་གསལ་བར་སྨྲོས་ཤིག །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གཟུགས་མ་མཆིས་པའི་ལྷ་རྣམས་གཟུགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བགྱི་བའི་གཟུགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ལགས་གྲང་། བདག་ཅག་གི་ཡུལ་དུ་ནི་མི་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཐར་པར་གཤེགས་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱང་ངའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ། དེ་རྣམས་ཀྱང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ལ་ཐར་པ་དེ་ཡང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་ནོ། །ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་ལྷའི་གནས་དང་བྱེད་པ་ཡང་དག་པར་ཤེས་སམ། ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་ཅི་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་ཅན་གྱི་ལྷ་རྣམས་གཟུགས་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་དུ་བགྲང་ངམ། ཅི་ན་བདག་ཅག་གི་ཡུལ་མ་ལགས་སོ་ཞེས་ཟེར། ཡང་བཀའ་སྩལ་པ། ཐར་པ་བརྙེས་པའི་སངས་རྒྱས་བློ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བར་ཡང་དག་པར་ལྟོས་ཤིག །འོད་སྲུང་གིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཡང་བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། སེམས་ཅན་ནད་པ་ཞིག་སྨན་བཅུད་ཀྱིས་ལེན་འཐུངས་ནས་ནད་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ཅི་ཡང་ནད་བུ་ཅན་དུ་འགྱུར་རམ། གལ་ཏེ་འགའ་ཞིག་མཆིས་ན་ངེས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། གལ་ཏེ་ལས་མེད་ཀྱང་འགྱུར་རམ། གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་མ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་ཏེ། ནད་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ་མི་ལྟ་བུར་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་བལྟའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པ་ཞེས་བགྱི་བ་ལས་མ་མཆིས་པས་ནད་ཟད་པ་ཐོབ་པ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། ཐར་པ་ཐོབ་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལས་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་བྲལ་ཞིང་ཟད་པ་བཞིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཡང་འགུམ་པར་མི་འགྱུར་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ། ཅི་ནམ་མཁའ་དཔེ་མེད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནམ། དེ་བཞིན་དུ་ཐར་པ་ནི་དཔེ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཡོད་ཀྱང་དགའ་བ་དེ་དང་དེ་ལྟ་བུས་གནས་པ་མི་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཐར་པ་ཡང་བཏགས་པ་མེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་ཡང་མི་རྟག་པ་ལགས་སོ། །བཀའ་སྩལ་པ། དཔེར་ན་ཇི་ལྟ་བུ་ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་གྱི་ཁང་བཟངས་ངང་པ་ལྟར་དཀར་བ་བརྩིགས་པ་དེའི་ཚེ་ནམ་མཁའ་ཉམས་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་ཞིག་པ་ཞེས་བགྱིའོ། །གསོལ་པ། ཆོས་གཟུགས་མེད་པ་ཇི་ལྟར་འཇིག །གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་ འཇིག་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། གཟུགས་མེད་པའི་ལྷ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་སེམས་ཅན་ཞེས་བགྱི་བར་བགྲང་ངམ་ཅི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནམ་མཁའ་སེམས་མ་མཆིས་པ་སེམས་དང་བཅས་པ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའ་ལ་རྟེན་པའི་ཁང་པའམ། རི་གང་དང་གང་དག་ཡིན་པ་ཞིག་ཀྱང་ནམ་མཁའ་མི་འཇིག་པ་ལྟར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱབ་པ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །རྟེན་ནམ་མཁའ་མི་འཇིག་པ་ལྟར་བྱེད་པ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་ལགས་སམ། བཀའ་སྩལ་པ། འོད་སྲུང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དུས་ན། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ད
Chinese
请问。世尊，那些也有行（འདུ་བྱེད།）的自性吗？答：如果感觉和知觉之外的这些法是众生吗？或者有些人说有那样的众生，那么像这样具有非众生之法的会变成众生吗？为什么？众生是有色（གཟུགས།）的还是无色的？请问。既不是有色的，也不是无色的，但是具有那些法的是众生。答：如果那样，那么具有非众生之法的那些会变成众生的无色之法。如果那样，世间会出现两种法，有色的和无色的，法是有色的，法不是有色的。解脱是和法在一起，还是和非法在一起？无色的天也有解脱吗？答：不是，因为有有为法（འདུས་བྱས།）和无为法（འདུས་མ་བྱས།）。因此，那些无色的天也会被算作有为法，而解脱是无为法。请问。因此，无色的天也变得有色了。光明护（འོད་སྲུང་།），请说清楚，所有有为法都是有色的，无为法是无色的。请问。世尊，我们说无色的天是有色的，那个色会变成佛的境界吗？不会变成我们的境界。答：光明护，好啊好啊。同样，趋入解脱的佛世尊们也是我的境界，他们也是有色的，那个解脱也是有色的。又答：光明护，你是否正确地知道无色天的天界和作用？又答：光明护，你是否将有色天的天众算作无色之列？或者说不是我们的境界。 又答：获得解脱的佛陀，智慧非常清净的那些，也同样是色。
English
Question: Venerable One, do those also have the nature of formation (saṃskāra)? Answer: Then, are these dharmas other than feeling and perception sentient beings? Or if some say that there are such sentient beings, then like this, those who possess non-sentient being dharmas will become sentient beings? Why? Are sentient beings with form (rūpa) or without form? Question: Neither with form, nor without form, but those who possess those dharmas are called sentient beings. Answer: If that is the case, then those who possess non-sentient being dharmas will be called formless dharmas that will become sentient beings. If that is the case, then two kinds of dharmas will arise in the world, with form and without form, dharma is with form, and dharma is not with form. Is liberation together with dharma or together with non-dharma? Do the formless gods also have liberation? Answer: No, because there are conditioned dharmas (saṃskṛta) and unconditioned dharmas (asaṃskṛta). Therefore, those formless gods will also be counted among the conditioned, while liberation is unconditioned. Question: Therefore, the formless gods also become with form. Light Protector, please speak clearly, all conditioned dharmas are with form, and unconditioned dharmas are without form. Question: Venerable One, when we say that the formless gods are with form, will that form become the realm of the Buddha? It will not become our realm. Answer: Light Protector, good, good. Similarly, the Buddhas, the Venerable Ones who have gone to liberation, are also my realm, they are also with form, and that liberation is also with form. Again, the answer: Light Protector, do you correctly know the heavenly abode and function of the formless gods? Again, the answer: Light Protector, do you count the gods with form among the formless? Or do you say that it is not our realm? Again, the answer: The Buddhas who have attained liberation, those whose minds are extremely pure, are also the same as form.
Chinese
应当明察熟知。 具寿光增请问： 世尊，如果这样，那么获得解脱者为了安住的缘故，也会感受快乐和痛苦吗？ 佛说： 如果一个生病的众生，服用药物精华后，脱离了疾病，还会再变成有疾病的人吗？ 如果有某种情况，那肯定会再变成有疾病的人。 佛说： 如果没有业，还会再变成有疾病的人吗？ 具寿光增请问： 世尊，不会的。 佛说： 光增，舍弃快乐和痛苦，那就是解脱。疾病就像快乐和痛苦，应当视获得涅槃如同摆脱疾病一样。 请问： 世尊，什么才是舍弃快乐和痛苦呢？难道仅仅是舍弃快乐和痛苦，就能获得疾病的止息吗？ 佛说： 获得解脱，就像脱离和止息世间的快乐和痛苦的业一样。 世尊，那为什么不会再死亡呢？ 佛说： 就像说虚空如同虚空，大海如同虚空一样。难道虚空是无与伦比的，如同大海一样吗？ 同样，解脱也是无与伦比的。 就像无色界的天神们，即使有色身，也不知道以那种喜乐而安住一样，声闻和独觉的解脱也是没有系缚的。 请问： 世尊，虚空也是无常的。 佛说： 例如，就像国王光明王的宫殿，建造得像天鹅一样洁白，那时虚空衰败，就被称为虚空毁灭。 请问： 法是无色的，如何毁灭呢？无色界的天神们又是如何毁灭的呢？ 佛说： 那些无色界的天神，是否被算作是众生呢？ 世尊，虚空没有心识，又如何会变成有心识的呢？ 佛说： 就像依靠虚空的房屋或山，无论是什么，虚空都不会毁灭一样，涅槃的自性遍布一切有情，也是如此。 就像依靠虚空不会毁灭一样，作者和感受者也是如此吗？ 佛说： 光增，在涅槃的时候，众生的业
English
You should clearly and correctly observe. The Venerable Light Increase asked: World Honored One, if that is the case, then for the sake of abiding, those who have attained liberation will also experience happiness and suffering? The Buddha said: If a sick sentient being takes and drinks medicinal essence and becomes free from illness, will they become diseased again? If there is some condition, then they will definitely become diseased again. The Buddha said: If there is no karma, will they still become diseased? The Venerable Light Increase asked: World Honored One, that is not so. The Buddha said: Light Increase, abandoning happiness and suffering, that itself is liberation. Illness is like happiness and suffering, and one should regard attaining Nirvana as like being freed from illness. Asked: World Honored One, what is it? Is it that by abandoning happiness and suffering, one attains the cessation of illness? The Buddha said: Attaining liberation is like being separated from and ceasing whatever karma of worldly happiness and suffering there is. World Honored One, why then will it not perish? The Buddha said: Like saying space is like space, the great ocean is like space. Is space, which is without compare, like the great ocean? Likewise, liberation is without compare. Just as the gods of the formless realm, even though they have form, do not know how to abide with that joy, so too the liberation of Hearers and Solitary Buddhas is without attachment. Asked: World Honored One, space is also impermanent. The Buddha said: For example, just as when King Bright King's palace, built as white as a swan, is erected, the decay of space is called the destruction of space. Asked: How does the formless Dharma perish? How do the gods of the formless realm perish? The Buddha said: Are those gods of the formless realm counted as sentient beings? World Honored One, how can space, which has no mind, become possessed of mind? The Buddha said: Just as any house or mountain that relies on space will not perish, so too the expanse of Nirvana pervades all beings, and is the same. Is the agent and the feeler also the same, just as relying on space does not perish? The Buddha said: Light Increase, at the time of Nirvana, the karma of sentient beings