Tibetan
གཡོག་འགའ་ཡང་མེད་དམ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་ངོ་། །སྨྲས་པ་ཅིས་སྟོང་། སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་། །སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྟོང་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། སྨྲས་པ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ནི། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའོ། །སྨྲས་པ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀུན་ཏུ་བརྟག་པར་ནུས་སམ། སྨྲས་པ། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མི་རྟོག་གོ །སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་སྟོང་པ་ཉིད་གང་དུ་བཙལ། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་ལས་བཙལ་ལོ། །སྨྲས་པ། ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་གང་ལས་བཙལ། སྨྲས་པ། དེ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་ བ་ལས་བཙལ་ལོ། །སྨྲས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའང་གང་ལས་བཙལ། སྨྲས་པ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་དང་པོ་སྤྱོད་པ་ལས་བཙལ་ལོ། །འཇམ་དཔལ་གང་ཁྱོད་ལ་གཡོག་ཀྱང་མེད་དམ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་། ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁོ་བོའི་གཡོག་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདུད་རྣམས་ནི་འཁོར་བའི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་སྟེ། འཁོར་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཡོག་གོ །ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་རྣམས་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་རྣམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་སྨྲ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་ལྟ་བར་གྱུར་པ་ཐམས་ཅད་ལས་མི་གཡོའོ། །དེ་བས་ན་བདུད་ཐམས་ཅད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ནི་ཁོ་བོའི་གཡོག་གོ །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་ཁྱོད་ཀྱི་ནད་ཅི་འདྲ། སྨྲས་པ། གཟུགས་མེད་ཅིང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །སྨྲས་པ། ནད་དེ་ལུས་དང་ལྡན་ནམ། འོན་ཏེ་སེམས་དང་ལྡན། སྨྲས་པ། ལུས་དབེན་པས་ན་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན། སེམས་སྒྱུ་མའི་ཆོས་ཉིད་པས་ན་སེམས་དང་ཡང་མི་ལྡན་ནོ། །སྨྲས་པ། ཁྱིམ་བདག་འདི་ལྟ་སྟེ། སའི་ཁམས་དང་། ཆུའི་ཁམས་དང་། མེའི་ཁམས་དང་། རླུང་གི་ཁམས་དང་། ཁམས་འདི་བཞི་ལས་ཁམས་གང་གནོད་པར་འགྱུར། སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ནད་ཁམས་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཁོ་བོ་ཡང་ནའོ། །འཇམ་དཔལ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ན་བ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། ལུས་ཀྱི་མི་རྟག་པ་སྟེ། ཡིད་བྱུང་ཞིང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་སྡུག་བསྔལ་བ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་དགའ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ལུས་བདག་མེད་པ་སྟེ། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བས་སོ། །ལུས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཏེ། ཤིན་ཏུ་ཞི
Chinese
也沒有僕人嗎？ 說：文殊，所有佛的剎土也是空的。 說：因何而空？ 說：因空性而空。 說：空性有什麼空？ 說：遍計所執是空性所空。 說：空性能夠遍計嗎？ 說：完全的遍計也是空，空性不遍計空性。 說：居士，空性在哪裡尋找？ 說：文殊，空性從六十二見中尋找。 說：六十二見從哪裡尋找？ 說：從如來解脫中尋找。 說：如來解脫又從哪裡尋找？ 說：從一切有情最初的心行中尋找。 文殊，你說我沒有僕人，其實一切魔和一切外道都是我的僕人。 為什麼呢？ 因為魔眾是輪迴的讚頌者，輪迴是菩薩的僕人。 外道是諸見的讚頌者，菩薩不為一切諸見所動。 因此，一切魔和一切外道都是我的僕人。 文殊說：居士，你的病如何？ 說：無形且不可見。 說：那病與身體有關嗎？ 還是與心有關？ 說：身體是寂靜的，所以與身體無關。 心是如幻的自性，所以也與心無關。 說：居士，譬如說，地界、水界、火界、風界，這四界中哪一界會造成損害？ 說：文殊，一切有情的病界是怎樣的，那樣的病也讓我生病。 文殊，菩薩應如何對菩薩的生病感到真正的歡喜？ 文殊說：身體是無常的，但不是因為厭離和離欲。 身體是痛苦的，但不是因為喜愛涅槃。 身體是無我的，但卻是為了成熟有情。 身體是寂靜的自性，是極度的寂
English
Are there no servants either? He said: Manjushri, all the Buddha-fields are also empty. He said: Empty of what? He said: Empty of emptiness. He said: What emptiness is in emptiness? He said: The fully conceptualized is emptied by emptiness. He said: Can emptiness be fully conceptualized? He said: That which is fully conceptualized is also empty; emptiness does not conceptualize emptiness. He said: Householder, where is emptiness sought? He said: Manjushri, emptiness is sought from the sixty-two views. He said: From where are the sixty-two views sought? He said: They are sought from the liberation of the Tathagata. He said: From where is the liberation of the Tathagata also sought? He said: It is sought from the first conduct of the minds of all sentient beings. Manjushri, what you say, that I have no servants, all the maras and all the opponents are my servants. Why is that? Because the maras are those who speak praise of samsara; samsara is the servant of the Bodhisattva. The opponents are those who speak praise of the views; the Bodhisattva is not moved by all the views. Therefore, all the maras and all the opponents are my servants. Manjushri said: Householder, what is your illness like? He said: It is formless and cannot be shown. He said: Is that illness connected with the body? Or is it connected with the mind? He said: Because the body is secluded, it is not connected with the body. Because the mind is of the nature of illusion, it is also not connected with the mind. He said: Householder, it is like this: of the earth element, the water element, the fire element, and the wind element, which of these four elements will cause harm? He said: Manjushri, whatever the illness-element of all sentient beings is like, that illness also makes me ill. Manjushri, how should a Bodhisattva truly rejoice in the illness of a Bodhisattva? Manjushri said: The impermanence of the body, but not because of aversion and detachment. The suffering of the body, but not because of delight in nirvana. The selflessness of the body, but yet for the maturing of sentient beings. The peacefulness of the body itself, is utterly peac
Tibetan
་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་པ་སྟེ། འཕོ་བས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ན་བས་སེམས་ཅན་གཞན་ན་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའི་མུའི་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། སེམས་ ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་མངོན་དུ་བྱ་བ་དང་། གཟོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། སྲེད་པ་མེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པས་ནད་ཐམས་ཅད་མེད་པར་བྱེད་པའི་སྨན་པའི་རྒྱལ་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ན་བ་ཡང་དག་པར་དགའ་བར་བྱའོ། །འཇམ་དཔལ་གྱིས་སྨྲས་པ། རིགས་ཀྱི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ན་བས་ཇི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱ། དྲི་མ་མེད་པར་གྲགས་པས་སྨྲས་པ། འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ན་བས་ནི་བདག་གི་སེམས་ལ་འདི་ལྟར་ངེས་པར་བསམ་པར་བྱའོ། །ནད་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ལས་བྱུང་ངོ་། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་བྱུང་སྟེ། དོན་དམ་པར་ནི་འདི་ལ་གང་གི་ན་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་གྱུར་པའི་ལུས་འདི་ཁམས་འདི་དག་ལ་བདག་པོ་གང་ཡང་མེད་དེ་བསྐྱེད་པའང་མེད་དོ། །ལུས་འདི་ལ་བདག་མེད་དེ། བདག་ཏུ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མ་གཏོགས་པར་འདི་ལ་དོན་དམ་པར་ན་གང་ནད་ཅེས་བྱ་བ་དེ་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་བས་ན་བདག་ནི་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ཅིང་། ནད་ཀྱི་རྩ་བ་ཀུན་ཤེས་པ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཞེས་དེས་བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་པ་རྒྱུན་བཅད་དེ་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །ལུས་འདི་ནི་ཆོས་མང་པོ་འདུས་པ་སྟེ་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་ཆོས་ཁོ་ན་སྐྱེ། འགག་པ་ན་ཡང་ཆོས་ཁོ་ན་འགག་སྟེ། ཆོས་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་དུ་མི་ཚོར་མི་ཤེས་ཏེ། ཆོས་དེ་དག་སྐྱེ་བ་ན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་སྐྱེའོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །འགག་པ་ན་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་བདག་འགག་གོ་སྙམ་དུ་མི་སེམས་སོ། །དེས་ཆོས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། གང་བདག་གིས་འདི་ལྟར་ཆོས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ནི་ནད་ཆེན་པོའོ། །བདག་ནི་ནད་དང་བྲལ་བར་བྱ་སྟེ། ནད་རབ་ཏུ་སྤང་བའི་ཕྱིར་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ནད་སྤང་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་ འཛིན་པ་སྤང་བའོ། །ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་སྤང་བ་དེ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཉིས
Chinese
不是以行为来显示，而是显示所有不当行为；不是以转移来显示。因为自己生病而对其他众生生病感到怜悯，忆念过去无尽的痛苦，忆念利益众生的行为，显现善根，从一开始就完全清净，没有贪欲，恒常发起精进，从而成为消除一切疾病的药王。因此，菩萨应当对菩萨生病感到非常欢喜。文殊菩萨说：善男子，菩萨生病时，应当如何如实地思维自己的心？净名说：文殊菩萨，菩萨生病时，应当如实地思维自己的心：疾病不是从过去就有的，而是从颠倒的业中产生的。是从非如实的遍计所生的烦恼中产生的。但实际上，对于这个所谓的疾病，什么法也无法找到。为什么呢？因为这个由四大组成的身体，对于这些界，没有任何主宰，也没有创造者。这个身体没有我，除了执着于我之外，实际上无法找到所谓的疾病。因此，应当安住于不执着于我，并且完全了解疾病的根源。这样，就断绝了我执，生起法执。这个身体是众多法的集合，出生时也只是法出生，灭亡时也只是法灭亡。这些法彼此之间没有感觉，没有知觉。这些法出生时，也不会想“我出生了”。灭亡时，也不会想“我灭亡了”。因此，为了完全了解法执，应当发起菩提心。如果我这样执着于法，这也是颠倒的，颠倒就是大病。我应当远离疾病，为了彻底断除疾病而精进。那么，断除疾病是什么呢？就是断除我执和我所执。断除我执和我所执是什么呢？就是二
English
It is not shown by behavior, but shows all improper behavior; it is not shown by transference. Because one is sick, one feels compassion for other sentient beings who are sick, remembers the endless suffering of the past, remembers the actions of benefiting sentient beings, manifests the roots of virtue, is completely pure from the beginning, has no desire, and constantly initiates diligence, thereby becoming the king of medicine who eliminates all diseases. Therefore, Bodhisattvas should be very happy when Bodhisattvas are sick. Manjushri said: Good son, when a Bodhisattva is sick, how should he truly contemplate his own mind? Vimalakirti said: Manjushri, when a Bodhisattva is sick, he should truly contemplate his own mind in this way: sickness is not something that has existed from the past, but arises from the inverted karma. It arises from the afflictions born of non-real conceptualization. But in reality, for this so-called disease, no dharma can be found. Why? Because this body composed of the four great elements, for these realms, there is no master, nor is there a creator. This body has no self, and apart from clinging to self, the so-called disease cannot be found in reality. Therefore, one should abide in not clinging to self and fully understand the root of the disease. In this way, the clinging to self is cut off, and the clinging to dharma arises. This body is a collection of many dharmas, and at birth, only dharmas are born, and at death, only dharmas perish. These dharmas have no feeling or perception of each other. When these dharmas are born, they do not think, "I am born." When they perish, they do not think, "I am perishing." Therefore, in order to fully understand the clinging to dharma, one should generate bodhicitta. If I cling to dharma in this way, it is also inverted, and inversion is a great disease. I should be free from disease and strive to completely eliminate disease. So, what is the elimination of disease? It is the elimination of self-grasping and grasping at what belongs to self. What is the elimination of self-grasping and grasping at what belongs to self? It is two.