Tibetan
མ་མེད་པ། འདུས་མ་བྱས་པ་སྟེ། དེ་ནི་མཚན་མ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། གནས་དང་། མིང་དང་། མཚན་མ་དང་། གཅིག་པ་དང་། ཐ་དད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། བཙུན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། ཤེས་རབ་ནི་འགྲོགས་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ།། །།བམ་པོ་བཞི་པ། དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཡུལ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་ཆོས་བརྒྱད་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཁམས་ལ་མཁས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ལ་མཁས་པ་དང་། བདེན་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་མཁས་པ་དང་། དུས་གསུམ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་འདི་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔེར་བྱ་བར་བསྟན་པ་སྟེ། དབུ་བ་རྡོས་པར་བསྟན་པ་དང་། ཆུའི་ཆུ་བུར་དུ་བསྟན་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུར་བསྟན་པ་དང་། ཆུ་ཤིང་གི་སྡོང་པོར་བསྟན་པ་དང་། སྒྱུ་མར་བསྟན་པ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་བསྟན་པ་དང་། བྲག་ཅར་བསྟན་པ་དང་། མིག་ཡོར་དུ་བསྟན་པ་དང་། གཟུགས་བརྙན་དུ་བསྟན་པ་དང་། སྤྲུལ་པར་བསྟན་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དབུ་བ་རྡོས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །དབུ་བ་རྡོས་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཚོར་བ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུའོ། །འདུ་ཤེས་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུའོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྒྱུ་མ་ཡང་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་སྟེ། རྨི་ལམ་ཡང་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་ མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །རྨི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་སྟེ། བྲག་ཅ་ནི་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །བྲག་ཅའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་སྟེ། མིག་ཡོར་ཀྱང་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །མིག་ཡོར་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་ནི་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །གཟུགས་བརྙན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་ནི་བདག་མ་ཡིན། སེམས་ཅན་མ་ཡིན། སྲོག་མ་ཡིན། གསོ་བ་མ་ཡིན། སྐྱེས་བུ་མ་ཡིན། གང་ཟག་མ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཕུང་པོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ཀྱང་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་མི་རྟག་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་བདག་མེད་པའོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་སྟེ། གང་འདི་ལ་མཁས་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ ཕུང་པོ་ལ་མཁས་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཁམས་ལ་མཁས་པ་གང་ཞེ་ན། གང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་འཇུག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་སའི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྲ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཆུའི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རླན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མེའི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རླུང་གི་ཁམས་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མིག་གི་ཁམས་ཡིན་མོད
Chinese
无母，非造作。那是相和，所有作意和，心和，意和，识和，处和，名和，相和，一和，异和不共存。尊者舍利弗之子，智慧不与十六种伴侣共存。第四品。那么智慧的境是什么呢？即是通达八法。那么通达八法是什么呢？即是通达蕴，通达界，通达处，通达谛，通达缘起，通达三时，通达一切乘，通达一切法。那么菩萨通达蕴是什么呢？即是指示这些蕴的譬喻，指示为水泡，指示为水上的泡沫，指示为阳焰，指示为芭蕉树干，指示为幻术，指示为梦，指示为山谷的回声，指示为眼花，指示为影像，指示为化现。那为什么呢？色如水泡，水泡不是我，不是有情，不是命，不是滋养，不是士夫，不是补特伽罗。水泡的自性是什么，色的自性也是那样，谁通达这个，就称为通达蕴。受如水上的泡沫。想如阳焰。行如芭蕉树。识如幻术，幻术也不是我，不是有情，不是命，不是滋养，不是士夫，不是补特伽罗。幻术的自性是什么，识的自性也是那样，谁通达这个，就称为菩萨通达蕴。蕴如梦，梦也不是我，不是有情，不是命，不是滋养，
English
Without mother, unconditioned. That is, characteristics and, all mental activities and, mind and, intellect and, consciousness and, place and, name and, sign and, one and, different do not coexist. Venerable Sharadvatiputra, wisdom does not coexist with those sixteen companions. Fourth fascicle. What is the realm of wisdom? It is being skilled in the eight dharmas. What is being skilled in the eight dharmas? It is being skilled in the skandhas, being skilled in the dhatus, being skilled in the ayatanas, being skilled in the truths, being skilled in dependent origination, being skilled in the three times, being skilled in all vehicles, and being skilled in all dharmas. What is a Bodhisattva's skill in the skandhas? It is what is taught as an example of these skandhas, taught as a water bubble, taught as foam on water, taught as a mirage, taught as a banana tree trunk, taught as an illusion, taught as a dream, taught as an echo in a valley, taught as an eye disease, taught as an image, and taught as an emanation. Why is that? Form is like a water bubble, a water bubble is not self, not sentient being, not life, not nourishment, not person, not individual. Whatever is the nature of a water bubble, that is also the nature of form, whoever is skilled in this is called skilled in the skandhas. Feeling is like foam on water. Perception is like a mirage. Formations are like a banana tree. Consciousness is like an illusion, an illusion is not self, not sentient being, not life, not nourishment, not person, not individual. Whatever is the nature of an illusion, that is also the nature of consciousness, whoever is skilled in this is called a Bodhisattva's skill in the skandhas. The skandhas are like a dream, a dream is not self, not sentient being, not life, not nourishment,
Chinese
犹如山谷回音一般，山谷回音不是我，不是众生，不是命，不是滋养，不是丈夫，不是人。山谷回音的自性是什么，色蕴等的自性也是那样，谁精通这个，就称为精通菩萨的色蕴。色蕴等如幻术，幻术也不是我，不是众生，不是命，不是滋养，不是丈夫，不是人。幻术的自性是什么，色蕴等的自性也是那样，谁精通这个，就称为精通菩萨的色蕴。色蕴等如影像，影像不是我，不是众生，不是命，不是滋养，不是丈夫，不是人。影像的自性是什么，色蕴等的自性也是那样，谁精通这个，就称为精通菩萨的色蕴。色蕴等如化身，化身不是我，不是众生，不是命，不是滋养，不是丈夫，不是人。化身的自性是什么，色蕴等的自性也是那样，谁精通这个，就称为精通菩萨的色蕴。所谓色蕴，就是世间，世间也是坏灭的体性。世间的自性是什么，就是自性无常，自性是痛苦，自性是空性，自性是无我，自性是寂静，谁精通这个，就称为精通菩萨的色蕴。 那么，什么是精通菩萨的界呢？就是进入法界的智慧。法界虽然是地界，但法界的坚硬体性却不是。法界虽然是水界，但法界的湿润体性却不是。法界虽然是火界，但法界的成熟体性却不是。法界虽然是风界，但法界的动摇体性却不是。法界虽然是眼界，
English
Like an echo in a valley, an echo in a valley is not a self, not a sentient being, not a life, not a nourishment, not a man, not a person. Whatever is the nature of an echo in a valley, that is also the nature of the aggregates, and whoever is skilled in this is called skilled in the aggregates of a Bodhisattva. The aggregates are like a mirage, and a mirage is not a self, not a sentient being, not a life, not a nourishment, not a man, not a person. Whatever is the nature of a mirage, that is also the nature of the aggregates, and whoever is skilled in this is called skilled in the aggregates of a Bodhisattva. The aggregates are like an image, and an image is not a self, not a sentient being, not a life, not a nourishment, not a man, not a person. Whatever is the nature of an image, that is also the nature of the aggregates, and whoever is skilled in this is called skilled in the aggregates of a Bodhisattva. The aggregates are like an emanation, and an emanation is not a self, not a sentient being, not a life, not a nourishment, not a man, not a person. Whatever is the nature of an emanation, that is also the nature of the aggregates, and whoever is skilled in this is called skilled in the aggregates of a Bodhisattva. That which is called an aggregate is the world, and the world is by nature perishable. Whatever is the nature of the world is by nature impermanent, by nature suffering, by nature empty, by nature without self, by nature peaceful. Whoever is skilled in this is called skilled in the aggregates of a Bodhisattva. Then, what is it to be skilled in the realm of a Bodhisattva? It is the wisdom that enters the realm of Dharma. Although the realm of Dharma is the element of earth, the nature of the realm of Dharma is not hardness. Although the realm of Dharma is the element of water, the nature of the realm of Dharma is not moisture. Although the realm of Dharma is the element of fire, the nature of the realm of Dharma is not to fully ripen. Although the realm of Dharma is the element of wind, the nature of the realm of Dharma is not movement. Although the realm of Dharma is the element of the eye,