Tibetan
མས་ལ་མི་གནས་པའི་ཚིག་གོ །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ནི་རྣ་བ་དང་། སྒྲ་དང་། རྣ་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། སྣ་དང་། དྲི་དང་། སྣའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལྕེ་དང་། རོ་དང་། ལྕེའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ལུས་དང་། རེག་བྱ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་དང་། ཡིད་དང་། ཆོས་དང་། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལ་མི་གནས་པའི་ཚིག་གོ །དེ་ནི་དོན་ལ་རྟོན་པའི་ཚིག་གོ །དེ་ནི་ཆོས་ལ་རྟོན་པའི་ཚིག་གོ །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་རྟོན་པའི་ཚིག་གོ །དེ་ནི་ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་ལ་རྟོན་པའི་ཚིག་གོ །བཙུན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཞན་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བདག་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་མཐོང་ཞིང་། ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་བདག་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིགས་པས་མཐོང་ན། དེ་ལྟར་མཐོང་བ་ན་ཚུལ་བཞིན་མཐོང་བའོ། །འཁོར་བའི་ཁམས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་གང་ཡིན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཚུལ་བཞིན་ཡང་དེ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་གིས་དེ་ལྟར་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི། ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རང་བཞིན་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་རང་བཞིན་མཚུངས་ཤིང་བྱེ་བྲག་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་ནི། ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །གང་ རིགས་པ་དང་། མི་རིགས་པར་མི་སེམས་པ་དེ་ནི་ཚུལ་བཞིན་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ཏེ། བཙུན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་སྦྱོར་བ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་ནི་སེམས་ཅན་ནོ། །དེ་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་སྤོང་ལ། ཆོས་ཀྱི་གནས་ཀྱང་འཁྲུགས་པར་མི་བྱེད་དེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་བཞིན་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བ་ཞེས་བྱའོ། །བཙུན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་ལྟར་དེའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ཐོས་པའི་རྣམ་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ལ་འཇུག་པའི་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་འཐུན་པ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ཤེས་རབ་ནི་འགྲོགས་པ་བཅུ་དྲུག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཏེ། བཅུ་དྲུག་པོ་དག་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མ་རིག་པའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤིའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །མ་རིག་པ་འགོག་པའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། མིང་དང་གཟུགས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་དང་། རེག་པ་དང་། ཚོར་བ་དང་། སྲེད་པ་དང་། ལེན་པ་དང་། སྲིད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་ཤི་འགོག་པའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རྩ་བ་ལས་བྱུང་བར་ལྟ་བར་གྱུར་པ་དྲུག་ཅུ་རྩ་གཉིས་པོའི་བར་དག་གི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །མཐོན་དམན་གྱི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་རྙེད་པ་དང་། མ་རྙེད་པ་དང་། སྙན་པ་དང་། མི་སྙན་པ་དང་། སྨད་པ་དང་། བསྟོད་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་བར་གྱི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །ཁྲོ་བ་དང་། ཁོན་དུ་འཛིན་པ་དང་། འཆབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་དང་། ཕྲག་དོག་དང་། སེར་སྣ་དང་། སྒྱུ་དང་། གཡོ་དང་། ངོ་ཚ་མེད་པ་དང་། ཁྲེལ་མེད་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། རྩོད་པ་དང་། རྒྱགས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ང་རྒྱལ་ལས་ཀྱང་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཆུང་ཟད་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ལོག་པའི་ང་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་གྱི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་གི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཕྲ་མོ་དང་། སྦོམ་པོ་དང་། ཆུང་ངུ་དང་། འབྲིང་དང་། ཆེན་པོའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་གྱི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །གཏི་མུག་གི་མུན་པ་དང་། རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཏོག་དང་། སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོད་པའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཆ་དང་འཐུན་པའི་ཆོས་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་གྱི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །འདོད་པ་དང་། ཐབ་མོའི་རྙོག་པ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། འཆི་བདག་དང་། ལྷའི་བུའི་བདུད་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། བདུད་ཀྱི་ལས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །བདག་དང་། སེམས་ཅན་དང་། སྲོག་དང་། གསོ་བ་དང་། སྐྱེས་བུ་དང་། གང་ཟག་དང་། ཤེད་ལས་སྐྱེས་དང་། ཤེད་བུར་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་
Chinese
不在于诸蕴的词语。同样，那是不在于耳朵和声音以及耳的识蕴，鼻子和气味以及鼻的识蕴，舌头和味道以及舌的识蕴，身体和触及以及身体的识蕴，意和法以及意的识蕴的词语。那是依于义的词语。那是依于法的词语。那是依于智慧的词语。那是依于了义的经部的词语。 尊者夏拉达瓦蒂之子，此外，所谓如理作意，那就是一切法。那为什么呢？如我无我一般，以理智见一切法，如众生无我一般，以理智见一切法，如是见时，即是如理见。轮回之界的如理是怎样的，涅槃之界的如理也是那样。如是谁能如是无别而见，那即是如理作意。谁能将一切烦恼的自性和清净的自性，无别而见，那即是如理作意。谁 不思择道理和非道理，那就是如理作意。尊者夏拉达瓦蒂之子，总之，菩萨的如理作意有多少，那些一切的处所即是众生。他不舍众生之处，也不扰乱法的处所，那即是菩萨进入如理的作意。尊者夏拉达瓦蒂之子，如是其法的相和，听闻的相和，进入如理作意的因相合，那就是智慧。于此，智慧不与十六种伴侣共处，十六种是什么呢？即是，不与无明的伴侣共处。同样，不与行和，识和，名色和，六处和，触和，受和，爱和，取和，有和，生和，老死的伴侣共处。无明
English
It is a word that does not dwell in the aggregates. Similarly, it is a word that does not dwell in the realm of the ear, sound, and ear consciousness; the nose, smell, and nose consciousness; the tongue, taste, and tongue consciousness; the body, touch, and body consciousness; the mind, dharma, and mind consciousness. It is a word that relies on meaning. It is a word that relies on dharma. It is a word that relies on wisdom. It is a word that relies on the sutras of definitive meaning. Son of the venerable Sharadvati, furthermore, what is called 'appropriate attention' is all dharmas. Why is that? Just as I am without self, all dharmas are seen by reason. Just as sentient beings are without self, all dharmas are seen by reason. When seen in this way, it is seen appropriately. Whatever is appropriate in the realm of samsara is also appropriate in the realm of nirvana. Whoever sees them as equal and without distinction is called 'thoroughly appropriate attention.' Whoever sees the nature of all defilements and the nature of purification as equal and without distinction is called 'thoroughly appropriate attention.' Whoever does not think about reason and unreason is 'thoroughly appropriate attention.' Son of the venerable Sharadvati, in short, all the appropriate attentions of a Bodhisattva, the place of all of them is sentient beings. He does not abandon the place of sentient beings, nor does he disturb the place of dharma. That is called the Bodhisattva's entering into appropriate attention. Son of the venerable Sharadvati, thus, the aspect of its dharma, the aspect of hearing, and the cause of entering into appropriate attention are in harmony, that is called wisdom. Here, wisdom does not dwell together with sixteen companions. What are the sixteen? That is, it does not dwell together with the companion of ignorance. Similarly, it does not dwell together with the companions of action, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, craving, grasping, existence, birth, and old age and death. Ignorance
Chinese
也不与阻碍无明的伴侣共住。同样，也不与行、识、名色、六处、触、受、爱、取、有、生、老死阻碍的伴侣共住。不与有身见伴侣共住，乃至不与由有身见之根所生的六十二种见解的伴侣共住。不与高下伴侣共住，乃至不与世间的法，得到与未得到，悦意与不悦意，诋毁与赞颂，快乐与痛苦之间的伴侣共住。不与愤怒、怀恨、隐藏、恼害、嫉妒、悭吝、狡诈、谄媚、无惭、无愧、傲慢、争论、 骄慢、放逸、我慢、过慢、慢过慢、我想慢、卑慢、增上慢、邪慢等的伴侣共住，乃至不与所有近烦恼的伴侣共住。不与贪欲、嗔恚、愚痴的微细、粗大、小、中、大的随眠生起伴侣共住，乃至不与所有烦恼的随眠生起伴侣共住。不与愚痴的黑暗、昏昧的翳障、障碍、决定的伴侣共住，乃至不与顺于衰损分的所有法生起的伴侣共住。不与欲、家庭的喧嚣、蕴、烦恼、死主、天子魔等共住，乃至不与所有魔业的伴侣共住。不与我、有情、命、养育、士夫、补特伽罗、意生、作者的实执著伴侣共住，乃至不与所有执著的实执
English
Also, he does not dwell together with the companion who obstructs ignorance. Likewise, he does not dwell together with the companion who obstructs formations, consciousness, name and form, the six sense sources, contact, feeling, craving, grasping, existence, birth, and old age and death. He does not dwell together with the companion of the view of the aggregation of existence, and he does not dwell together with the companion of the sixty-two views that arise from the root of the view of the aggregation of existence. He does not dwell together with the companion of high and low, and he does not dwell together with the companion of worldly dharmas, gain and no gain, pleasant and unpleasant, blame and praise, happiness and suffering. He does not dwell together with the companion of anger, resentment, concealment, affliction, jealousy, stinginess, deceit, flattery, shamelessness, lack of embarrassment, pride, contention, conceit, carelessness, arrogance, excessive arrogance, arrogance beyond arrogance, the arrogance of "I am," the arrogance of thinking little, manifest arrogance, and wrong arrogance, and he does not dwell together with the companion of all the near afflictions. He does not dwell together with the companion of the subtle, coarse, small, medium, and large arising of attachment, hatred, and ignorance, and he does not dwell together with the companion of all the arising of afflictions. He does not dwell together with the companion of the darkness of ignorance, the dim haze, the obscuration, and the determination, and he does not dwell together with the companion of all the arising of dharmas that are in accordance with the part of decay. He does not dwell together with desire, the noise of the household, the aggregates, the afflictions, the lord of death, and the demons of the sons of the gods, and he does not dwell together with all the deeds of the demons. He does not dwell together with the companion of the real clinging to self, sentient beings, life, nourishment, person, individual, mind-born, and maker, and he does not dwell together with all the real clinging to clinging.
Tibetan
ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ལྟ་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་། འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་པ་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། བག་ཆགས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །རྟོག་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་དང་། མཚན་མ་དང་། དམིགས་པ་དང་། མཐོང་བ་དང་། ཐོས་པ་དང་། བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས་མདུད་པ་དང་། སྒྲོ་བཏགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །བདག་དང་། རྟག་པ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདེ་བའི་འགྲོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །སེམས་ཅན་གྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་གི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །སེར་སྣ་དང་། གཏོང་བ་དང་། འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། འཆལ་པའི་ཤེས་རབ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱོགས་དང་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེམས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །ངེས་པ་དང་། མ་ངེས་པ་དང་། ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པ་དང་། དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མེད་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། བཟང་པོ་དང་། ངན་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། འཁོར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མི་འཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །ཐེག་པ་ཐ་དད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐ་དད་པ་དང་། ཞིང་ཐ་དད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐ་དད་པ་དང་། ཆོས་ཐ་དད་པ་དང་། དགེ་འདུན་ཐ་དད་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། ཐ་དད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །མི་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་དང་། དོན་དམ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ནས། མཚན་མ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་སོ། །ཤེས་རབ་ནི་གང་རྒྱུ་བ་མེད་པ། ལུས་མེད་པ། མཚན་ཉིད་མེད་པ། མཚན་
Chinese
不与业障，法障，烦恼障，见障，行障，异熟障，知障并存，乃至一切习气结合之间亦不并存。不与分别，种种分别，完全分别，相，所缘，见，闻，差别，种种识并存，乃至一切结和执著之间亦不并存。不与我，常，净，乐之伴随并存，乃至一切颠倒之间亦不并存。不与众生八万四千心行并存，乃至八万四千法蕴之间亦不并存。不与悭吝，布施，邪戒，戒律，害心，忍辱，懈怠，精进，散乱，禅定，邪慧并存，乃至不与波罗蜜多之敌对品之心并存。不与决定，不决定，正确，错误，善，不善，有罪，无罪，有漏，无漏，有为，无为，世间，出世间，好，坏，遍染，清净，轮回，涅槃并存，乃至一切法之敌对品和对治之间亦不并存。不与不同之乘，不同之有情，不同之刹土，不同之佛，不同之法，不同之僧伽并存，乃至一切不同之间亦不并存。不与无知，知，种种知，世俗，胜义并存，乃至一切作意于相之间亦不并存。智慧是无所缘，无身，无相，
English
It does not coexist with karmic obscurations, doctrinal obscurations, afflictive obscurations, obscurations of views, obscurations of conduct, obscurations of maturation, and obscurations of knowledge, and it does not coexist with all habitual connections. It does not coexist with conceptualization, various conceptualizations, complete conceptualization, signs, objects, seeing, hearing, differentiation, and various consciousnesses, and it does not coexist with all knots and attachments. It does not coexist with the companionship of self, permanence, purity, and happiness, and it does not coexist with all inversions. It does not coexist with the eighty-four thousand mental activities of sentient beings, and it does not coexist with the eighty-four thousand aggregates of Dharma. It does not coexist with miserliness, generosity, immoral discipline, discipline, harmful intent, patience, laziness, diligence, distraction, meditation, and wrong wisdom, and it does not coexist with thoughts that are incompatible with the perfections. It does not coexist with certainty, uncertainty, correctness, error, virtue, non-virtue, faultiness, faultlessness, taintedness, untaintedness, conditioned, unconditioned, mundane, supramundane, good, bad, all-afflictive, purified, samsara, and nirvana, and it does not coexist with all opposing factors and antidotes of Dharma. It does not coexist with different vehicles, different sentient beings, different realms, different Buddhas, different Dharmas, and different Sanghas, and it does not coexist with all differences. It does not coexist with ignorance, knowledge, various knowledge, conventional, and ultimate, and it does not coexist with all attention to signs. Wisdom is without object, without body, without characteristics,