Tibetan
་རྟེན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་རེ་བ་དང་། ཀུན་རྫོབ་ཏུ་སྨྲ་བའི་ཚིག་ལ་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་གཉིས་ལ་གནས་པ་ནི་ཆོས་འདི་ལ་འབབ་ཅིང་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་མི་ཤེས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མི་ཤེས་ཏེ་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྱོད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་ཆོས་རྣམ་པ་གཉིས་སྤྱོད་པ་ན་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་ཐོབ་པའོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཞེས་བྱ་བའི་ལེའུ་སྟེ་དགུ་པའོ།། །།འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ནི་གང་། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཐོབ་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་གོ །དེ་ལ་ཇི་ ལྟར་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་ཅིང་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མངོན་པར་འདུས་པ་སྟེ་ཚོར་བ་མེད། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་རང་སྐྱེས་ཤིང་རང་བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པས་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་འདུས་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་དབང་གིས་སོ། །འདུ་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་མཚན་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བཏགས་སོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་ནི་བྱས་པ་མེད། བྱེད་པ་མེད་ཀྱི་རང་སྐྱེས་པས་བསྐྱེད་པ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་བས་ན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ནི་ནང་ན་མི་གནས། ཕྱི་རོལ་ན་མི་གནས། གཉི་གའི་བར་ན་མི་གནས། གཅིག་པ་མ་ཡིན། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ལས་བྱུང་ངོ་། །མ་རིག་པའི་དབང་གིས་བྱུང་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུ་བྱེད་ཀྱི་མཐུས་སྤྱོད་པ་ཡོད་ཀྱང་བྱས་པ་མེད། བྱུང་བ་མེད་པས་འདུས་བྱས་ཞེས་བྱའོ། །འདུས་བྱས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཚན་མས་བཅིངས་པ
Chinese
执著于世俗之法，希求出世之法，执著于世俗之语为胜义之体性，安住于二法者，不会趋入和进入此法。为何如此？因为这样的人不了解世俗，不了解出世，而是行持二法。行持世俗执著二法时，世俗和出世都无法通达和证悟。持世菩萨摩诃萨们，如此精通世俗和出世之法，也获得了世俗和出世之法的瑜伽。世俗和出世之法，第九品。持世，彼菩萨摩诃萨们，精通有为法和无为法是什么？获得有为法和无为法的瑜伽是什么？持世，菩萨摩诃萨们分别和如实证悟有为法和无为法。那么，如何分别和如实证悟有为法呢？有为法是显现聚合，没有感受。有为法是自生且属于自数之列，故称为有为法。有为法是由于非真实的因和缘聚合之作意力所致。作意是指属于计数之列，且因二种体性之缘而知，故名有为法。此有为法非所作，亦非能作，而是自生，故亦无生。因此称为有为法。诸有为法不住于内，不住于外，不住于二者之间，非一，非异，而是从非真实的遍计所生。并非因无明力而生而存在，而是以作意力而有行持，然非所作，亦非所生，故名有为。所谓有为，即为相所缚。
English
Clinging to mundane dharmas, hoping for transcendent dharmas, clinging to conventional speech as the nature of ultimate reality, and abiding in two dharmas will not lead to or enter this dharma. Why is that? Because such a person does not understand the mundane, does not understand the transcendent, but practices two dharmas. When practicing the two dharmas of clinging to the mundane, one will not comprehend or realize the mundane and the transcendent. World Holder, the great bodhisattvas, are thus extremely skilled in mundane and transcendent dharmas, and have also attained the yoga of mundane and transcendent dharmas. The chapter on mundane and transcendent dharmas is the ninth. World Holder, what is it that the great bodhisattvas are extremely skilled in conditioned and unconditioned dharmas? What is it to have attained the yoga of conditioned and unconditioned dharmas? World Holder, the great bodhisattvas discriminate and truly realize conditioned and unconditioned dharmas. How then does one discriminate and truly realize conditioned dharmas? Conditioned dharmas are manifest aggregates, without feeling. Conditioned dharmas are self-arisen and belong to the category of self-enumeration, therefore they are called conditioned dharmas. Conditioned dharmas arise from the power of fabrication due to the aggregation of unreal causes and conditions. Fabrication means belonging to the category of enumeration and being known through the conditions of two characteristics, hence it is named conditioned dharma. That conditioned dharma is not made, nor is it the maker, but it is self-arisen, so there is no creation either. Therefore, it is called conditioned dharma. Conditioned dharmas do not abide within, do not abide without, do not abide between the two, are not one, are not different, but arise from unreal imputation. They do not exist because they arise from the power of ignorance, but there is activity through the power of fabrication, yet it is not made, nor is it arisen, therefore it is called conditioned. What is called conditioned is bound by characteristics.
Tibetan
འི་དོན་ཏེ། བུས་པ་མ་རབས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །མཁས་པ་དག་ཤིན་ཏུ་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་དམིགས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་རྟོགས་པར་མི་དམིགས་སོ། །མཁས་པ་དག་ནི་གྲངས་སུ་མི་བགྲང་བའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་འདུས་བྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་ལ་ཇི་ལྟར་ན་ཆུད་ཅིང་རྟོགས་པ་ཞེ་ན། མཁས་པ་དག་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། དངོས་པོ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་བཅིངས་པ་མེད་དེ་བགྲང་བའི་གྲངས་སུ་མི་རྟོགས་པར་བལྟའོ། །དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་ཚེ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་མི་ཆགས། འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་ཡང་མི་ལེན་ཏོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་གཞན་པ་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཆོས་ཡོད་པའམ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལས་གཞན་པ་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདུས་ བྱས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ནའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདུས་བྱས་ཀྱི་ནང་ན་འདུས་བྱས་པ་མེད། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ནང་ན་འདུས་མ་བྱས་པ་མེད་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པ་དག་གིས་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཤེས་ཤིང་མཐོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདི་ནི་འདུས་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ནི་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་དོ། །དེ་ལ་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། གནས་པ་དང་། འཕོ་བའོ། །དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བ་དང་། མི་འགོག་པ་དང་། མི་གནས་པ་དང་། མི་འཕོ་བའོ། །དེ་ལྟར་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་། འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་བུས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དག་བཀྲི་བའི་དོན་དུ་གསུངས་སོ། །འཇིག་རྟེན་འཛིན་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་མ་སྐྱེས་པའི་མཚན་ཉིད། མི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད། མི་གནས་པ་དང་མི་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གནས་པ་དང་འཕོ་བར་གསུངས་པ་ཡང་མཚན་མ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མཚན་ཉིད་གསུམ་དུ་ཡོད་པར་ངེས་ན་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདི་དག་ནི་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད། འདི་དག་ནི་འགོག་པའི་མཚན་ཉིད། འདི་དག་ནི་གནས་པ་དང་འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གཅིག་ཏུ་ཆད་པར་གསུངས་པའི་རིགས་ན། འཇིག་རྟེན་འཛིན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི
Chinese
的意义。因为愚昧之人执着于颠倒错乱，所以这样说。智者们深深地领会和证悟，不会将有为法执着为有为法，也不会将证悟执着为有为法。智者们因为不可计数，所以称为有为法。那是什么原因呢？智者们如何领会和证悟有为法的形态呢？智者们认为一切有为法都不是真实的，没有实体，没有束缚，不能被视为可计数的。当这样完全领悟时，就不会执着于有为法，也不会接受有为法。那是什么原因呢？世间守护者，有为法之外没有无为法，无为法之外也没有有为法，有为法的真实自性就是无为法。那是什么原因呢？有为法中没有有为，无为法中没有无为，但颠倒错乱的众生为了能够了解和见到有为法的自性，所以区分开来说：这是有为，这是无为，这是有为的自性，这是无为的自性。那么，什么叫做有为的自性呢？例如：生、灭、住、变。那么，什么叫做无为的自性呢？例如：不生、不灭、不住、不变。这样，有为的自性和无为的自性，是为了引导各种不同的众生而说的。世间守护者，有为法是不生的自性，是不灭的自性，是不住和不变的自性。所说的住和变，也是没有相状，没有生。如果确定无为法有三种自性，那么世尊就会明确地说：这些是生的自性，这些是灭的自性，这些是住和变的自性。世间守护者，如来
English
That is the meaning. It is explained because foolish people are attached to perverted and reversed views. Wise people deeply understand and realize that they do not fixate on conditioned dharmas as conditioned dharmas, nor do they fixate on realization as conditioned dharmas. Wise people are called conditioned dharmas because they are countless. What is the reason for this? How do wise people understand and realize the nature of conditioned dharmas? Wise people see all conditioned dharmas as not being true, without substance, without bonds, and not to be regarded as countable. When they fully realize this, they do not become attached to conditioned dharmas, nor do they accept them. What is the reason for this? World protector, there is no unconditioned dharma other than conditioned dharma, nor is there conditioned dharma other than unconditioned dharma. The very nature of conditioned dharma is unconditioned. What is the reason for this? There is no conditioned within the conditioned, and no unconditioned within the unconditioned, but for the sake of beings who have become perverted and reversed to know and see the nature of the conditioned, it is distinguished and explained: This is conditioned. This is unconditioned. This is the nature of the conditioned. This is the nature of the unconditioned. What is called the nature of the conditioned? For example: arising, ceasing, abiding, and changing. What is called the nature of the unconditioned? For example: not arising, not ceasing, not abiding, and not changing. Thus, the nature of the conditioned and the nature of the unconditioned are spoken to guide various different beings. World protector, conditioned dharma is the nature of not arising, the nature of not ceasing, the nature of not abiding, and the nature of not changing. What is said about abiding and changing is also without characteristics and without arising. If it is certain that unconditioned dharma has three natures, then the Bhagavan would have clearly said: These are the natures of arising, these are the natures of ceasing, these are the natures of abiding and changing. World protector, the Tathagata...