Tibetan
མ་གྱིས་ནན་ཏན་དུ་བགྱིའོ། །དེ་ལ་དུས་གསུམ་ནི་ཐོག་མའི་ དུས་དང་། བར་གྱི་དུས་དང་། ཐ་མའི་དུས་སོ། །དེ་ལ་ཐོག་མའི་དུས་ཀྱི་ཐབས་མཁས་པ་ནི་གལ་ཏེ་རྒྱལ་པོའམ། བློན་པོ་མཛའ་བར་བགྱི་བས་འགྲུབ་པར་གདའ་ན་ཡང་མཛའ་བར་བགྱི་བས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཐབ་མོ་དེ་ཞི་བར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཕན་གདགས་པ་ཞིག་གིས་འགྲུབ་པར་གདའ་ན་ཡང་ཕན་གདགས་པས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ་ཐབ་མོ་དེ་ཞི་བར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་ཕྱོགས་མང་པོ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་དེ་བས་ལྷག་པའི་དགྲར་འགྱུར་བའི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པས་འགྲུབ་པར་གདའ་ན་ཡང་། དེ་གཉིས་བསྟན་པས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། ཐབ་མོ་དེ་ཞི་བར་བགྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་དུས་དང་པོ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་སྦྱར་བར་བགྱིའོ། །གལ་ཏེ་དེ་དག་མཛའ་བར་བགྱི་བ་དང་། ཕན་གདགས་པ་དང་། འཇིགས་པ་བསྟན་པ་གང་གིས་ཀྱང་བསྒོ་སྟེ་མ་བཏུབ་ན་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོས་སེམས་གསུམ་ཉེ་བར་གཞག་སྟེ་ཐབ་མོ་བགྱིའོ། །གསུམ་གང་ཞེ་ན། བདག་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོ་ཡིན་ན། བདག་གིས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཕུང་བར་བྱས་པར་མི་འགྱུར་གྲང་། ཕུང་བར་འགྱུར་བ་ལས་མ་བཟློག་པ་ལྟ་འང་མེད་དམ་ཞེས་དང་པོར་སྐྱེ་དགུ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་ལ་སེམས་ཉེ་བར་གཞག་པར་བགྱིའོ། །གཉིས་པ་ནི་ཕས་ཀྱི་དགྲ་ལས་རྒྱལ་བར་བགྱི་བའི་སེམས་སོ། །གསུམ་པ་ནི་སྲོག་གཟུང་བའི་སེམས་ཏེ། སེམས་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཉེ་བར་གཞག་ལ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་བར་བགྱི་སྟེ། དེ་ལྟར་དུས་བར་མ་ལ་ཐབས་མཁས་པ་སྦྱར་བར་བགྱིའོ། །དུས་ཐ་མ་ལ་ནི་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དེ་དག་དཔའ་བ་ཐ་མ་དང་། དཔའ་བ་འབྲིང་དང་། དཔའ་བ་རབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་གཡུལ་བཤམ་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལ་དཔའ་བ་ཐ་མ་རྣམས་ནི་ཐོག་མར་བཤམ་མོ། །དཔའ་བ་འབྲིང་རྣམས་ནི་དེའི་རྒྱབ་ཏུ་བཤམ་མོ། །རྟ་པའི་ཚོགས་ནི་དེ་གཉིས་ཀའི་རྒྱབ་རྒྱབ་ནས་དགྱེའོ། །རྒྱལ་པོ་བདག་ནི་དེ་དག་བག་དྲོ་ཞིང་བདེ་བར་རྒལ་བ་དང་། རྐང་ཐང་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་དཔའ་ བའི་རབ་རྣམས་དང་། དེའི་ཕྱི་བཞིན་བསྡད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ལྟར་བགྱིས་ན་དེ་དག་ཆུ་གང་དང་། འཇིགས་པ་དང་། སྤྱན་མཉེས་པར་བགྱི་བ་དང་། རྒྱབ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། བྱས་པ་གཟོ་བར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་རྔོ་ཅི་ཐོགས་ཀྱིས་རྒོལ་ཞིང་སླར་མི་ལྡོག་སྟེ། ད་ལྟར་ཐ་མའི་དུས་ལ་ཐབས་མཁས་པ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཐབས་མཁས་ཤིང་གཡུལ་ལེགས་པར་ཤོམ་པའི་རྒྱལ་པོས་ནི་ཕ་རོལ་གྱི་དཔུང་བཀུམ་མམ། རྨ་ཕྱུང་ཡང་དེས་རྒྱལ་པོ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཆུང་ཞིང་བསོད་ནམས་མ་ལགས་པ་ཆུང་བ་དང་། འབྲས་བུ་མྱོང་བ་ཡང་ངེས་པ་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་གཏང་བའི་སེམས་ཀྱིས་ལས་དེ་མངོན་པར་འདུ་བགྱིས་པའི་སླད་དུའོ། །གང་དེས་སྐྱེ་དགུ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་དང་། བུ་དང་ཆུང་མ་དང་། རིགས་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཡོངས་སུ་བཏང་སྟེ་ལས་དེ་བགྱིས་པས། གཞི་དེ་ལས་བསོད་ནམས་ཚད་མ་མཆིས་པ་ཡང་རབ་ཏུ་འཕེལ་ལོ། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་ཐབ་མོའི་གཡུལ་ཞིག་ཉེ་བར་གནས་ན་ཆོས་དང་ལྡན་པའི་རྒྱལ་པོས་དེ་ལྟར་ནན་ཏན་དུ་བགྱིའོ། །བྲམ་ཟེ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་དགུ་ཡོངས་སུ་བསྐྱང་བ་ལ་བརྩོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་གིས་གནས་པར་བྱ། སྨྲས་པ། རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཏེ། སྐྱེ་དགུའི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་། མི་སྲུན་པའི་རྣམས་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་དང་། བདེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། དགྲ་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུས་ཉེས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མཛའ་བཤེས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། བདག་ལ་བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་དགུའི་རིས་སུ་གཏོགས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བུའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་དེ་ཕས་བུ་བཅོས་པ་ ལྟར་མི་སྲུན་པ་ཚར་གཅད་པ་ལ་འཇུག་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་མི་གཏོང་བའོ། །མི་སྲུན་པ་རྣམས་ལ་ནད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་སྨན་པ་ལྟར་གནོད་པ་ལ་མི་ཁྲོ་ཞིང་སྐྱོན་རབ་ཏུ་བསལ་བའི་སླད་དུ་སྦྱོར་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་གནོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་བགྱིད་པ་དང་། ཕན་པ་བསྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་འཇུག་པའོ། །བདེ་བ་རྣམས་ལ་དགའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་ནོར་དང་། གཞན་གྱི་ཡོ་བྱད་ལ་བརྣབ་སེམས་དང་ཕྲག་དོག་གི་སེམས་མི་སྐྱེད་པའོ། །དགྲ་རྣམས་ལ་དེའི་རྒྱུས་ཉེས་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཡོངས་སུ་སྤོང་ཞིང་སྐྱེ་བོ་གཞན་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཀྱི། དགྲ་རྣམས་དང་ཡང་མཛའ་བར་བགྱིད་པའོ། །མཛའ་བཤེས་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་མཛའ་བ་བརྟན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དང་མཛའ་བའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པ་ནི་འདོད་པ་ལ་
Chinese
莫作，應當努力為之。其中，三時者，即初始之時、中間之時、最終之時。其中，初始之時的善巧方便是：如果通過與國王或大臣交好能夠成功，也應當通過交好來親近，平息那場爭端。如果通過施予利益能夠成功，也應當通過施予利益來親近，平息那場爭端。如果通過完全佔據多方勢力，以及展示比那更甚的將會變成敵人的恐懼等方式能夠成功，也應當展示那兩者來親近，平息那場爭端。像這樣，應當在初始之時運用善巧方便。如果那些交好、施予利益和展示恐懼等任何一種方式都無法調伏，那麼具備正法的國王應當將三種心態置於近處，發動戰爭。三種是什麼呢？「我乃具備正法的國王，我不會讓百姓們遭受毀滅。難道沒有像無法阻止毀滅那樣的情況嗎？」首先，應當將心態置於近處，完全守護百姓。第二種是戰勝敵人的心態。第三種是奪取性命的心態。應當將這三種心態置於近處，對軍隊的四個組成部分下達命令。像這樣，應當在中間之時運用善巧方便。在最終之時，應當將軍隊的四個組成部分，以最弱的勇士、中等的勇士和最強的勇士的方式來佈陣。其中，最弱的勇士們應當首先佈陣。中等的勇士們應當在他們的身後佈陣。騎兵隊伍應當在那兩者的後方列隊。國王我為了讓他們溫暖舒適地跨越，並且為了完全守護步兵們，應當與最強的勇士們一同，並在他們身後待命。如果這樣做了，他們為了獲得飲水、消除恐懼、使您喜悅、使後方清淨，以及報答恩情，會竭盡全力地進攻，並且不會退卻。現在，應當在最終之時運用善巧方便。像這樣，善於運用善巧方便且善於佈陣的國王，即使殺死了敵人的軍隊，或者使之受傷，也
English
Do not do it, you should work hard for it. Among them, the three times are: the initial time, the middle time, and the final time. Among them, the skillful means of the initial time are: if it can be achieved by befriending the king or minister, you should also approach by befriending and quell the dispute. If it can be achieved by giving benefits, you should also approach by giving benefits and quell the dispute. If it can be achieved by completely occupying many forces and showing the fear of becoming an enemy more than that, you should also show those two to approach and quell the dispute. In this way, skillful means should be used at the initial time. If none of those befriending, giving benefits, and showing fear can subdue, then the king who possesses the Dharma should place the three mentalities nearby and wage war. What are the three? "I am the king who possesses the Dharma, I will not let the people suffer destruction. Is there no such thing as being unable to prevent destruction?" First of all, you should put your mind close to completely protecting the people. The second is the mentality of defeating the enemy. The third is the mentality of taking lives. These three mentalities should be placed nearby, and orders should be given to the four components of the army. In this way, skillful means should be used in the middle time. In the final time, the four components of the army should be arranged in the manner of the weakest warrior, the middle warrior, and the strongest warrior. Among them, the weakest warriors should be deployed first. The middle warriors should be deployed behind them. The cavalry should line up behind both of them. I, the king, in order to let them cross warmly and comfortably, and in order to completely protect the infantry, should be with the strongest warriors and stand by behind them. If this is done, in order to obtain drinking water, eliminate fear, please you, purify the rear, and repay the favor, they will attack with all their strength and will not retreat. Now, skillful means should be used at the final time. In this way, the king who is good at using skillful means and good at deploying troops, even if he kills the enemy's army or injures them, also
Chinese
国王的过失小，福德不圆满，果报的感受也不确定。为什么呢？因为这样他以慈悲和不舍弃的心来完成那件事。如果他为了养育众生，为了儿子、妻子和家族，舍弃自己和享受来做那件事，那么从那个基础上，无量的福德也会大大增长。大国王，如果有一场激烈的战争临近，有正法的国王应该这样努力。婆罗门，像这样致力于养育众生的正法之王，应该以多少种认知来安住？回答说：大国王，八种。对于属于众生类的有情，以儿子的认知；对于不驯服的，以病人的认知；对于痛苦的，以慈悲的认知；对于快乐的，以喜悦的认知；对于敌人，以其原因导致罪过的认知；对于朋友，以守护的认知；对于享受，以药物的认知；对于自己，以无我的认知。其中，对于属于众生类的有情，以儿子的认知来安住，就像父亲管教儿子一样，即使为了调伏不驯服者而行动，也不舍弃慈悲之心。对于不驯服者，以病人的认知来安住，就像医生一样，不因伤害而生气，为了彻底消除过失而努力。对于痛苦者，以慈悲的认知来安住，就是完全断除一切损害，为了成办利益而行动。对于快乐者，以喜悦的认知来安住，就是不生起贪恋他人财物和嫉妒之心。对于敌人，以其原因导致罪过的认知来安住，就是完全断除其原因，更何况其他人，甚至与敌人也能友好相处。对于朋友，以守护的认知来安住，就是友谊稳固，与一切都友好相处。对于享受，以药物的认知来安住，就是对于欲望
English
The king's faults are small, his merit is incomplete, and the experience of the result is also uncertain. Why is that? Because in this way, he accomplishes that deed with compassion and a mind of non-abandonment. If he performs that deed by abandoning himself and his enjoyments for the sake of raising all beings, for the sake of his sons, wives, and family, then from that basis, immeasurable merit will greatly increase. Great king, if a fierce battle is near, a king with Dharma should strive in this way. Brahmin, how many kinds of awareness should a Dharma king who strives to raise all beings abide in? He said: Great king, eight. For sentient beings belonging to the category of beings, the awareness of a son; for the untamed, the awareness of a sick person; for the suffering, the awareness of compassion; for the happy, the awareness of joy; for enemies, the awareness of the cause of their faults; for friends, the awareness of protection; for enjoyments, the awareness of medicine; and for oneself, the awareness of selflessness. Among these, abiding with the awareness of a son for sentient beings belonging to the category of beings means that even when engaging in subduing the untamed, like a father disciplining his son, he does not abandon the thought of compassion. Abiding with the awareness of a sick person for the untamed means that, like a doctor, he is not angry at harm and strives to completely eliminate faults. Abiding with the awareness of compassion for the suffering means completely abandoning all harm and engaging in accomplishing benefit. Abiding with the awareness of joy for the happy means not generating covetousness and jealousy towards the wealth and possessions of others. Abiding with the awareness of the cause of their faults for enemies means completely abandoning the cause, and not only being friendly with others, but even with enemies. Abiding with the awareness of protection for friends means that friendship is stable and friendly with all. Abiding with the awareness of medicine for enjoyments means regarding desires