Tibetan
པ་ནི་ཀུན་ཀྱང་ཚོར་བའི་དུས་ལ་བྱས་ཏེ། དེ་བས་ན་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཐོག་མ་ཚོར་བ་བརྟག་གོ །ཚོར་བ་རྟོགས་ནས་གཞན་ཡང་ཚོར་བ་འདི་ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་བརྟག་གོ །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ན། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཅི་ལས་སྐྱེས། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མེད་ན། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་ཅིའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མེད་པ་མ་སྐྱེས། གཞན་ཡང་ཚོར་བ་འདི་ནི་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ལས་མ་སྐྱེས། སྐྱེས་བུ་ལས་མ་སྐྱེས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ལས་མ་སྐྱེས། དུས་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན། འདུ་ཤེས་ལས་མ་སྐྱེས། རང་བཞིན་ལས་མ་སྐྱེས། བདག་ལས་མ་སྐྱེས། གཞན་ལས་མ་སྐྱེས། བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཚོར་བ་དེ་ནི་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་རྐྱེན་དེ་ནི་སྲེད་པའོ། །རྐྱེན་ཚོགས་པ་དེ་ལ་ཚོར་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན། མེད་པ་མ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་རྐྱེན་ཚོགས་པ་བཅད་དོ། །རྐྱེན་ཚོགས་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཚོར་བ་མི་སྐྱེའོ་སྙམ་རྟོག་གོ །རིགས་ཀྱི་བུ་མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་རྒྱུ་རྟོགས་ན། འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རྟོག་སྟེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་དང་། བྱོལ་སོང་གི་སྐྱེ་གནས་དང་། ཡི་དགས་ཀྱི་ལུས་མྱོང་སྟེ། ཁམས་གསུམ་ན་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་པ་སྙེད་ལེན་ཏོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མི་རྟག་པའི་བདེ་བ་ལེན་ཏོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བདེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་དོ། །ཚོར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟར་རྟོག་པ་ན་ཚོར་བའི་རྐྱེན་མི་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་ཚོར་བའི་རྐྱེན་མི་ བྱེད་པ་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཚོར་བ་གང་དག་ནི་སྲེད་པ་བྱེད་པར་འགྱུར། སྲེད་པ་གང་དག་ནི་ཚོར་བ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་སེམས་ཅན་གང་དེ་ལྟར་སྲིད་པའི་རྒྱུ་དང་། ཚོར་བའི་རྒྱུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ན། བདག་དང་བདག་གི་བ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གང་གིས་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་སྲེད་པ་དང་། ཚོར་བ་གཉིས་གང་ནས་གང་དུ་འགོག་པར་རབ་ཏུ་རྟོགས་ཏེ། ཚོར་བ་དང་སྲེད་པ་ཅུང་ཟད་འགོག་པའི་གནས་མཐོང་བས་མཐར་འགོག་པ་ཡང་ཡོད་པར་རིག་ནས། དེའི་ཚེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་དད་པ་སྐྱེའོ། ། དད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་གནས་ཅིའི་རྒྱུ་ལས་ཐོབ་པར་འགྱུར་སྙམ་རྟོག་སྟེ། དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོབ་པར་རིག་ནས། དེ་ནས་རབ་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཅེ་ན། ལམ་དེས་ཚོར་བ་ལ་རྟོག་པ་ན་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དང་། བདེ་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་མ་ཡིན་པ་བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྣམ་པ་དེ་གསུམ་ཅར་ཡང་ལུས་དང་སེམས་སྐྱེད་པར་ནུས་སོ། །ཅིའི་རྒྱུ་ཅིའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། རེག་པའི་རྐྱེན་ལས་སོ། །རེག་པ་དེ་ལས་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །མ་རིག་པའི་རེག་པ་དང་རིག་པའི་རེག་པ་དང་། རིག་པ་མ་ཡིན་མ་རིག་པ་མ་ཡིན་པའི་རེག་པའོ། །དེ་ལ་རིག་པའི་རེག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་དོ། །རེག་པ་ལྷག་མ་གཉིས་ནི་ལུས་དང་སེམས་དང་། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་སྐྱེད་པ་སྟེ། དེ་བས་ན་ངས་རེག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་གཉིས་གཅད་པར་བྱའོ། །རེག་པ་བཅད་ན་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡང་མི་སྐྱེའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་ལ། འབྲས་བུ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ། མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་རྟོག་གོ །དེ་ཇི་ལྟར་རྒྱུ་ཞེ་ན། ཚོར་བའི་རྒྱུ་ལས་སྲེད་པ་སྐྱེ་བ་ནི་རྒྱུ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་འབྲས་བུ་ཞེ་ན། རེག་པ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་བས་ན་ཚོར་བ་འདི་ནི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ལ་འབྲས་བུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཚོར་བ་དེ་ལ་དེ་ལྟར་བརྟགས་ནས་རིམ་གྱིས་སྲེད་པ་རྟོག་སྟེ། ཚོར་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ནི་སྲེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་སྲེད་པ་རྟོག་པ་ལ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཟས་སྣ་ཚོགས་དང་། ཟས་མེད་པའོ། །དེ་ལ་ཟས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྲེད་ པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །ཟས་མེད་པའི་སྲེད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། སྲེད་པ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལས་ལ་སྲེད་ཅིང་ཆགས་སོ། །མཁས་པ་ཤེས་རབ་ཅན་གྱིས་ཀྱང་འདི་སྙམ་དུ་གལ་ཏེ། བདག་གིས་ཟས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་སྲེད་པ་བསྐྱེད་ན། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་གཅོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། བདག་གིས་ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་ལ་ཆགས་ཀྱང་ཚོར་བའི་རྒྱུ་མ་བཅད་ན། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་བས་ན་ངས་རེག་པ་གཅད་པར་བྱའོ་སྙམ་སེམས་སོ། །རེག་པ་བཅད་ནས་ཚོར་བ་ཡང་རང་འགོག་གོ །ཚོར་བ་འགགས་ནས་སྲེད་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འགག་གོ་སྙམ་སེམས་ཏེ། དེ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་བརྒྱད་ཅེས་བྱའོ། །རིགས་ཀྱི་བུ་གལ་ཏེ་སེམས་ཅན་གང
Chinese
因此，一切都应在感受之时进行。因此，有智慧的智者首先应考察感受。领悟感受之后，还应考察这感受由何因何缘而生。如果由因和缘而生，那么这因和缘又由何而生？如果无有生之因，为何无因不生无有感受？此外，这感受不是由自在天之因所生，不是由士夫所生，不是由极微所生，不是由时间所生，不是由意识所生，不是由自性所生，不是由我所生，不是由他所生，不是由我和他所生，不是由无因而生。感受是由因缘聚合而生，这因缘就是贪爱。在这因缘聚合中，感受既非有也非无，应如是领悟。因此，我已断除因缘聚合。因断除因缘聚合之故，感受不生，应如是思索。种姓之子，有智慧的智者领悟因之后，应考察果报成熟。众生因感受之缘，而感受众生地狱、旁生之生处、饿鬼之身，于三界中承受无量痛苦。因感受之缘而承受无常之乐。因感受之缘而断除安乐之根本。因感受之缘而能获得解脱。如是思索之时，则不造作感受之缘。如何不造作感受之缘呢？即应辨别哪些感受会引发贪爱，哪些贪爱会引发感受。种姓之子，若有众生如是彻底领悟有之因和感受之因，则能完全断除我和我所。种姓之子，谁能如是彻底领悟，即能彻底领悟贪爱和感受二者从何处向何处止息。因见到稍微止息感受和贪爱之处，而知晓最终止息亦是存在的。彼时，则对解脱生起信心。生起信心之后，则思索解脱之境由何因才能获得。知晓是由八正道才能获得，然后便
English
Therefore, everything should be done at the time of feeling. Therefore, the wise and intelligent should first examine feeling. After understanding feeling, one should also examine what cause and condition this feeling arises from. If it arises from cause and condition, then what do these causes and conditions arise from? If there is no cause for arising, why does no feeling arise from no cause? Furthermore, this feeling does not arise from the cause of Ishvara, does not arise from a person, does not arise from atoms, does not arise from time, does not arise from consciousness, does not arise from nature, does not arise from self, does not arise from other, does not arise from self and other, and does not arise from no cause. Feeling arises from the aggregation of causes and conditions, and that cause and condition is craving. In that aggregation of causes and conditions, feeling is neither existent nor non-existent, one should understand it as such. Therefore, I have cut off the aggregation of causes and conditions. Because the aggregation of causes and conditions is cut off, feeling does not arise, one should think like this. Son of good family, the wise and intelligent, after understanding the cause, should examine the ripening of the fruit. Sentient beings, due to the condition of feeling, experience the bodies of sentient beings in hells, the birth places of animals, and the bodies of hungry ghosts, and endure immeasurable suffering in the three realms. Due to the condition of feeling, they experience impermanent happiness. Due to the condition of feeling, they cut off the root of happiness. Due to the condition of feeling, they can attain liberation. When thinking like this, they do not create the condition of feeling. How does one not create the condition of feeling? That is, one should distinguish which feelings will cause craving, and which cravings will cause feeling. Son of good family, if a sentient being thoroughly understands the cause of existence and the cause of feeling in this way, then they will be able to completely cut off the self and what belongs to the self. Son of good family, whoever thoroughly understands in this way can thoroughly understand from where to where craving and feeling cease. Because one sees a place where feeling and craving slightly cease, one knows that ultimate cessation also exists. At that time, faith in liberation arises. After generating faith, one then thinks about what cause the state of liberation can be obtained from. Knowing that it can be obtained through the Noble Eightfold Path, then one
Chinese
应当修习禅定。如何是八正道呢？此道在觉受上观察时，有三种相：痛苦，快乐，非痛苦非快乐。这三种相都能生起身和心。以何因何缘而生起呢？以触的缘故。此触又分为三种：无明之触，明之触，非明非无明之触。其中明之触，即是八正道。其余两种触，能生起身和心，以及三种觉受。因此，我应当断除两种触的因。断除触，三种觉受也不会生起。善男子，如此觉受既可称为因，也可称为果。有智慧的智者也如此观察因和果。如何是因呢？从觉受之因生起贪爱，即称为因。如何是果呢？从触而生起，故称为果。因此，此觉受既是因也是果。有智慧的智者如此观察觉受后，逐渐观察贪爱。觉受的果成熟，即称为贪爱。有智慧的智者在观察贪爱时，也有两种：有食物和无食物。其中有食物的贪爱，是生、老、病、死以及一切贪爱的因。无食物的贪爱，能断除生、老、病、死以及一切贪爱，对无漏的业产生贪爱和执着。有智慧的智者也这样想：如果我生起有食物的贪爱，就不能断除生、老、病、死。即使我对无漏的道产生执着，如果不断除觉受的因，也无法获得无漏道的果。因此，我应当断除触。断除触后，觉受也会自然止息。觉受止息后，贪爱也会完全止息。这就是所谓的八正道。善男子，如果众生
English
One should practice meditation. What are the eight noble paths? When observing feeling on this path, there are three characteristics: suffering, happiness, and neither suffering nor happiness. All three of these aspects can generate body and mind. What is the cause and condition for them to arise? It is due to the condition of contact. This contact is also of three types: contact of ignorance, contact of knowledge, and contact of neither knowledge nor ignorance. Among them, the contact of knowledge is the eight noble paths. The remaining two contacts generate body and mind, as well as the three types of feeling. Therefore, I should cut off the two causes of contact. If contact is cut off, the three types of feeling will not arise. Son of good family, in this way, feeling can be called both a cause and a result. Wise and intelligent people also observe cause and effect in this way. How is it a cause? The arising of craving from the cause of feeling is called a cause. How is it a result? Because it arises from contact, it is called a result. Therefore, this feeling is both a cause and a result. Wise and intelligent people, after observing feeling in this way, gradually observe craving. The maturation of the result of feeling is called craving. When wise and intelligent people observe craving, there are also two types: with food and without food. Among them, craving with food is the cause of birth, aging, sickness, death, and all cravings. Craving without food can cut off birth, aging, sickness, death, and all cravings, and generates craving and attachment to uncontaminated actions. Wise and intelligent people also think like this: If I generate craving with food, I will not be able to cut off birth, aging, sickness, and death. Even if I am attached to the uncontaminated path, if I do not cut off the cause of feeling, I will not be able to attain the result of the uncontaminated path. Therefore, I should cut off contact. After cutting off contact, feeling will also naturally cease. After feeling ceases, craving will also completely cease. This is what is called the eight noble paths. Son of good family, if any sentient being