Tibetan
དང་། འཛིན་པས་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་དེས་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་ཡང་མ་ཡིན། དངོས་པོ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་ཞིང་ཤིན་ཏུ་བདེ་བས་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡིན་ན། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མི་མཁས་པ་རྣམས་བྱ་བ་ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་གི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུ་ལྟ་བུའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དཔེར་ན་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནང་དུ་སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐྱེས་བུའི་འདྲེན་པ་མང་པོ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་ཞིང་འཇུག་པ་ལ། བྱིས་པ་མི་མཁས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་བདེན་པར་འདི་དག་འབྱུང་ངོ་། །འཇུག་གོ་ཞེས་སྨྲ་ཡང་ཡང་དག་པར་འབྱུང་ཞེས་བྱ་བའམ། འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མི་མཁས་པ་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པའི་ནོར་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་དེ། དེ་དག་ལ་ནི་འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་གང་ཡང་མེད་དོ། །སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་ལྟར་སྐྱེ་ཡང་ཡང་དག་པར་དེ་ལ་སྐྱེ་བའམ་འགག་པ་ཅི་ཡང་མེད་དེ། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཏེ། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་སྤངས་པ་ཡིན་ན། བྱིས་ པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པར་ལྷུང་བས་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་གི་འཕགས་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་བརྟགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་མ་ཡིན། གཞན་དུ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་གཞན་དུ་བརྟགས་ན་ནི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་མི་མཐོང་ངོ་། །རབ་ཏུ་དབེན་པ་མི་མཐོང་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚན་མ་མེད་པས་ནི་མཆོག་མཐོང་གི་མཚན་མས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། མཚན་མར་མཐོང་བ་ནི་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མཆོག་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚན་མ་མེད་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། མི་འབྱུང་མི་འགག་པས་ངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བཤད་དེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་དོན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ
Chinese
并且，因为执著没有完全抓住，因此一切事物既不是事物，也不是非事物。像这样，如果领悟到自己的心只是显现，就不会产生分别念，并且非常安乐，那么世间的事情就会完全寂静。愚笨的凡夫俗子会分别念认为事物是存在的，但圣者们则不会。不真实的分别念就像乾闼婆城、幻术和化生的人一样。大智慧者，例如在乾闼婆城中，幻术和化生的人的引导者众多且各种各样地出现和进入。愚笨无知的人以分别念认为这些是真实发生的，说“出现”和“进入”，但实际上并没有“出现”或“进入”这样的事情，因为这仅仅是分别念而已。同样，大智慧者会使愚笨的凡夫俗子产生无生无灭的错觉，但对于他们来说，既没有有为法，也没有无为法。就像幻化的人一样，虽然显现出生，但实际上对他来说没有任何生或灭，因为既没有事物也没有非事物存在。一切法也是如此，如果舍弃生和灭，那么愚笨的凡夫俗子会因为陷入不真实而产生生和灭的分别念，但圣者们则不会。所谓的不真实，就是对事物的自性进行考察，既不是那样，也不是其他。如果考察为其他，那么就会对一切事物的自性产生执著，从而无法看到完全的寂静。如果无法看到完全的寂静，就不会脱离分别念。因此，大智慧者不是以无相来见最胜，而是以有相来见，因为以有相来见是产生轮回的原因，所以不是最胜。大智慧者，无相就不会产生分别念，因为不生不灭，所以我说这是涅槃。大智慧者，对于他来说，涅槃就是如实地
English
And, because clinging has not completely grasped, therefore all things are neither things nor non-things. Like this, if one understands that one's own mind is merely an appearance, then conceptualization will not arise, and being extremely blissful, worldly affairs will be completely pacified. Foolish ordinary people conceptualize that things exist, but the noble ones do not. Unreal conceptualizations are like Gandharva cities, illusions, and emanated beings. Great wisdom, for example, in a Gandharva city, many and various guides of illusions and emanated beings appear and enter. Foolish and ignorant people, through conceptualization, believe that these truly occur, saying "appear" and "enter," but in reality, there is no such thing as "appearing" or "entering," because it is merely conceptualization. Similarly, great wisdom causes foolish ordinary people to generate the illusion of no birth and no death, but for them, there is neither conditioned nor unconditioned phenomena. Like an illusory person, although appearing to be born, in reality, there is no birth or death for him, because neither things nor non-things exist. All dharmas are also like that; if birth and death are abandoned, then foolish ordinary people, because they fall into unreality, will generate conceptualizations of birth and death, but the noble ones will not. The so-called unreality is that when examining the nature of things, it is neither like that nor other. If examined as other, then attachment to the nature of all things will arise, and complete quiescence will not be seen. If complete quiescence is not seen, one will not be free from conceptualization. Therefore, great wisdom does not see the supreme through signs, but not through signs, because seeing through signs is the cause of taking rebirth, so it is not supreme. Great wisdom, without signs, does not generate conceptualization, because it does not arise and does not cease, so I say this is Nirvana. Great wisdom, for him, Nirvana is as it is in reality.
Tibetan
་མཐོང་བས་སྔར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སྤངས་པ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་དེ་ནི་ངས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །སྐྱེ་བར་སྨྲ་བ་དེ་བཟློག་ཕྱིར། །མི་སྐྱེ་དོན་ནི་རྣམ་པར་གཞག །ང་ཡིས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་ཆོས། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་མི་ནུས། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བས། །དངོས་པོ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་བ་མེད། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་དྲི་ཟའི་གྲོང་། །དངོས་པོ་ཡོད་ཀྱང་རྒྱུ་ནི་མེད། །མ་སྐྱེས་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། །ཅི་ཕྱིར་སྟོང་པའང་བཤད་པར་བྱ། །འདུས་པ་དག་ནི་ཡོངས་སྤངས་ཤིང་། །བློ་གྲོས་རིག་ན་དངོས་མི་སྣང་། །དེ་ཕྱིར་སྟོང་ཉིད་མ་སྐྱེས་པ། །རང་བཞིན་མེད་པར་ངས་བཤད་དོ། །འདི་ལྟར་རེ་རེ་འདུས་པས་ན། །དངོས་པོ་སྣང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །རྣམ་པར་གཞིག་ན་འདུས་པ་མེད། །མུ་སྟེགས་ལྟ་བ་ལྟར་ཡང་མིན། །རྨི་ལམ་སྒྱུ་མ་སྐྲ་ཤད་དང་། །སྨིག་རྒྱུ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་དངོས་པོ་སྣ་ཚོགས་ཀུན། །རྒྱུ་མེད་མཚན་ཉིད་རབ་ཏུ་སྣང་། །རྒྱུ་ཡོད་སྨྲ་བ་གདུལ་བའི་ཕྱིར། །མ་སྐྱེས་དོན་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །སྐྱེ་མེད་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པས་ ན། །ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད། །རྒྱུ་མེད་རབ་ཏུ་སྨྲ་བ་ནི། །འཇིགས་པའི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཏེ། །ཇི་ལྟར་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་ནི། །དེ་ཡང་ཅི་ཕྱིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་དག་ཏུ་ནི་འདུས་གྱུར་ན། །རྒྱུ་མེད་པར་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །འདུས་བྱས་ཆོས་རྣམས་རབ་བརྟགས་ན། །རྒྱུ་མེད་རྒྱུ་ཡོད་མ་ཡིན་ཏེ། །སྐྱེ་དང་འཇིག་པར་སྨྲ་བ་ཡི། །ལྟ་བ་དག་ནི་དེ་ནས་ལྡོག །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་ཞུ་བ་ཞུས་པ། ཅི་ཡི་སླད་དུ་སྐྱེ་མ་མཆིས། །འོན་ཏེ་དངོས་པོ་མ་མཆིས་སམ། །དེ་སྟེ་རྐྱེན་ལ་བརྟགས་པ་འམ། །ཆོས་མཆིས་མི་སྐྱེ་ཞེས་བགྱི་འམ། །མིང་ནི་དོན་མ་མཆིས་མི་རིགས། །རྣམ་པར་དབྱེ་ཞིང་བཤད་དུ་གསོལ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། དངོས་མེད་མི་སྐྱེ་མ་ཡིན་ཏེ། །རྐྱེན་ལ་བཏགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དངོས་པོ་ཡོད་པས་མིང་ཡོད་མིན། །མིང་ལ་དོན་མེད་པ་ཡང་མིན། །མུ་སྟེགས་ཅན་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་རང་རྒྱལ་དང་། །ས་བདུན་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ནི་མི་སྐྱེ་མཚན་ཉིད་དོ། །
Chinese
以眼见而舍弃先前分别念的心和心所生之法。如来各自以智慧证得的圣妙智慧，我已证得涅槃。尔后，世尊为了再次阐释此义，宣说了这些偈颂：为了遮止说有生，如实安立无生之义。我如是宣说的法，孩童们无法理解。一切诸法皆无生，无有事物亦无生。如梦幻、如幻术、如乾闼婆城，事物虽有，实无因。无生、无自性，为何亦说为空性？完全舍弃了聚合，若以智慧觉知，则事物不显现。因此，我说空性即无生，无有自性。如此一一聚合，事物虽显现，实则不存在。若加以分析，则无有聚合，亦不像外道的见解。如梦幻、如幻术、如毛发之幻象，如阳焰、如乾闼婆城。世间万物，无因而显现各种特征。为了调伏说有因者，如实宣说无生之义。由于如实宣说无生，法的规律不会断绝。极力宣说无因者，乃是恐怖的外道之徒。若问如何、为何之故，又为何会生起？若聚合于何处，则会说为无因。若善加观察有为法，则非无因亦非有因。从那以后，说有生和灭的见解就会止息。此后，菩萨大慧以偈颂请问：为了什么没有生？或者没有事物吗？或者依赖于缘起吗？或者有法而不生吗？名称不可能没有意义，请您分别解说。此后，世尊以偈颂回答：并非无事物而不生，亦非依赖于缘起。并非因为有事物而有名，名称亦非没有意义。一切外道徒，以及声闻和独觉，都不是七地所能行境，那就是无生的特征。
English
Having abandoned the mind and mental phenomena that were previously conceptualized through seeing, the Tathagata has shown that he has attained nirvana through the exalted wisdom of individual self-awareness. Then, in order to further explain that meaning, the Blessed One spoke these verses: In order to reverse the assertion of birth, the meaning of non-birth is established. The Dharma that I have taught in this way cannot be understood by children. Because all dharmas are unborn, there is no entity and no birth. Like a dream, an illusion, a city of gandharvas, although there are entities, there is no cause. Unborn, without self-nature, why should emptiness also be explained? Completely abandoning the aggregates, if one knows with intelligence, entities do not appear. Therefore, I have said that emptiness is unborn, without self-nature. In this way, by assembling one by one, although entities appear, they do not exist. If analyzed, there is no assembly, and it is not like the views of the tirthikas. Like a dream, an illusion, a hair ornament, like a mirage, a city of gandharvas, all kinds of worldly entities appear with various characteristics without cause. In order to subdue those who say there is a cause, the meaning of non-birth is fully proclaimed. Because non-birth is fully proclaimed, the nature of the Dharma is not interrupted. Those who strongly assert no cause are fearful tirthikas. How, for what reason, and why would it arise? If assembled in what, then it is said to be without cause. If conditioned dharmas are well examined, they are neither without cause nor with cause. From then on, the views that speak of birth and destruction will cease. Then, the Bodhisattva Mahamati asked in verses: For what reason is there no birth? Or is there no entity? Or is it dependent on conditions? Or is there Dharma but no birth? It is not reasonable for a name to have no meaning. Please explain and differentiate. Then, the Blessed One answered in verses: It is not that there is no entity and therefore no birth, nor is it dependent on conditions. It is not that there is a name because there is an entity, nor is the name without meaning. All tirthikas, as well as shravakas and pratyekabuddhas, are not the objects of the seventh bhumi, that is the characteristic of non-birth.