Tibetan
ཚུལ་གྱི་བསྟན་བཅོས་མེད་པས་གཞན་དག་ལ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྣམས་དངོས་པོའི་སྒོ་བརྒྱ་སྟོང་དུ་མ་ཚད་མེད་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། རང་གི་ཚུལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བླུན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཡིན་པར་རང་གིས་མི་ཤེས་སོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་མུ་སྟེགས་ཅན་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་རྣམས་ཚིག་གི་ ཚོགས་དང་། རྒྱུ་དང་། དཔེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འབྲེལ་པས་རང་གི་ཚུལ་མ་མཆིས་ཏེ། རང་གི་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལགས་ན་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟར་ཕྱོགས་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་ནས་འདུས་པའི་འཁོར་ལྷ་དང་། མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་རྣམས་ལ་ཚིག་གི་ཚོགས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཚད་མ་མཆིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་གསུང་བས། དེ་ཡང་རང་གི་ཚུལ་མ་མཆིས་པ་མ་ལགས་སམ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་དང་། ཐ་སྙད་བརྗོད་པའི་གྲངས་སུ་མཆི་བ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ང་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་མི་འཆད་དེ་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་མེད་པས་འོང་བ་མེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་སྟོན་ཏེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་འོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་འདུས་པ་ལས་སྐྱེ་བའོ། །འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་འཇིག་པ་སྟེ། འགྲོ་བ་མེད་པ་དང་། འོང་བ་མེད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངས་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པར་ལྷུང་བ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་གྲངས་སུ་གཏོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མངོན་པར་མ་ཞེན་ཅིང་རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་ལ་གནས་པས་མཐའ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་མི་གཡོས་ལ་མཚན་མའི་སྤྱོད་ཡུལ་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་སྟེ། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་སྐྱེ་བ་ནི་སྟོང་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གསུམ་ལ་ཞུགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངས་མངོན་པར་དྲན་པ་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་ས་ཕྱོགས་ཤིག་ན་འདུག་པ་ན་བྲམ་ཟེའི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཞིག་ང་ག་ལ་བ་དེར་འོངས་ནས་རབ་ཏུ་དབེན་པ་མི་འདྲི་བར་ང་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་ཟེར་རོ། །ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། ངས་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་ཞེས་ཟེར་བ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་དང་པོའོ། ། དེས་ཡང་དྲིས་པ། ཐམས་ཅད་མ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། ངས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་བྱས་པ་མ་ཡིན་པ་འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་གཉིས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །དེས་ཡང་དྲིས་པ། ཐམས་ཅད་རྟག་པའམ། ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པའམ། ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བའམ། ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེ་བའམ། ངས་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་དུ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་དྲུག་པའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཐམས་ཅད་གཅིག་པའམ་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པའམ། ཐམས་ཅད་གཉི་ག་འམ། ཐམས་ཅད་གཉི་ག་མ་ཡིན་པའམ། ཐམས་ཅད་རྒྱུ་སྣ་ཚོགས་ལས་སྐྱེ་བ་སྣང་བར་གྱུར་པ་འམ་ཞེས་དྲིས་པ་དང་། ངས་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་དུ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་བཅུ་གཅིག་པའོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེས་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཀྱེ་ཐམས་ཅད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཐམས་ཅད་ལུང་དུ་བསྟན་པ་ཞིག་ཡིན་ནམ། བདག་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། བདག་མེད་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་རྟེན་འདི་མེད་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མེད་པ་ཞིག་གམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མེད་པ་ཞིག་གམ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པའམ། ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་པ་མ་ཡིན་པའམ། ནམ་མཁའ་འམ། སོ་སོར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པའམ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའམ། ཀྱེ་གཽ་ཏ་མ་བྱས་པའམ། མ་བྱས་པའམ། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་ཡོད་པ་ཞིག་གམ། བར་མ་དོའི་སྲིད་པ་མེད་པ་ཞིག་གམ་དྲིས་པ་དང་། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངས་དེའི་ཚེ་འདི་སྐད་ཅེས། ཀྱེ་བྲམ་ཟེ་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཡིན་པས་ངས་བསྟན་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཁྱོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་རྒྱང་པན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །བྲམ་ཟེ་ང་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་ངན་ལེན་རྣམས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་མ་ཆུད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བྱུང་ནས་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པར་བྱེད་པ་ འབའ་ཞིག་སྟོན་གྱི། ཇི་ལྟར་མུ་སྟེགས་ཅན་དག་བདག་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་། དོན་གསུམ་འདུས་པ་ལས་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུར་ང་ནི་དེ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ནོ། །བྲམ་ཟེ་ང་ནི་རྒྱུར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན། རྒྱུ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ཡང་མ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་དངོས་པོ་ཙམ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འ
Chinese
由于没有正理的论著，那些世智辩聪者们，广泛地显示事物百千种无量无边的门径，自己却没有正理，愚笨而又昏昧，自己却不知道自己是世智辩聪者。于是大慧请问世尊说：世尊，如果外道世智辩聪者们，以言辞的集合、理由和各种譬喻相联系，却没有自己的正理，对自己的事物执着，那么，世尊也显示了世智辩聪者，像这样从各种不同的方向聚集的眷属，天、人、非天等，用各种各样无数的言辞集合来广泛地说，那不也是没有自己的正理吗？不也是外道的知识和言语表达的范畴吗？世尊说：大慧，我不是在讲世智辩聪，因为没有来和去，只显示没有来和没有去。大慧，所谓来，是从诸行的聚集而生。所谓去，是完全的坏灭。没有去和没有来，就是不生不灭。大慧，我所说的法，不是堕入世智辩聪，也不是属于分别的范畴。那是什么原因呢？就像这样，不执着于外在的事物和没有事物，只是安住于自己的心显现，不被两种边见的分别所动摇，对于相的行境没有事物，并且通达自己的心只是显现，所以自己的心显现的分别不会产生。不产生分别，就是进入空性、无相和无愿这三种解脱门，所以称为解脱。大慧，我清楚地记得，有一次我在某个地方的时候，一个婆罗门的世智辩聪者来到我这里，不问候是否安乐，就对我说：喂，乔达摩，一切都做了吗？当时我
English
Since there are no treatises on right conduct, those worldly sophists extensively display the countless doors of things, but they do not have their own right conduct, and they are foolish and ignorant, but they do not know that they are worldly sophists. Then, Mahamati asked the Blessed One, saying: "Blessed One, if the heretical worldly sophists connect with collections of words, reasons, and various metaphors, but do not have their own right conduct, and are attached to their own things, then, Blessed One, you also show the worldly sophists, like this retinue gathered from various different directions, gods, humans, asuras, etc., speaking extensively with various countless collections of words, isn't that also without its own right conduct? Isn't it also in the category of heretical knowledge and verbal expression?" The Blessed One said: "Mahamati, I am not speaking of worldly sophistry, because there is no coming and going, only showing no coming and no going. Mahamati, what is called coming is born from the gathering of actions. What is called going is complete destruction. No going and no coming is neither birth nor death. Mahamati, the dharmas I speak of do not fall into worldly sophistry, nor do they belong to the category of discrimination. Why is that? Like this, not being attached to external things and no things, just abiding in the appearance of one's own mind, not being moved by the discrimination of two extremes, for the realm of characteristics there are no things, and understanding that one's own mind is just an appearance, so the discrimination of the appearance of one's own mind does not arise. Not generating discrimination is entering the three doors of liberation: emptiness, signlessness, and wishlessness, so it is called liberation. Mahamati, I clearly remember that once when I was in a certain place, a Brahmin worldly sophist came to me, without asking if I was well, he said to me: 'Hey, Gautama, is everything done?' At that time, I
Chinese
用梵语说，这被称为“婆罗门一切已作”，这是第一个世间边执见者。 他又问：一切未作吗？我回答说：一切未作，这是第二个世间边执见者。他又问：一切是常吗？一切是无常吗？一切是生吗？一切是不生吗？我当时回答说：那些是第六个世间边执见者。大慧他又问：一切是一吗？一切是异吗？一切是二吗？一切不是二吗？一切是从多种因产生的显现吗？我当时回答说：那些是第十一个世间边执见者。大慧他又问：一切是不可说的吗？一切是可说的吗？有我吗？无我吗？此世间存在吗？彼世间存在吗？彼世间不存在吗？解脱存在吗？解脱不存在吗？一切是刹那的吗？一切不是刹那的吗？虚空吗？非择灭吗？涅槃吗？乔达摩，已作吗？未作吗？中有的存在存在吗？中有的存在不存在吗？大慧，我当时这样说：婆罗门，那些那样说的一切都是世间边执见者，不是我所说的，而是你的世间边执见。婆罗门，我从无始以来，只是显示那由非真实的各种分别习气所造成的恶业，是三有的原因，以及由于未能领悟自心只是显现，而产生分别，执著于外境。 我不像外道那样，认为从我、诸根和境三者聚合产生知识。婆罗门，我既不是主张有因论者，也不是主张无因论者，而是主张分别所取的和能取的仅仅是事物之间的相互依存。
English
In Sanskrit, this is called "Brahmin, all is done," this is the first world-affirming extremist. He also asked: Is all undone? I replied: All is not done, this is the second world-affirming extremist. He also asked: Is all permanent? Is all impermanent? Is all born? Is all unborn? I then replied: Those are the sixth world-affirming extremists. Great Wisdom, he also asked: Is all one? Is all different? Is all two? Is all not two? Is all the appearance arising from various causes? I then replied: Those are the eleventh world-affirming extremists. Great Wisdom, he also asked: Is all unexplainable? Is all explainable? Is there a self? Is there no self? Does this world exist? Does the other world exist? Does the other world not exist? Does liberation exist? Does liberation not exist? Is all momentary? Is all not momentary? Is it space? Is it non-discriminating cessation? Is it Nirvana? O Gautama, is it done? Is it not done? Does the intermediate state exist? Does the intermediate state not exist? Great Wisdom, I then said: Brahmin, all those who speak like that are world-affirming extremists, not taught by me, but your world-affirming extremism. Brahmin, from beginningless time, I only show that the evil deeds caused by the various habits of unreal discrimination are the cause of the three existences, and that because one has not understood that one's own mind is only appearance, discrimination arises and clings to external objects. I am not like the non-Buddhists who believe that knowledge arises from the aggregation of self, faculties, and objects. Brahmin, I am neither a proponent of causality nor a proponent of non-causality, but rather a proponent of the interdependence of merely the objects of grasping and the grasped by discrimination.