Tibetan
ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་མཁས་པར་གྱུར་ན་བདག་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་ནས་ཀྱང་མྱུར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ཞིང་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདུད་དང་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་ སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེའི་ཕྱིར་ཤིན་དུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དེ་བཞིན་འཚལ་ལོ་ཞེས་བཀའ་མཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ་འདི་ལྟ་སྟེ། གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་དང་། བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ཐོབ་པ་ལ་དམིགས་པ། ཚིག་དང་ཡི་གེའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་འཇུག་པ། རང་གིས་རྟོགས་པའི་སའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ། རྟོག་པ་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ། མུ་སྟེགས་ཅན་དང་། བདུད་ཐམས་ཅད་བཏུལ་ནས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པའི་ཚུལ་ལ་དམིགས་པའི་འོད་ཀྱིས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་ནི། གྲུབ་པའི་མཐའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ལ་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། གསུང་རབ་ཡན་ལག་རྣམ་པ་དགུ་སྣ་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་སྤངས་པ་ཐབས་མཁས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་བསྟན་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དེ་ལྟ་བས་ན་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་དག་གིས་དེ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་བཤད་ཚུལ་ནི། །སོ་སོ་རང་རིག་བསྟན་པ་སྟེ། །གང་གིས་མཐོང་ཞིང་རབ་འབྱེད་ན། །དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་མི་འགྲོ། །ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྟོག་པ་བཞིན། །ཡང་དག་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །ཅི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས། །དངོས་པོ་མེད་ལ་ཐར་པར་འདོད། །འདུས་བྱས་སོ་སོར་ རྟོག་པའི་ཚེ། །སྐྱེ་འཇིག་ལ་སོགས་འབྲེལ་མཐོང་བ། །ལྟ་བ་གཉིས་པོ་རྒྱས་པར་བྱེད། །ཕྱིན་ལོག་ཤེས་པ་མེད་པ་ཡིན། །གཅིག་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་བདེན། །ཉེས་མེད་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་རྟོག་རབ་བརྟགས་ན། །སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་ཆུ་ཤིང་བཞིན། །འདོད་སྡང་གཏི་མུག་ཡོད་ཀྱང་ནི། །ཡང་དག་གང་ཟག་ཡོད་པ་མིན། །སྲེད་པ་ལས་ནི་ཕུང་པོ་འབྱུང་། །སྲིད་པ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་འདྲ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་བདག་ལ་བཤད་དུ་གསོལ། ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་རྣམས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཇི་ལྟ་བུ་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པའི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ཞེས་བགྱི། ཆོས་གང་ཞིག་ལ་ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་དོན་འདྲི་བར་སེམས་པ་ནི་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་ཕན་པ་དང་། སྐྱེ་བོ་མང་པོ་ལ་བདེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་། ལྷ་དང་། མི་ཕལ་པོ་ཆེའི་དོན་དང་། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པར་ཉོན་ལ་ཡིད་ལ་ཟུང་ཤིག་དང་། ངས་ཁྱོད་ལ་བཤད་དོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། ལེགས་སོ་ལེགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་དུ་འཚལ་ལོ་ཞེས་བཀའ་མཉན་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་དོན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་མ་རྟོགས་པ་དང་། ཡོད་པ་དང་མེད་པའི་ལྟ་བར་ལྟུང་བ། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་ གྱི་དོན་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ལས་འབྱུང་ངོ་། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དོན་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་སྣ་ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ལགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་ལས་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འབྱུང་སྟེ། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་དང་། རང་གི་སེམས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་པ་དང་། མཆིས་པ་དང་མ་མཆིས་པ
Chinese
如果善于区分，我和菩萨们就能领悟它的体性。领悟它的体性后，也能迅速现证无上圆满正等觉，并且不会随顺分别的体性和魔及外道。世尊开示说：大慧，因此你要好好地听，记在心里，我将为你解说。大慧菩萨禀告世尊说：如是，世尊。世尊开示说：大慧，声闻、缘觉和所有菩萨的究竟之道的体性有两种，即究竟之道和讲述之道。其中，大慧，究竟之道是这样的：各自专注于获得各自的智慧差别的体性，远离言辞和文字的分别，进入无漏的法界，自己所证悟之地的自体性并非真实，舍弃一切有分别的念头，调伏一切外道和魔，以各自专注于智慧之道的光明而庄严，这称为究竟之道的体性。其中，讲述之道的体性是什么呢？是这样：以各种方式讲述九部经典，舍弃差别和非差别、有和无等体性，以善巧方便如众生所愿般地宣说佛法，从而使他们获得解脱，这称为讲述之道的体性。大慧，因此你和其他菩萨应当为此而努力。然后，世尊为了再次宣说那个意义，说了这些偈颂：究竟之道的讲述之法，是各自自证的教法，谁能见到并善加辨别，他们就不会受分别的支配。如同孩童的分别一样，真实的事物并不存在，为何有分别的人们，却想在无事物中获得解脱？当分别各自的组合时，生灭等果
English
If one becomes skilled in distinguishing, I and the Bodhisattvas will be able to realize its nature. Having realized its nature, one will also quickly manifest the unexcelled, perfectly complete enlightenment, and will not follow the nature of discrimination and demons and heretics. The Blessed One said: Great Wisdom, therefore, listen very well and keep it in mind, and I will explain it to you. Great Wisdom Bodhisattva reported to the Blessed One: So be it, Blessed One. The Blessed One said: Great Wisdom, the nature of the ultimate path of all Hearers, Solitary Buddhas, and Bodhisattvas is twofold, namely the ultimate path and the path of teaching. Among them, Great Wisdom, the nature of the ultimate path is as follows: each focusing on obtaining the nature of their own wisdom difference, free from the discrimination of words and letters, entering the undefiled realm of Dharma, the self-nature of one's own realized ground is not real, abandoning all discriminating thoughts, subduing all heretics and demons, adorned with the light of each focusing on the path of wisdom, this is called the nature of the ultimate path. Among them, what is the nature of the path of teaching? It is as follows: teaching the nine divisions of scripture in various ways, abandoning the nature of difference and non-difference, existence and non-existence, etc., skillfully teaching the Dharma as desired by sentient beings, thereby enabling them to attain liberation, this is called the nature of the path of teaching. Great Wisdom, therefore you and other Bodhisattvas should strive for this. Then, the Blessed One spoke these verses in order to further explain that meaning: The teaching of the ultimate path, is the teaching of each self-realization, whoever sees and distinguishes well, they will not be dominated by discrimination. Just like the discrimination of children, real things do not exist, why do discriminating people, want to attain liberation in non-things? When discriminating each combination, the results of arising and ceasing, etc.
Chinese
观见边际。两种见地令其增长。没有颠倒错乱的知见。唯一即是真实谛。无罪即是寂灭。若能善加观察世间分别念，如幻如梦如水如树。虽有贪嗔痴，然无真实之人。从贪爱产生蕴。有如幻如梦的存在。此后，大慧菩萨对薄伽梵如是禀白：薄伽梵，请为我宣说非真实的遍计之相。非真实的遍计诸法如何生起？如何称之为非真实的遍计？于何法上作非真实的遍计？薄伽梵开示道：大慧，善哉善哉！汝心念为如来请问如是之义，乃为饶益众多有情，为众多有情带来安乐，慈悯世间，以及为天人等众多有情的利益、饶益与安乐而发问。因此，仔细谛听，善加忆持，我将为你宣说。大慧菩萨对薄伽梵禀白：善哉善哉！薄伽梵，我等如是听闻。薄伽梵开示道：大慧，从种种各异的事物，以及种种非真实的分别念中，产生执著的分别念。大慧，执著能取和所取，不认识自心仅是显现，堕入有和无的见地，令外道见地极度增长，以及由分别念的习气，执著外境的种种事物，心和心所的分别念，是从执著我和我所而产生的。大慧菩萨对薄伽梵禀白：薄伽梵，如果从种种各异的事物，以及种种非真实的分别念中，产生执著的分别念，执著能取和所取，认识自心仅是显现，存在和不存在
English
Seeing the edge. These two views make it grow. There is no knowledge of reversal. The one is the true truth. Innocence is Nirvana. If you carefully examine the world's discriminating thoughts, they are like illusions, dreams, water, and trees. Although there are greed, hatred, and ignorance, there is no real person. The aggregates arise from craving. Existence is like illusion and dream. Then, the Bodhisattva Mahamati said to the Blessed One: Blessed One, please explain to me the characteristics of unreal parikalpita. How do unreal parikalpitas arise? How is it called unreal parikalpita? On what dharma is unreal parikalpita made? The Blessed One said: Mahamati, good, good! Thinking of asking the Tathagata about such a meaning is beneficial to many beings, brings happiness to many beings, is compassionate to the world, and is for the benefit, benefit, and happiness of many beings such as gods and humans. Therefore, listen carefully and remember well, and I will tell you. Mahamati Bodhisattva said to the Blessed One: Good, good! Blessed One, we hear it like this. The Blessed One said: Mahamati, from various different things and various unreal discriminations, the discriminating thoughts of attachment arise. Mahamati, clinging to the grasped and the grasper, not realizing that one's own mind is only a manifestation, falling into the views of existence and non-existence, greatly increasing the views of the heretics, and from the habits of discriminating thoughts, clinging to various things in the external world, the discriminating thoughts of mind and mental factors arise from clinging to self and what belongs to self. Mahamati Bodhisattva said to the Blessed One: Blessed One, if from various different things and various unreal discriminations, the discriminating thoughts of attachment arise, clinging to the grasped and the grasper, realizing that one's own mind is only a manifestation, existence and non-existence