English
These are they. Among them, the four skandhas are formless, namely feeling, perception, formation, and consciousness. Mahamati, form is the four great elements, and the nature of incompatibility arising from the elements. Mahamati, the formless cannot be counted as four, like space. For example, space transcends the nature of number, although it is free from counting, it is called space through discrimination. Mahamati, likewise, the skandhas also transcend the nature of number, being free from counting, therefore it is the complete abandonment of things and non-things, free from the four extremes. The nature of number and counting is what children speak of, not what the noble ones speak of. Mahamati, the noble ones closely posit the illusory-like form, various and diverse, completely abandoning one and different. Again, like a person in a dream and an image, because of the complete abandonment of one and different. Mahamati, the way of the wisdom of the noble ones appears through discrimination, just like the skandhas. This is the nature of the skandhas, you should negate it. By negating it, by teaching the Dharma of utter tranquility, in all Buddha-fields, the views of the heretics should be negated. Mahamati, when the Dharma of utter tranquility is taught, seeing the selflessness of phenomena will become completely pure, and one will also enter the immovable ground. Having entered the immovable ground, one will be able to master immeasurable samadhi. Having obtained the mind-made body, one will be able to obtain the illusory-like samadhi. By understanding powers, super-knowledges, and freedoms, one will be able to gather and benefit all beings. Just as the great earth supports and benefits beings, so too the Bodhisattva Mahasattva also benefits all beings. Furthermore, Mahamati, the heretics have four kinds of Nirvana, what are the four? Namely, the nature of things, the Nirvana of non-things, and the things of various characteristics.
Tibetan
དངོས་པོ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་དང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱུན་ཆད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་དག་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཏེ། ངའི་གསུང་རབ་ལ་མ་ཡིན་ནོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ངའི་གསུང་རབ་ལ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཟློག་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་མ་གཞག་པ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པར་གཞག་གོ །བློ་གྲོས་ཆེན་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་རྣམ་པར་བཞག་ན་ཇི་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལོག་པས་བསལ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་ནི་མ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། དེ་དག་གི་རྒྱུ་དང་། དེ་དག་གིས་དམིགས་པ་རྐྱེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་བྱེ་བྲག་འབྱེད་ཅིང་མངོན་པར་ཞེན་པས་བག་ཆགས་རྣམས་བསྐྱེད་ནས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱས་པར་བྱེད་དེ། ཡིད་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་བདག་དང་བདག་གིས་འཛིན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་། ངར་སེམས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བས་ལུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་མི་འཇིག་གོ །ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་དེ་ལ་དམིགས་པ་རང་གི་སེམས་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པས་སེམས་འདུས་པ་གཅིག་གི་རྒྱུར་གཅིག་འབྱུང་སྟེ། དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ལྟ་བུར་རང་གི་སྣང་བའི་སྤྱོད་ཡུལ་གྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པས་འཇུག་ཅིང་ལྡོག་པ་ཡང་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བཟློག་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདུན་རྣམས་ཀྱང་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དོན་དེ་ཉིད་ཡང་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གསུངས་སོ། །བྱ་བ་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །དངོས་པོར་མྱ་ངན་ང་མི་འདའ། །རྣམ་རྟོག་ཤེས་བྱ་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །བཟློག་པས་མྱ་ངན་ང་འདས་སོ། །དེ་རྒྱུ་དེ་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། །ཡིད་ཀྱིས་འགྲོ་སོགས་ལུས་མངོན་འགྲུབ། །རྒྱུ་འབྱིན་དེ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། །རྣམ་ཤེས་གནས་ནི་རབ་ཏུ་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཆེན་ཟད་ནས་ནི། །རླབས་རྣམས་རྒྱུན་དུ་མི་འབྱུང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཡིད་ནི་འགག་པ་ན། །རྣམ་ཤེས་སྣ་ཚོགས་སྐྱེ་མི་འགྱུར།
Chinese
无实事之涅槃，及了悟自性之自性无实事之涅槃，与诸蕴之自与共相之续流断绝之涅槃。彼等乃外道之涅槃，非于吾之经典。大慧，于吾之经典中，与分别俱有之识之止息，名之为涅槃。大慧请白：世尊未曾安立八识耶？世尊告曰：已安立矣。大慧请白：世尊，若已安立，云何意之识止息而除灭，七识则否耶？世尊告大慧曰：以彼等之因，及彼等所缘为缘故，七识不生。其中，意之识者，以能辨别诸境且现前耽著，故生习气，而使阿赖耶识增长。与意同时，现前耽著我及我所执，且以我执之缘故生起，故身之体性不坏灭。成为阿赖耶识之因，且以彼为所缘，现前耽著自心显现之境，故一心之因生一起。譬如海浪，如自显现之行境之风所动，而有入有还，亦复如是。如是，意之识止息故，七识亦将止息。 其后，世尊为复示彼义，而说此等偈颂：事业及与体性与，实事涅槃我不入，分别所知诸识者，止息涅槃我证入。彼因彼为所缘故，意行等事身现成，能生之因即是心，识之住处善分别。如是大水穷尽已，浪涛恒常不复生，如是意念止息时，种种诸识亦不生。
English
Nirvana without substance, and Nirvana that realizes the nature of its own nature as without substance, and Nirvana that severs the continuum of the self and common characteristics of the aggregates. These are the Nirvanas of the non-Buddhists, not in my scriptures. Great Wisdom, in my scriptures, the cessation of consciousness together with discrimination is called Nirvana. Great Wisdom asked: Has the Blessed One not established the eight consciousnesses? The Blessed One said: I have established them. Great Wisdom asked: Blessed One, if you have established them, how is it that the cessation of the consciousness of mind eliminates the seven consciousnesses? The Blessed One said to Great Wisdom: Because their cause and their object are conditions, the seven consciousnesses do not arise. Among them, the consciousness of mind distinguishes objects and is manifestly attached, thus generating habits and increasing the alaya-consciousness. Together with the mind, it is manifestly attached to the self and what is grasped as self, and because it arises from the condition of self-cherishing, the nature of the body is not destroyed. It becomes the cause of the alaya-consciousness, and with that as its object, it is manifestly attached to the object of its own mind's appearance, so one cause of mind arises as one. For example, like the waves of the ocean, moved by the wind of its own appearing field of activity, there is entering and returning, so it is. Thus, when the consciousness of mind ceases, the seven consciousnesses will also cease. Then, the Blessed One spoke these verses to further explain that meaning: I do not enter into Nirvana as action, nature, or substance. The cessation of the discriminating knowable consciousnesses is the Nirvana I attain. Because that is the cause and that is the object, the body is manifested through the actions of the mind, etc. The cause that produces is the mind, and the dwelling place of consciousness is well distinguished. Just as when a great river is exhausted, waves no longer arise continuously, so when the mind ceases, various consciousnesses will not arise.
Tibetan
།གཞན་ཡང་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། རྟོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཚན་ཉིད་ལ་མཁས་པ་གང་གིས་ཁྱོད་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཞན་རྣམས་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་སྤངས་ཤིང་འཕགས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ལ་གནས་པ་དང་། མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚུལ་རྟོགས་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་མཐོང་བའི་བློས་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས་ནས་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱི་འདུ་བྱེད་དུ་རྟོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྨྲ་བར་ བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ནོར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རྒྱུའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། ལྟ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། རིགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། འབྲེལ་བར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་། བཅིངས་པ་དང་མ་བཅིངས་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚུལ་གྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དབྱངས་དང་། གླུ་སྙན་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་བརྗོད་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་ཅི་ཡང་རུང་བ་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་གནས་ནས་བརྗོད་པའི་རྣམ་པ་འབྱུང་བ་དེ་ནི་སྨྲ་བར་བྱ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། སྨྲ་བར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་དེ་དག་ཉིད་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་མངོན་པར་ཞེན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྲ་བ་དང་། གཤེར་བ་དང་། ཚ་བ་དང་། གཡོ་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞེས་བྱའོ། །བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ནོར་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཞེ་ན། གསེར་དང་། དངུལ་དང་། ནོར་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་མངོན་པར
Chinese
此外，大慧，当讲述遍计自性的种种差别，以及通达之理的体性。大慧，无论谁精通遍计自性的种种差别和通达之理的体性，你和诸位菩萨摩诃萨都会断除一切分别，安住于各自的圣者自证智，并且断除外道之理的分别，以及极度显现之识所执取和能执的分别，从而不会将各种他起性的体性执着为遍计自性的行相。那么，大慧，什么是遍计自性的种种差别的体性呢？例如，语言的分别，言说的分别，体性的分别，财物的分别，自性的分别，原因的分别，观点的分别，推理的分别，生起的分别，不生起的分别，关联的分别，束缚与不束缚的分别。这就是遍计自性的种种差别的体性。那么，大慧，什么是语言的分别呢？例如，执着于各种悦耳的音调和歌曲，这被称为语言的分别。大慧，什么是言说的分别呢？例如，无论什么可说之物的自性，都应以圣者的智慧来了解，安住于此而产生的语言形式，这被称为言说的分别。大慧，什么是体性的分别呢？例如，对于那些可说之物本身，就像海市蜃楼一样，执着于各种体性，即执着于坚硬、潮湿、温暖和运动的体性，对一切事物进行分别，这被称为体性的分别。大慧，什么是财物的分别呢？执着于黄金、白银和各种珍宝
English
Furthermore, Mahamati, I shall explain the various distinctions of the nature of what is mentally constructed, and the characteristics of the way of understanding. Mahamati, whoever is skilled in the various distinctions of the nature of what is mentally constructed and the characteristics of the way of understanding, you and the other Bodhisattva-Mahasattvas will abandon all discriminations, abide in the self-realization of each of the noble ones, and abandon the discriminations of the doctrines of the heretics, and the apprehensions of what is grasped by the extremely visible mind, and the discriminations of the grasper, and thus will not conceive the various characteristics of what arises from others as the activities of the nature of what is mentally constructed. So, Mahamati, what are the characteristics of the way of distinguishing the various distinctions of the nature of what is mentally constructed? It is like this: the discrimination of language, the discrimination of what is to be spoken, the discrimination of characteristics, the discrimination of wealth, the discrimination of self-nature, the discrimination of causes, the discrimination of views, the discrimination of reasoning, the discrimination of arising, the discrimination of non-arising, the discrimination of relations, and the discrimination of being bound and not being bound. This is the characteristic of the way of distinguishing the various distinctions of the nature of what is mentally constructed. So, Mahamati, what is the discrimination of language? It is like this: being attached to various pleasant sounds and songs. This is called the discrimination of language. Mahamati, what is the discrimination of what is to be spoken? It is like this: whatever is the nature of the object to be spoken, it should be known by the wisdom of the noble ones, and abiding in that, the form of speech that arises is called the discrimination of what is to be spoken. Mahamati, what is the discrimination of characteristics? It is like this: those very objects to be spoken of, like a mirage, are attached to various characteristics, that is, attached to the characteristics of solidity, moisture, warmth, and motion, and discriminating all things, this is called the discrimination of characteristics. Mahamati, what is the discrimination of wealth? Being attached to gold, silver, and various precious jewels.