Tibetan
་མཁའི་ཁམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ཀྱང་མི་རྟག་པ། མི་བརྟན་པ། འགྱུར་བའི་ཆོས་ཅན་ཏེ། མི་རྟག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྡུག་བསྔལ་བའོ། །སྡུག་བསྔལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་བདག་མེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ཁམས་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཕུང་པོ་སྟེ། ཕུང་པོ་ལྔ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཟུགས་ལ་དབུ་བརྡོས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། ཚོར་བ་ལ་ནི་ཆུའི་ཆུ་བུར་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། འདུ་ཤེས་ལ་ནི་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ནི་ཆུ་ཤིང་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། ངན་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་། རིང་དུ་མི་གནས་པར་དེ་ལྟར་ཕུང་པོ་ལྔ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། མིག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ཡིད་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་བྱ་བ་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ །དེ་ལ་མིག་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ནི་ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་མེ་དང་། གཏི་མུག་གི་མེ་ཀུན་དུ་འབར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འབར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀུན་དུ་འབར་བར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་ན་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། རྒ་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། འཆི་བའི་ཆོས་ཅན་དང་། བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་པ་དང་། འདོད་ཆགས་ཀྱི་མེ་དང་། ཞེ་སྡང་གི་མེ་དང་། གཏི་མུག་གི་མེ་ཀུན་དུ་འབར་བ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། རྒ་བ་དང་། ན་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། མྱ་ངན་དང་། སྨྲེ་སྔགས་འདོན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་དང་། འཁྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་འབར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀུན་དུ་འབར་བར་རབ་ཏུ
Chinese
虚空的界和，识的界也是无常的，不稳固的，是变异之法。凡是无常的，就是痛苦。凡是痛苦的，就是无我的。就这样，六界完全了知了。听闻、受持、广作、完全思择这些法时，色蕴和，受蕴和，想蕴和，行蕴和，识蕴，这五蕴完全了知了。色如被处决者，是恶劣的，是坏灭的，不能久住的。受如水泡，是恶劣的，是坏灭的，不能久住的。想如阳焰，是恶劣的，是坏灭的，不能久住的。行如芭蕉树，是恶劣的，是坏灭的，不能久住的。识如幻术，是恶劣的，是坏灭的，不能久住的。就这样，五蕴完全了知了。听闻、受持、广作、完全思择这些法时，六内处完全了知了。眼内处和，耳和，鼻和，舌和，意内处，这被称为六内处。其中，眼内处是生病之法，是衰老之法，是死亡之法，是空无我及我所的，贪欲之火和，嗔恨之火和，愚痴之火普遍燃烧着，以及由生和，老和，病和，死和，忧愁和，悲叹和，痛苦和，不悦和，恼乱所普遍燃烧着，以及被痛苦所普遍燃烧着，完全了知了。同样，耳和，鼻和，舌和，身和，意内处也是生病之法，是衰老之法，是死亡之法，是空无我及我所的，贪欲之火和，嗔恨之火和，愚痴之火普遍燃烧着，以及由生和，老和，病和，死和，忧愁和，悲叹和，痛苦和，不悦和，恼乱所普遍燃烧着，以及被痛苦所普遍燃烧着，完全了知了。
English
The realm of space and the realm of consciousness are also impermanent, unstable, and subject to change. Whatever is impermanent is suffering. Whatever is suffering is without self. Thus, the six realms are fully understood. When these teachings are heard, held, practiced extensively, and fully contemplated, the aggregates of form, feeling, perception, mental formations, and consciousness, these five aggregates are fully understood. Form is like an executioner, it is bad, it is destructive, and it does not last long. Feeling is like a water bubble, it is bad, it is destructive, and it does not last long. Perception is like a mirage, it is bad, it is destructive, and it does not last long. Mental formations are like a banana tree, it is bad, it is destructive, and it does not last long. Consciousness is like an illusion, it is bad, it is destructive, and it does not last long. Thus, the five aggregates are fully understood. When these teachings are heard, held, practiced extensively, and fully contemplated, the six inner sense bases are fully understood. The inner sense base of the eye, and the ear, and the nose, and the tongue, and the mind, these are called the six inner sense bases. Among them, the inner sense base of the eye is subject to sickness, subject to aging, subject to death, empty of self and what belongs to self, and the fire of desire, and the fire of hatred, and the fire of delusion are universally blazing, and it is fully understood that it is universally blazing with birth, aging, sickness, death, sorrow, lamentation, suffering, displeasure, and agitation, and that it is universally blazing with suffering. Similarly, the ear, and the nose, and the tongue, and the body, and the inner sense base of the mind are also subject to sickness, subject to aging, subject to death, empty of self and what belongs to self, and the fire of desire, and the fire of hatred, and the fire of delusion are universally blazing, and it is fully understood that it is universally blazing with birth, aging, sickness, death, sorrow, lamentation, suffering, displeasure, and agitation, and that it is universally blazing with suffering.
Tibetan
་ཤེས་ཏེ། དེ་ལྟར་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གཞན་ཡང་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་རབ་ཏུ་ཤེས་ ཏེ། མིག་གིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཟུགས་རྣམས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། རྣ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དྲི་རྣམས་དང་། ལྕེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རོ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཤེས་བྱ་བ་སྟེ། སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་དག་གོ །དེ་ལ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་གཟུགས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་སྐྱབས་མེད་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་དང་། སྟོབས་མེད་པ་དང་། ཉམས་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པའམ། བརྟན་པའམ། ཐེར་ཟུག་གམ། དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། སྒྱུ་མ་དེ་ནི་ཡོད། སྒྱུ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡོད། སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། གང་ཅི་ཡང་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་སྒྲ་རྣམས་དང་། སྣས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དྲི་རྣམས་དང་། ལྕེས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རོ་རྣམས་དང་། ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་རེག་བྱ་རྣམས་དང་། ཡིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཆོས་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་ལ་ཡང་སྐྱབས་མེད་པ་དང་། མགོན་མེད་པ་དང་། སྟོབས་མེད་པ་དང་། ཉམ་ཆུང་བ་སྟེ། དེ་ལ་རྟག་པའམ། བརྟན་པའམ། ཐེར་ཟུག་པའམ། དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། མ་ནོར་བ་དེ་བཞིན་ཉིད་དམ། གཞན་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཡང་མེད་ཀྱི། སྒྱུ་མ་དེ་ནི་ཡོད། སྒྱུ་མར་བྱས་པ་དེ་ནི་ཡོད། སེམས་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཡོད་དེ། གང་ཅི་ཡང་ཡོད་པར་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དེ་ལྟར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་ཆོས་དེ་དག་ཉན་ཅིང་འཛིན་པ་དང་། མང་དུ་བྱེད་ཅིང་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་ན་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །བཞི་གང་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་པོ་དེ་དག་གོ །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་དང་། ཁམས་དྲུག་པོ་དང་། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་དང་། ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་པོ་དག་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། ནད་དང་། འབྲས་དང་། ཟུག་རྔུ་དང་། སྡིག་པ་དང་། བདག
Chinese
知晓，像这样，对于内部的六处生处完全知晓。另外，对于外部的六处生处完全知晓，即：眼睛所能识别的色，是外部的生处；耳朵所能识别的声；鼻子所能识别的香；舌头所能识别的味；身体所能识别的触；以及意识所能识别的法，这些都是外部的生处，是所应知晓的，即这六处生处。其中，眼睛所能识别的色，作为外部的生处，是无依怙的，无救护的，无力量的，弱小的。在其中，恒常的，稳固的，真实的，如是的，不颠倒的如是的，非异体的如是，什么也没有。但是，幻象是有的，被幻化的是有的，使心迷惑的是有的，凡是任何存在之物都是如此。同样，耳朵所能识别的声，鼻子所能识别的香，舌头所能识别的味，身体所能识别的触，以及意识所能识别的法，作为外部的生处，也是无依怙的，无救护的，无力量的，弱小的。在其中，恒常的，稳固的，真实的，如是的，不颠倒的如是的，非异体的如是，什么也没有。但是，幻象是有的，被幻化的是有的，使心迷惑的是有的，凡是任何存在之物都是如此。像这样，对于外部的六处生处完全知晓。听闻、受持、广说、完全领悟这些法，就能完全知晓四圣谛。哪四个呢？苦圣谛，苦集圣谛，苦灭圣谛，以及通往苦灭之道的苦灭道圣谛，这被称为四圣谛。五蕴，六界，内部的六处生处，以及外部的六处生处，所有这些都是被称为苦。这苦是不恒常的，是痛苦的，是疾病，是痈，是苦痛，是罪恶，是自我。
English
Knowing, in this way, the six internal sources of arising are completely known. Furthermore, the six external sources of arising are completely known, namely: forms that are cognizable by the eye are external sources of arising; sounds that are cognizable by the ear; smells that are cognizable by the nose; tastes that are cognizable by the tongue; tactile objects that are cognizable by the body; and dharmas that are cognizable by the mind are external sources of arising, which are to be known, that is, these six sources of arising. Among them, forms that are cognizable by the eye, as external sources of arising, are without refuge, without protector, without strength, and weak. In them, there is nothing that is permanent, stable, real, suchness, non-erroneous suchness, or non-other suchness. However, illusion exists, what is created by illusion exists, what bewilders the mind exists, whatever exists is like that. Similarly, sounds that are cognizable by the ear, smells that are cognizable by the nose, tastes that are cognizable by the tongue, tactile objects that are cognizable by the body, and dharmas that are cognizable by the mind, as external sources of arising, are also without refuge, without protector, without strength, and weak. In them, there is nothing that is permanent, stable, real, suchness, non-erroneous suchness, or non-other suchness. However, illusion exists, what is created by illusion exists, what bewilders the mind exists, whatever exists is like that. In this way, the six external sources of arising are completely known. By listening to, upholding, extensively explaining, and completely understanding these teachings, the four noble truths are completely known. Which four? The noble truth of suffering, the noble truth of the origin of suffering, the noble truth of the cessation of suffering, and the noble truth of the path leading to the cessation of suffering, these are called the four noble truths. The five aggregates, the six elements, the six internal sources of arising, and the six external sources of arising, all of these are called suffering. This suffering is impermanent, painful, disease, ulcer, pain, sin, and self.