Tibetan
པ་འཆིང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་ལ། མིག་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ལ་ཡང་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་ལ། ཡིད་དང་བྲལ་བ་ཡང་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་འདི་དག་ལ་ནང་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་མི་དམིགས་ལ། ཕྱི་རོལ་ཞེས་བྱ་བ་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་འདི་དག་ལ་ཕྱོགས་པར་མི་མཛད་དོ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གསུང་བ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་དུ་དགེ་སློང་དག་མིག་ནི་བདག་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་གཞན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་གང་ནི་མིག་ཡིན། མིག་ནི་སུའི་ཡིན། ཆོས་གང་ནི་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ཡིད་ཡིན། ཡིད་ནི་སུའི་ཡིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པས་སོ། །གང་པོ་མིག་ཀྱང་དེར་སོ་སོར་རབ་ཏུ་བརྟགས། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱང་དེང་སོ་སོར་བརྟགས་ན་ཆོས་གང་ལ་ཡང་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང་ལེན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གིས་ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ལ་ལེན་པ་དང་བཅས་པ་དེས་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། སྡུག་བསྔལ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་ནི་བདེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་གང་པོ་ཇི་ཙམ་དུ་ཆོས་ལ་ལེན་པ་དང་བཅས་པ། ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་ལ། གང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་བར་འགྱུར་བ་དེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་སྤོང་བར་མི་བྱེད་པས་གང་པོ་འདི་ནི་མིག་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་འཇུག་པའི་གནས་མེད་པར་སོ་སོར་བརྟག་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་པོ་གལ་ཏེ་འཇུག་པའི་གནས་ཡོད་པར་གྱུར་ན་འབྱུང་བའི་གནས་ཀྱང་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མིག་ནི་སྟོང་ཞིང་བདག་དང་བདག་གི་བ་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་འདྲ་ཞིང་རྣ་བ་དང་། སྣ་དང་། ལྕེ་དང་། ལུས་དང་། ཡིད་ཀྱང་སྟོང་ཞིང་བདག་དང་བདག་གིས་བ་མེད་དེ། རང་བཞིན་གྱིས་དེ་འདྲ་བས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་དེ། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མེད་ལ་འཇིག་པ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །གང་པོ་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་
Chinese
不要偏袒说这是束缚。也不要偏袒远离眼睛。对于耳朵、鼻子、舌头、身体和意，也不要偏袒。也不要偏袒远离意。为什么呢？因为如来对于这些法，既不执着于内，也不执着于外，因此如来不偏袒这些法。如来说真实语，因此这样说：比丘们，眼睛既不是我，也不是其他。为什么呢？因为自己的自性是不可见的。什么法是眼睛？眼睛是谁的？什么法是耳朵、鼻子、舌头和意？意是谁的？为什么呢？因为自己的自性和目标是不可见的。这样说的缘故。如果对眼睛也分别观察，对耳朵、鼻子、舌头、身体和意也分别观察，那么对于任何法都不会执着和取舍。为什么呢？因为谁对法执着和取舍，谁就会产生痛苦。因为痛苦产生，所以不会有快乐。因此，谁对法执着和取舍，一切都会感受痛苦。谁感受痛苦，谁就不会舍弃痛苦。因此，这被称为对眼睛分别观察，对耳朵和
English
Do not be partial, saying that this is a bond. And do not be partial to being separated from the eye. Also, do not be partial to the ear, nose, tongue, body, and mind. And do not be partial to being separated from the mind. Why is that? Because the Tathagata does not perceive these dharmas as being internal, nor does he perceive them as being external. Therefore, the Tathagata does not take sides with these dharmas. The Tathagata speaks truthfully, therefore he says this: Monks, the eye is neither self nor other. Why is that? Because one's own nature is invisible. What dharma is the eye? Whose is the eye? What dharma is the ear, nose, tongue, and mind? Whose is the mind? Why is that? Because one's own nature and object are invisible. That is why it is said. If one examines the eye separately, and also examines the ear, nose, tongue, body, and mind separately, then one will not cling to or grasp any dharma. Why is that? Because whoever clings to and grasps the dharma, that person will generate suffering. Because suffering arises, there will be no happiness. Therefore, whoever clings to the dharma, all will experience suffering. And whoever experiences suffering will not abandon suffering. Therefore, this is called examining the eye separately, and the ear and
Tibetan
གནས་པ་ཉིད་དོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་སྐྱེ་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གསུང་བ་ཡིན་པས་འདི་སྐད་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་འདི་ནི་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཉི་དོ་ཞེས་གསུང་ངོ་། །གང་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། གང་པོ་ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བ་ཞེས་བྱའོ། །ལམ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེན་པ་གཉིས་པོ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་གང་གསུང་པ་དེ་ཉིད་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པས་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཉིད་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །གང་པོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ ཇི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་དེ་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ནི་སྟོང་པར་ཡང་ཤེས། རབ་ཏུ་དབེན་པ་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས། ཕན་པ་མཆོག་ཡིན་པར་ཡང་ཤེས། ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པར་ཡང་ཤེས་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་འདུས་མ་བྱས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་མཚན་མ་མེད་དོ། །གང་པོ་མཁས་པ་རྣམས་ནི་མཚན་མ་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྤངས་པས་དོན་མཆོག་དམ་པ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ། །འཇིག་པ་མེད་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གང་པོ་གང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ནི་འཇིག་པ་ཡོད་ཀྱི། གང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འཇིགས་པ་ཡང་མེད་དོ། །འཇིགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མཚན་མ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུས་མ་བྱས་ལ། གང་གིས་ཀྱང་འཇིག་པ་མེད་པར་དབྱེར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གང་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་
Chinese
是安住的自性。如来通达诸法生而不生的自性，因此如来说是真实语者，所以说，如来出现也好，如来不出现也好，这个自性是恒常安住的。什么是“不生”？什么是“不生的智慧”？凡是诸法成为平等性的，那是不生。凡是道，那就是不生的智慧。凡是痛苦止息，那是不生。凡是道，那就是不生的智慧。这是如来说的两种真谛，即世俗谛和胜义谛。如来说的痛苦的体性，就是无体性。什么是痛苦的体性？例如，什么是无为法的体性。什么是无为法的体性，那就是无体性，因此智者们完全了知无为法就是无体性。智者们如何了知无为法就是无体性呢？例如，无为法的法性也是空性，也是极度寂静的，也是皈依之处，也是最殊胜的利益，也是完全没有苦恼的。智者们如此了知无为法，然而那个智慧没有出生的相。智者们完全舍弃了诸相，因此证得无有显现作用的最殊胜的意义，获得不坏。凡是有显现作用的，就有坏灭；凡是没有显现作用的，就没有坏灭。什么是无坏灭的体性，那就是无相。什么是无坏灭的体性，那就是无愿。没有任何显现作用的无为法，与没有任何坏灭是无分别的，那就是如来。
English
It is the very nature of abiding. The Tathagata understands that the nature of all phenomena is to arise and yet not arise, therefore the Tathagata speaks truthfully, so it is said, whether the Tathagata appears or does not appear, this nature is eternally abiding. What is "unborn"? What is "unborn wisdom"? Whatever phenomena become equality, that is unborn. Whatever is the path, that is unborn wisdom. Whatever is the cessation of suffering, that is unborn. Whatever is the path, that is unborn wisdom. These are the two truths spoken by the Tathagata, namely the conventional truth and the ultimate truth. What the Tathagata speaks of as the nature of suffering is said to be without nature. What is the nature of suffering? For example, what is the nature of the unconditioned. What is the nature of the unconditioned, that is without nature, therefore the wise fully know that the unconditioned is without nature. How do the wise know that the unconditioned is without nature? For example, the dharma nature of the unconditioned is also emptiness, also extremely peaceful, also a place of refuge, also the most excellent benefit, also completely without suffering. The wise thus know the unconditioned, yet that wisdom has no sign of arising. The wise completely abandon all signs, therefore they attain the most excellent meaning of non-manifestation, and obtain imperishability. Whatever has manifestation has destruction; whatever has no manifestation has no destruction. What is the nature of imperishability, that is without sign. What is the nature of imperishability, that is without aspiration. The unconditioned, which has no manifestation, and that which has no destruction are indistinguishable, that is the Tathagata.
Tibetan
རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མི་འཇིག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་སུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་སུ་མ་མཆིས་པ་དེ་ཉིད་གང་ལགས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །གང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་སུ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་ན་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ལགས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། །གང་པོ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ཡང་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་མི་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཡིན་ནོ། ། ཞེས་བྱ་བ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་པར་ཟད་དེ། དེ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཞིང་རིག་པར་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལེ་ལོ་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཆོས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ལ། །མཉམ་པར་མ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་དང་རྩོད་པར་བྱེད་པས་སོ། །གང་པོ་གང་དག་མཉམ་པ་ཉིད་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་བྱེད་ཅེ་ན། གང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པས་ན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དེའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་འདི་དག་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡང་དག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངེས་པ་ཉིད་དུ་ཞུགས་པ་ཡིན་པས་དེ་ནི་ངེས་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒོར་ཞུགས་པ་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལགས་པ་དེ་ནི་ངེས་པ་ཡང་ལགས། །མ་ངེས་པ་ཡང་ལགས། །ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེར་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས། །ཚིག་འབྲུ་དང་ཡི་གེར་མ་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས། ཚིག་ལ་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས། །ཚིག་ལ་མ་ཞུགས་པ་ཡང་ལགས་པ་དེ་ནི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེང་བདག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལས་མདོ་སྡེ་འདི་ལྟ་བུ་ཐོས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་སྣང་བ་ཐོབ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འ
Chinese
被称为诸佛无上正等菩提不坏之体性。何为如来之无上正等菩提？即是如来之无所缘。具寿江波向薄伽梵请问：薄伽梵，如来之无所缘为何？薄伽梵告曰：江波，一切法皆是如来之无所缘。薄伽梵，若如是，则一切法亦将成为诸佛之菩提。薄伽梵告曰：江波，是这样的，一切法是佛之菩提，然菩提非称为一切法。一切法是诸佛之菩提。 此亦仅是世俗假立之言说，于懈怠者而言，甚难了悟，甚难证知。何以故？因懈怠者不现证诸法之平等性。凡未平等者，则与佛争论。江波，何者不现证平等性？即以无上正等菩提现证成佛，故因彼等因缘，此等经部中说，一切法于真实之境地，一切皆已入于决定性，故彼乃已入于决定之菩提门。是故，江波，一切法称为菩提。尔后，具寿江波向薄伽梵如是请问：薄伽梵，如来之无上正等菩提，是决定耶？是不决定耶？是入于词句与文字耶？是不入于词句与文字耶？是入于词耶？是不入于词耶？此甚为稀有。何以故？薄伽梵，今我从薄伽梵处听闻如是之经部，故于一切法获得种种决定之光明。薄伽梵
English
It is called the indestructible nature of the unsurpassed, perfectly complete enlightenment of all. What is the unsurpassed, perfectly complete enlightenment of the Tathagatas? It is like this: it is whatever is without object for the Tathagatas. The venerable Gangpo asked the Blessed One: Blessed One, what is that which is without object for the Tathagatas? The Blessed One said: Gangpo, all dharmas are without object for the Tathagatas. Blessed One, if that is so, then all dharmas will also become the enlightenment of the Buddhas. The Blessed One said: Gangpo, that is so. All dharmas are the enlightenment of the Buddhas, but that enlightenment is not called all dharmas. All dharmas are the enlightenment of the Buddhas. This is also merely spoken of as a conventional designation. It is difficult for the lazy to realize and difficult to understand. Why is that? Because those who are lazy do not actualize the equality of dharmas. Those who have not become equal argue with the Buddhas. Gangpo, who does not actualize equality? Because they have manifestly awakened to the unsurpassed, perfectly complete enlightenment, therefore, due to that cause and condition, it is taught in these sutras that all dharmas, in the state of reality, have all entered into certainty, so it is taught that they have definitely entered the gate of enlightenment. Therefore, Gangpo, all dharmas are called enlightenment. Then, the venerable Gangpo asked the Blessed One this: Blessed One, is the unsurpassed, perfectly complete enlightenment of the Tathagatas definite? Is it indefinite? Does it enter into words and letters? Does it not enter into words and letters? Does it enter into words? Does it not enter into words? That is very wonderful. Why is that? Blessed One, today I have heard such a sutra from the Blessed One, so I have obtained the light of various certainties in all dharmas. Blessed One,