Tibetan
པའི་སེམས་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་སེམས་རབ་ཏུ་མི་ཤེས། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་མཐོང་། སེམས་ཀྱིས་སེམས་མི་ཚོར་ན་གང་གིས་བདག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་སེམས་དེ་གང་ཡིན། གང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་དང་མི་འགྲོགས། གང་དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་དེ་ཡང་བསྔོ་བའི་སེམས་དང་མི་འགོགས། གང་བསྔོ་བའི་སེམས་དེ་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བའི་སེམས་དང་མི་འགྲོགས་སོ་ཞེས་དེ་དེ་ལྟར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ན་མི་སྐྲག། མི་དངང་། དངང་བར་མི་འགྱུར་གྱི། དེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཟབ་མོ་རྒྱུ་དང་འབྲུས་བུ་ཆུད་མི་ཟ་བའོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ། བྱེད་པ་མེད་པ། བདག་པོ་མེད་པ། ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་གྱིས་བདག་གིས་བསྒྲུབ་པ་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ། །སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་མི་འབྲི་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་། སྒྲུབ་པ་གང་ཞེ་ན། སེམས་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། དེ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ་ཡང་སུ་ཡང་མེད་དེ། དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དོ། །གང་ཡང་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བཏང་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་སྒྲུབ་པའི་རྒྱན་དུ་སྔོ་བར་བྱེད་པ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའོ། །སེམས་རྨི་ལམ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པའི་ཚོགས་སོགས་སོ་ཅོག་དེ་ཐམས་ཅད་མྱུར་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པར་སྔོ་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཤིན་དུ་ཟད་པས་ཟད་པར་གྱུར་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་གང་ཡང་བཟོད་པའི་སྟོབས་དང་། དེ་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྔོ་བ་དེ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུར་ཤིན་དུ་དབེན་པས་དབེན་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་གཟུང་དུ་མེད་པ་མི་མཐོང་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །སེམས་ཅན་གཟུགས་མེད་པ། མི་མཐོང་བ། མི་ཐོས
Chinese
心之体性亦无自性，心不能完全了解心，心不能见心，心不能觉知心，那么以何者证得无上圆满正等觉之心？若菩提心与善根心不相合，若善根心亦与回向心不相合，若回向心亦与菩提心和善根心不相合，如是分别思择时，不应怖畏，不应惊慌，不应变得惊慌。应如是思：甚深缘起，因果不虚耗。若心之法性如是，心之自性亦如是，然一切法皆依赖因缘，无作者，无主宰，随所欲而成就，我应精勤修持。心之法性不应舍弃。何为心之法性？何为修持？心如幻术，无有能遮蔽者，此乃心之法性。舍弃一切所有，回向于庄严清净佛土，此乃修持。心如梦境，其性极寂静，此乃心之法性。将所有戒律之集合等，回向于迅速现证，此乃修持。心如阳焰，彻底灭尽，此乃心之法性。以忍辱之力， 为成办菩提之流而回向，此乃修持。心如水中月，极其寂静，此乃心之法性。为圆满一切佛法而发起一切精进，并回向之，此乃修持。心不可执持，不可见，此乃心之法性。将所有禅定、解脱、三摩地、等持回向于佛之三摩地，此乃修持。众生无色，不可见，不可闻
English
The nature of mind is also without inherent characteristics. Mind cannot fully understand mind, mind cannot see mind, mind cannot perceive mind. Then, by what does one realize the mind of unsurpassed, perfect, complete enlightenment? If the mind of enlightenment does not accord with the mind of virtuous roots, if the mind of virtuous roots also does not accord with the mind of dedication, if the mind of dedication also does not accord with the mind of enlightenment and the mind of virtuous roots, when one separately contemplates in this way, one should not be afraid, one should not be alarmed, one should not become alarmed. One should think thus: profound dependent origination, cause and effect are not wasted. If the dharma-nature of mind is such, the self-nature of mind is also such, yet all phenomena depend on causes and conditions, without a maker, without a lord, accomplishing as desired, I should diligently practice. The dharma-nature of mind should not be abandoned. What is the dharma-nature of mind? What is practice? Mind is like an illusion, there is no one who can obscure it, this is the dharma-nature of mind. Abandoning all possessions, dedicating them to the adornment of pure Buddha-fields, this is practice. Mind is like a dream, its nature is extremely peaceful, this is the dharma-nature of mind. Dedicating all the collections of precepts, etc., to swift manifestation, this is practice. Mind is like a mirage, utterly exhausted, this is the dharma-nature of mind. With the power of patience, dedicating oneself to accomplishing the stream of enlightenment, this is practice. Mind is like a moon in water, extremely solitary, this is the dharma-nature of mind. Initiating all diligence to completely perfect all the dharmas of the Buddha, and dedicating it, this is its practice. Mind is ungraspable, invisible, this is the dharma-nature of mind. Dedicating all meditation, liberation, samadhi, and equipoise to the samadhi of the Buddha, this is its practice. Sentient beings are formless, invisible, inaudible.
Tibetan
་པ། རྣམ་པར་མི་རིག་པ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་དྲིས་པའི་ཚིག་ཐ་དད་པ་བསྟན་པ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྔོ་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། །དམིགས་པ་སྣ་ཚོགས་ལ་སེམས་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་དགེ་བའི་རྩ་བ་ལ་དམིགས་པའི་སེམས་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། རྒྱུ་མེད་པ་ལ་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུའི་སེམས་སྐྱེད་པ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། གང་ཡུལ་མེད་པར་སེམས་མི་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ། གང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་རྒྱུའི་སེམས་ཉེ་བར་སྦྱོར་བ་དེ་ནི་དེའི་སྒྲུབ་པའོ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པའོ། །དེ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཤིན་དུ་འབྲེལ་བར་བྱེད་དོ། དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཐོབ་ནས་སེམས་གཅིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་ནས་ཀྱང་དེའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་འཆད་དོ། གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཉེ་བར་འབྲེལ་པར་བྱེད་དེ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་སྐྱེ་བའོ། སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་སེམས་ཟད་པ་དང་། སེམས་འགག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སེམས་གནས་པར་མྱི་བྱེད་ཀྱི། འཁོར་བའི་རྒྱུན་ གྱི་ཀུན་དུ་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ། སེམས་ཀྱིས་དྲན་པ་ཤེས་པ་དེས་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བ་ངེས་པར་གྱུར་བ་ལ་ཞུགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཡང་མི་ལྟུང་ངོ་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མ་གྱུར་གྱི་བར་དུ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དེ་རྒྱུན་ཆགས་པར་བྱེད་དོ། སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་སྟེ། ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ལ་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་མོ། ཤཱ་རིའི་བུ་ཇི་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་བའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་སྒོམ་པ་ཡིན་ཞེ་ན། ཤཱ་རིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་
Chinese
པ། 彻底的不专注是心的自性。通过了解所有被询问的不同词语的含义，来预示佛陀的圆满智慧，这是它的实践。在各种目标上产生心是心的自性。专注于善根的心是它的实践。没有原因心不产生是心的自性。产生菩提道次第法的因的心是它的实践。没有对境心不产生是心的自性。与佛陀的对境之因相应的心是它的实践。舍利子，因此，菩萨对心观心，修习正念。当他对心观心而住时，为了获得神通，他使心非常专注。他获得神通后，以一个心彻底了解所有众生的心。了解后，他也宣说其自性之法。此外，菩萨观心而住，为了获得大悲心，他使心专注。获得大悲心后，他不会厌倦使所有众生完全成熟。当他对心观心而住时，为了使心止息和心灭尽，他不让心安住。通过轮回的持续连接，他显现心。通过心对念的了解，他处于未生和确定不生的法的状态。他也不会堕入声闻和独觉之地。在所有佛法完全圆满之前，他持续不断地保持心的相续。通过与心的一刹那相应的智慧，他证得无上正等觉。舍利子，因此，菩萨对心观心，修习正念。舍利子，菩萨如何对法观法，修习正念呢？舍利子，在此，菩萨以圣慧
English
pa. Complete non-attention is the nature of the mind. Predicting the complete wisdom of the Buddha by understanding all the different words that are asked is its practice. The arising of mind on various objects is the nature of the mind. The mind that engages with the root of virtue is its practice. The non-arising of mind without a cause is the nature of the mind. The mind that generates the cause of the Dharma of the aspects of enlightenment is its practice. The non-arising of mind without an object is the nature of the mind. The mind that closely connects with the cause of the object of the Buddha is its practice. Shariputra, thus, the Bodhisattva contemplates the mind on the mind and cultivates mindfulness. When he dwells contemplating the mind on the mind, he makes the mind very focused in order to attain higher knowledge. Having attained higher knowledge, with one mind he thoroughly knows the minds of all sentient beings. Having known, he also expounds the Dharma of its nature. Furthermore, the Bodhisattva dwells contemplating the mind, and in order to attain great compassion, he makes the mind focused. Having attained great compassion, he is not weary of completely maturing all sentient beings. When he dwells contemplating the mind on the mind, in order to make the mind cease and the mind extinguish, he does not let the mind abide. Through the continuous connection of samsara, he manifests the mind. Through the mind's knowledge of mindfulness, he is in the state of the Dharmas that have entered into the unarisen and the certainly unarisen. He also does not fall into the grounds of the Hearers and Solitary Buddhas. Until all the Buddha's Dharmas are completely perfected, he continuously maintains the continuum of the mind. Through the wisdom that is in accordance with one instant of the mind, he attains unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Shariputra, thus, the Bodhisattva contemplates the mind on the mind and cultivates mindfulness. Shariputra, how does the Bodhisattva contemplate the Dharma on the Dharmas and cultivate mindfulness? Shariputra, here, the Bodhisattva with noble wisdom
Tibetan
ཀྱི་མིག་གིས་ཆོས་གང་མཐོང་བ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྟོང་པོའི་བར་དུ་བར་མ་དོར་རྨོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་གང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་མ་གཏོགས་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བར་མ་གཏོགས་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། མངོན་པར་འདུ་མི་བྱེད་པར་མ་གཏོགས་པ་དང་། དངོས་པོ་མེད་པར་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་ང་ོ། གང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ཆོས་ཉིད་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་གི། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་མི་མཐོང་ངོ། དེ་ལ་ཆོས་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་མེད་པའི་དོན་དང་། སེམས་ཅན་མེད་པའི་དོན་དང་། སྲོག་མེད་པའི་དོན་དང་། །གང་ཟག་མེད་པའི་དོན་ཏོ། དེ་ནི་ཆོས་ཤེས་བྱའོ། དེ་ལ་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་དུ་ལྟ་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། གང་ཟག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བ་དང་། རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། འབྱུང་བར་ལྟ་བ་དང་། འཇིག་པར་ལྟ་བ་སྟེ། དེ་ནི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ཡང་ཤཱ་རིའི་བུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་སོ། བདག་དང་བདག་གིར་ལྟ་བའི་བག་ལ་ཉལ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཆོས་མ་ཡིན་པའོ། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆོས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་པ་ན་ཆོས་དེ་དག་ལ་གང་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་ཡིན་པ་གང་ལས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལ་སངས་རྒྱས་སུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་ལམ་དུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་ཐར་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གང་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཤེས་ནས་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལ་ཡང་དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་དང་བཅས་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་དག་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའོ་ཞེས་བཅོས་མར་འདུ་ཤེས་སྐྱེད་དོ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་དེ་དག་ནི་ངེས་པའི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་འཇུག་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལ་བསགས་པ་འམ། ཕུང་པོའི་དངོས་པ་མེད་དེ། དེ་དག་ཉིད་རྗེས་སུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ
Chinese
以……的眼睛所见之诸法，于菩提之空性间，不会于中阴迷惘。于此，若于法随观法而住，则除空性之外，除无相之外，除无愿之外，除不生之外，除无生之外，除不显现之外，除无事物之外，一丝法尘亦不可见。除缘起之外，一丝法尘亦不可真实随见。菩萨于法随观法而住时，则如实随见法性，不见非法。何为法？即无我之义，无有情之义，无命之义，无人之义。此乃应知之法。何为非法？即执著于我，执著于有情，执著于命，执著于人，执著于断灭，执著于常恒，执著于生起，执著于坏灭。此乃名为非法。复次，舍利子，一切法皆是法。 一切法亦非法。何以故？以知空性、无相、无愿故，一切法皆是法。以我及我所之执著习气故，一切法亦非法。如是，菩萨于法随观法而住时，于彼诸法中，不见丝毫非为佛法，不能转为菩提，不能转为成佛，不能转为道，不能转为解脱，不能转为生起的法尘。彼知一切法生起，故得名无碍大悲。于一切有情之烦恼，亦不视彼等为具烦恼者，而视彼等为无烦恼者，如是生起虚假之想。何以故？如是彼等乃真实入于决定之义，于烦恼中无有积聚，亦无蕴之事物。彼等即是为证悟之菩提。
English
Those who see all phenomena with the eyes of […], will not be confused in the bardo between the emptiness of enlightenment. When one dwells observing phenomena in accordance with phenomena, one does not see even a particle of phenomena apart from emptiness, apart from signlessness, apart from wishlessness, apart from non-arising, apart from unborn, apart from non-manifestation, and apart from non-existence. One does not truly see even a particle of phenomena apart from dependent origination. When that Bodhisattva dwells observing phenomena in accordance with phenomena, he truly sees the nature of phenomena, and does not see what is not phenomena. What is phenomena? It is the meaning of selflessness, the meaning of no sentient beings, the meaning of no life, and the meaning of no person. This is what should be known as phenomena. What is not phenomena? It is seeing as self, seeing as sentient beings, seeing as life, seeing as person, seeing as annihilation, seeing as permanence, seeing as arising, and seeing as destruction. This is called non-phenomena. Furthermore, Shariputra, all phenomena are phenomena. All phenomena are also non-phenomena. Why is that? Because knowing emptiness, signlessness, and wishlessness, all phenomena are phenomena. Because of the latent tendencies of clinging to self and what belongs to self, all phenomena are also non-phenomena. When a Bodhisattva dwells observing phenomena in accordance with phenomena, among those phenomena, he does not see even a particle of phenomena that is not the Dharma of the Buddhas, that does not transform into enlightenment, that does not transform into Buddhahood, that does not transform into the path, that does not transform into liberation, and that does not transform into arising. Knowing that all phenomena arise, he obtains great compassion called unobstructed, and regarding the afflictions of all sentient beings, he does not regard them as being with afflictions, but regards them as being without afflictions, thus generating a false notion. Why is that? Because in this way, they truly enter into the definitive meaning, and there is no accumulation in afflictions, nor are there things of aggregates. They themselves are the enlightenment for subsequent realization.