English
Each of those who generate the mind of enlightenment can emanate tathagatas who are without color, without signs, without form, and without body, as many as the grains of sand in the Ganges River. And even to manifest those emanations, as many eons as there are grains of sand in the Ganges River would pass. Prince, what do you think of that? How many tathagatas would those emanations of the mind of enlightenment that that person emanates emanate? The bodhisattva, the glorious one born into the lineage of the tathagatas, said: Prince, I understand the meaning of what you have said. As many emanations as there are, there are also as many that are not emanated. The bodhisattva Samantabhadra said: Prince, what you have said is very good, very good. Prince, in the same way, in an instant, a moment, a short time, all sentient beings awaken to unsurpassed, perfect, complete enlightenment, but there are also as many who do not awaken to enlightenment. Why is that? It is because enlightenment has no characteristics. That which has no characteristics does not diminish or increase perfect, complete enlightenment. Prince, in that way, the bodhisattva mahasattva should comprehend the perfect, complete enlightenment of the tathagatas, arhats, perfect, complete buddhas. Prince, even after the tathagatas awaken to enlightenment, in an instant, a moment, a short time, they enter into a samadhi of extremely purified wisdom. As soon as they enter into that samadhi, from one immeasurable body of perfect, complete enlightenment, a body arises that is equal to all sentient beings and universally present. In the same way, from one immeasurable body of perfect, complete enlightenment, just as that, also from all immeasurable bodies of perfect, complete enlightenment, each one arises a body that is equal to all sentient beings and universally present. Prince, in that way, the perfect, complete
Tibetan
བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡང་ཚད་མེད་པས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་དབྱིབས་ཀྱང་ཚད་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དབྱིངས་ཚད་མེད་ཅེས་བྱ། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཚད་དུ་མ་བྱས་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྙེད་དུ་འཇུག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་སྐུ་དེ་དག་ནི་མི་འཇིག་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཡོང་ནས་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྲའི་རྩེ་མོ་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་དུའང་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། གནས་གང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མི་བཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་གང་ཡང་མེད་པར་མོས་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་བས་ན་སྟོབས་དང་མཐུ་དང་ཉམས་ཀྱི་ཚུལ་ཇི་ལྟ་བ། དེ་བཞིན་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་དང་། གདན་སེང་གེའི་ཁྲི་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པའང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་གཞན་ཡང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང་། བྲལ་བའི་སེམས་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡང་མེད་དེ། རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་མ་ལུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་མང་པོ་འབྱམ་ཀླས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ་སྟེ། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་ པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མངོན་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་ལ་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་སྟེ། མི་འབྲལ་བ
Chinese
菩提之门也无量，如来之身形也应知为无量。因此，称如来之界无量，众生之界不可衡量。 诸位佛子，如是菩萨摩诃萨应了知如来、应供、正等觉者之现证圆满菩提。于一毛端之上，菩萨摩诃萨 应容纳如来之身，如众生之数量。何以故？如是如来之现证圆满菩提之身，以不坏之方式，本未曾生故。如于一毛端之上了知，如是于无余一切法界中了知。应信解为无有如来不住之处。何以故？如来之现证圆满菩提遍一切处故。如是力量、威力与光芒之相，如是如来之菩提心、菩提树、狮子座垫以及各种现证圆满菩提，亦应以融入如来力量之方式了知。 诸位佛子，又，菩萨摩诃萨应以自心之方式，了知一切如来之现证圆满菩提。何以故？无有与如来之现证圆满菩提相离之心。如自心一般，亦应于无余一切众生之众多广大心中，了知如来之现证圆满菩提。 诸位佛子，如是菩萨摩诃萨应知如来、应供 、正等觉者之现证圆满菩提广大、宽广且遍一切处，且不分离。
English
The doors to enlightenment are also immeasurable, and the form of the Tathagata's body should also be known as immeasurable. Therefore, it is said that the realm of the Tathagata is immeasurable, and the realm of sentient beings is immeasurable. O sons of the Victorious Ones, thus, a Bodhisattva Mahasattva should comprehend the Abhisambodhi of the Tathagatas, Arhats, Samyaksambuddhas. On a single tip of a hair, a Bodhisattva Mahasattva should accommodate the body of the Tathagata, as many as all sentient beings. Why is that? Because the body of the Tathagatas' Abhisambodhi is indestructible and has never been born. Just as one comprehends on a single tip of a hair, so too should one comprehend in all of the remaining Dharmadhatu. One should believe that there is no place where the Tathagata does not reside. Why is that? Because the Abhisambodhi of the Tathagatas pervades all places. Thus, the nature of power, might, and radiance, as well as the essence of the Tathagatas, Bodhi, the Bodhi tree, the lion throne cushion, and the various Abhisambodhis, should also be comprehended in a way that they enter into the power of the Tathagata. O sons of the Victorious Ones, furthermore, a Bodhisattva Mahasattva should comprehend the Abhisambodhi of all the Tathagatas through the nature of their own mind. Why is that? There is no mind that is separate from the Abhisambodhi of the Tathagatas. Just as with one's own mind, one should also comprehend the Abhisambodhi of the Tathagatas in the many vast minds of all sentient beings without exception. O sons of the Victorious Ones, thus, a Bodhisattva Mahasattva should know that the Abhisambodhi of the Tathagatas, Arhats, Samyaksambuddhas is vast, expansive, and all-pervading, and inseparable.
Tibetan
་དང་རྣམ་པར་འཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ཚུལ་གྱི་སྒོ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འཇུག་པས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས། དོན་འདི་ཉིད་ཡང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་སྨྲས་སོ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་གཉིས་དང་གཉིས་མེད་བྲལ། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ཡང་དག་ཡུལ་མེད་ཡིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་མཉམ། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རྟོགས་པ་བདག་དང་བདག་མེད་སྙོམས། །གླིང་བཞི་ཀུན་གྱི་གཟུགས་མང་ཇི་སྙེད་ཇི་བཞིན་དུ། །གཟུགས་བརྙན་རྒྱ་མཚོར་རྒྱ་འདྲ་དེ་ཕྱིར་རྒྱ་མཚོ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཕྱོགས་བཅུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྒྱ་བཞིན་དུ། །བསམ་པ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་དེ་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་གྱུར་ཀྱང་། །རྣམ་པར་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་འཇིག་ཀྱང་འགྲིབ་པ་མེད། །རྒྱལ་བ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་བྱང་ཆུབ་དེ་བཞིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་བྱང་མ་ཆུབ་ཏུ་མཚན་ཉིད་མེད་པར་གཅིག །མཁས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་མངོན་པར་སྤྲུལ་བྱས་པ། །མངོན་སྤྲུལ་མངོན་མ་སྤྲུལ་ཀྱང་སྔོན་དང་རང་བཞིན་མཉམ། །དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་། །སྔོན་དང་རང་བཞིན་གཅིག་སྟེ་འཕེལ་ཞིང་འགྲིབ་པ་མེད། །རྣམ་སངས་རྒྱས་ཤེས་བྱ་བའི་རྒྱལ་བའི་ཏིང་འཛིན་ཡོད། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་བཞུགས་ནས་ཏིང་འཛིན་དེ་བསྒྲུབས་ཏེ། །སེམས་ཅན་སྙེད་ཀྱི་འོད་ཟེར་མཉམ་པར་རབ་བཀྱེ་ཞིང་། །པད་མ་ཇི་བཞིན་རྣམ་པར་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་འདུལ། །བསྐལ་པ་དུས་གསུམ་ སེམས་ཅན་ཞིང་གི་རང་བཞིན་དང་། །ཆོས་དང་དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་དབང་པོ་བསམ་པ་དག ། ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་སྐུ་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གཟིགས། །དེ་བས་བྱང་ཆུབ་གནས་ནི་ཚད་མེད་ཤེས་པར་གྱིས། །དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་བྱུང་བའི་དཔལ་གྱིས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཇི་ལྟ་བུར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། དེ་སྐད་ཅེས་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་
Chinese
以及没有分别阐述，不间断地进入不可思议的法之门，因此应当领悟。之后，菩萨摩诃萨普贤，为了再次考察此义，说了这些偈颂。诸法全部的证悟，远离二和无二。诸法全部的证悟，是真实的无境。诸法全部的证悟，与虚空的自性相同。诸法全部的证悟，平等于有我和无我。四大洲所有的众多形象，如其所是地，影像如海中的波浪，因此就是大海。同样，十方所有众生如大海，领悟其心，因此就是菩提。犹如虚空成就一切世间，不会增长，毁灭也不会减少。胜者超越世间的菩提也是如此，菩提非菩提，无有自性，唯一。贤者的心所化现的显现化现，显现非显现，化现非化现，也与先前和自性相同。同样，所有众生即使菩提成佛，先前和自性也是唯一，没有增减。具有名为圆满成佛的胜者之禅定，安住于菩提心要而修持该禅定，平等普照无量众生的光芒，如莲花般圆满成佛，调伏众生。劫、三时，众生、刹土的自性，以及法和众生的根器、意乐，全部在自性身中视为平等。因此，要知道菩提的处所是无量的。如是说后，菩萨摩诃萨如来种姓之吉祥，对菩萨摩诃萨普贤如是说：‘善哉，佛子！菩萨摩诃萨如何领悟如来应供正等觉者的法轮？’如是说后，菩萨摩诃萨普贤对菩萨摩诃萨如来种姓
English
and without separate explanations, continuously entering the inconceivable gate of Dharma, therefore, it should be understood. Then, the Bodhisattva Mahasattva Samantabhadra, in order to further examine this meaning, spoke these verses. All phenomena's realization is separated from two and non-two. All phenomena's realization is truly without object. All phenomena's realization is equal to the nature of the sky. All phenomena's realization is equal to self and non-self. All the many forms of the four continents, as they are, the images are like waves in the ocean, therefore it is the ocean. Likewise, all sentient beings in the ten directions are like the ocean, understanding their minds, therefore it is enlightenment. Just as the sky accomplishes all the worlds, it does not increase, and it does not decrease when destroyed. The enlightenment of the Victorious One beyond the world is also like that, enlightenment is non-enlightenment, without nature, one. The manifestation manifested by the mind of the wise, manifestation is non-manifestation, manifestation is non-manifestation, also the same as before and in nature. Likewise, all beings, even if they attain enlightenment and become Buddhas, the previous and nature are one, without increase or decrease. There is the Victorious One's samadhi known as perfect enlightenment, residing in the essence of enlightenment and practicing that samadhi, equally radiating the light of countless beings, like a lotus, perfectly attaining enlightenment, subduing beings. Kalpas, the three times, the nature of sentient beings and realms, as well as the Dharma and the faculties and intentions of sentient beings, all are seen as equal in the nature body. Therefore, know that the place of enlightenment is immeasurable. After saying this, the Bodhisattva Mahasattva, the auspicious one born into the Tathagata family, said to the Bodhisattva Mahasattva Samantabhadra: 'Good, son of the Buddha! How does the Bodhisattva Mahasattva understand the turning of the wheel of Dharma by the Tathagata, the Arhat, the perfectly enlightened Buddha?' After saying this, the Bodhisattva Mahasattva Samantabhadra said to the Bodhisattva Mahasattva of the Tathagata family.