Tibetan
མས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདུས་ཤིང་འདུག་འདུག་སྟེ། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འཁོར་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་སེམས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཤེས་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་གླུའི་དབྱངས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་དོན་དེ་དྲིས་སོ། །ཅི་ཕྱིར་རྟོག་པ་རྣམ་དག་ཅིང་། །དྲན་དང་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡིས། །ས་ཡི་མཆོག་ནི་བརྗོད་བྱས་ཏེ། །མཁས་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ་མི་བཤད། །འདི་ཀུན་ངེས་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲགས་ཆེན་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ས་བརྗོད་དེ། །རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་བཤད་མི་བགྱི། །རྒྱལ་སྲས་འཇིགས་མེད་འདི་དག་ནི། །ཀུན་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་ཉན་པར་འདོད། །ས་ཡི་དོན་ཚུལ་ཡང་དག་ཏུ། །རྣམ་པར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པར་མཛོད། །འཁོར་འདི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དང་སྟེ། །ལེ་ལོ་མེད་ཅིང་དགེ་དང་ལྡན། །དག་པའི་མཆོག་ལ་གནས་པ་སྟེ། །ཡོན་ཏན་ཡེ་ཤེས་ལྡན་པ་ཡི། ། ཕན་ཚུན་གཅིག་ལ་གཅིག་ལྟ་ཞིང་། །ཀུན་ཀྱང་རིམ་གྲོ་བཅས་པར་གནས། །སྦྲང་རྩི་ཇི་ལྟར་སྤང་མྱིན་པ། །དེ་ལྟར་བདུད་རྩི་མཆོག་ཀྱང་འདོད། །རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་འཇིགས་མེད་པ། །ཤེས་རབ་ཆེན་པོས་དེ་ཐོས་ནས། །འཁོར་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་ལ་སྨྲས། །སངས་རྒྱས་སྐུར་བ་ཡང་དག་འབྱུང་བས་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རབ་བསྟན་ཅིང་། །ས་རྒྱུ་དམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བྱ་བ། །དེ་ནི་རྨད་འབྱུང་མཆོག་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན། །ཕྲ་ཞིང་བལྟ་དཀའ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤངས། །སེམས་ཀྱི་ས་དང་བྲལ་བས་བསྒྲུབ་པར་དཀའ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་མེད་སྤྱོད་ཡུལ་ཏེ། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཐོས་མོས་པར་འགྱུར། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུར་བསམ་པ་རབ་གཞག་སྟེ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ལ་མོས་བྱས་ཤིང་། །བདག་མེད་པ་ཡི་སེམས་ཀྱི་ས་ཤེས་ན། །ཡེ་ཤེས་དམ་པ་འདི་བཟོད་མཉན་པར་ནུས། །ཇི་ལྟར་བར་སྣང་ཚོན་རིས་བྲིས་པ་དང་། །ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ལ་རླུང་གནས་ཇི་བཞིན་དུ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པ་ཡང་། ། ཤིན་ཏུ་བལྟ་དཀའ་ཐུབ་པས་རྣམ་པར་ཕྱེ། །དེ་ལ་བདག་གིས་སེམས་ནི་འདི་སྙམ་བྱེད། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་བསམ་ཡས་ལ། །འགྲོ་བ་གང་རྣམས་དད་པར་བྱེད་དཀོན་ཞེས། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་མ་སྨྲས་མ་བཤད་དོ། །དེ་སྐད་སྨྲས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་འདི་སྐད་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འཁོར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་འདི་དག་ལ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ་སྤྱད་པར་བྱ་བ་ཤིན་ཏུ་སྤྱོད་པ། ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ཤིན་ཏུ་བསྙེན་བཀུར་བ། ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཐེ་ཙོམ་དང་ནེམ་ནུར་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། མོས་པ་དང་ ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཤ་སྟག་ཚོགས་པས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་གྱིས། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་བྱིན་གྱིས་ལེགས་པར་བཤད་པ་མཛོད་ཅིག་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཟབ་མོ་ལ་མངོན་སུམ་དུ་གནས་པ་ཤ་སྟག་གོ །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བས་དོན་འདི་ཉིད་གསལ་བར་བཟླས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་བླ་མེད་པ། །ས་རྣམས་རབ་ཕྱེ་རྣམ་དགོད་བརྟགས་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་སྦྱོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་བྱེད་པ། །མཆོག་དང་དམ་པ་ཞི་བའི་ཆོས་རྣམས་ཤོད། །འཁོར་འདི་དག་པ་ཉོན་མོངས་མེད་པའི་མཆོག །མོས་དང་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་མང་ལ་སྤྱད་པ་སྤྱོད། །ས་འདི་བརྟགས་ལ་ཡིད་ཆེས་ལྡན་པ་ཡིན། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྡོ་རྗེའི་སྙིང་པོས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཟླ་བ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་འཁོར་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུའི་གནས་ཟབ་མོ་ལ་བསམ་པ་ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པ། སྤྱོད་པ་ཤིན་ཏུ་སྤྱད་པ། ཚོགས་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ། སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་བརྒྱ་སྟོང་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་ཤིན་ཏུ་བསྩགས་པ། ཡོན་ཏན་དང་ཡེ་ཤེས་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ། ཐེ་ཙོམ་དང་ནེམ་ནུར་མེད་པ། ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། མོས་པ་དང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ། གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཤ་སྟག་ཚོགས་པས་ཤིན་ཏུ་དག་པ་ཡང་ཡིན་ན། འོན་ཀྱང་སེམས་ཅན་མོས་པ་ཆུང་ངུ་གཞན་དག་གིས་ཟབ་མོའི་རྣམ་པ་འདི་ལྟ་བུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དག་ཐོས་པར་གྱུར་ལ་ཐོས་ནས་ཀྱང་ཐེ་ཙོམ་དང་ཡིད་གཉིས་སུ་གྱུར་ན། དེ་དག་ལ་ཡུན་རིང་པོར་གནོད་པ་དང་། དོན་མེད་པ་དང་། མི་བདེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བས་འདི་ལྟ་ཞིག་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་བའི་ཕྱིར་བ
Chinese
如是，大菩萨名曰解脱月者聚集而坐。其后，菩萨解脱月以心遍知菩萨眷属等之心之遍计，以歌咏之偈颂向菩萨金刚藏提问彼义：何故以清净之分别，具念与智慧者，言说地之胜，智者不分别解说？此等皆为定解，乃大名声之菩萨。何故汝说地，而不作分别解说？此等无畏之佛子，皆甚欲听闻。请您如实分别解说地之义理。此眷属甚为调顺，无有懈怠且具善德，安住于清净之胜处，具功德智慧。 互相观望，皆具恭敬而住。如蜜不舍弃，如是亦欲胜妙甘露。金刚藏无畏者，以大智慧闻彼语已，为令眷属欢喜故，对善逝之子说道：由圆满生起佛身故，善示菩萨之行，当分别地之圣性，此乃稀有之极喜。微细难见，舍弃分别，以离心之地故，修行甚难。乃智者等之无漏行境，众生闻彼即生信乐。当善立如金刚之意念，信乐殊胜佛之智慧，若知无我之心地，则能忍受听闻此殊胜智慧。如虚空中绘画彩色，如风住于虚空界，如是无漏之智慧，亦甚难见，当以忍辱分别之。于此我心如是思惟，于不可思议之殊胜佛智，众生信奉甚难，是故未曾言说。如是说已，菩萨解脱月对菩萨金刚藏如是说道：奇哉！
English
Thus, the great Bodhisattva named Liberation Moon gathered and sat. Thereafter, the Bodhisattva Liberation Moon, knowing the complete conceptualization of the minds of the Bodhisattva's retinue and others, asked the Bodhisattva Vajra Essence about that meaning in verses of song: Why do those with pure discrimination, endowed with mindfulness and wisdom, speak of the excellence of the ground, yet the wise do not explain it separately? All of this is definitely understood, and it is a Bodhisattva of great renown. Why do you speak of the ground, but do not explain it separately? These fearless sons of the Buddha all wish to listen very much. Please explain and separately elucidate the meaning of the ground in truth. This retinue is very disciplined, without laziness and endowed with virtue, abiding in the excellent place of purity, endowed with qualities and wisdom. Looking at each other, all abide with reverence. Just as honey is not abandoned, so too do they desire the supreme nectar. The fearless Vajra Essence, having heard that with great wisdom, spoke to the son of the Sugata in order to make the retinue happy: Because the Buddha's body arises perfectly, the conduct of the Bodhisattva is well shown, and the sacred nature of the ground should be distinguished. This is a rare and supreme joy. Subtle and difficult to see, abandoning conceptualization, because it is separate from the ground of the mind, practice is very difficult. It is the uncontaminated field of activity for the wise, and beings who hear it will develop faith and joy. One should establish thoughts like a vajra, have faith in the supreme wisdom of the Buddha, and if one knows the ground of the selfless mind, then one can endure and listen to this supreme wisdom. Just as colors are painted in the sky, and as the wind dwells in the realm of space, so too is uncontaminated wisdom very difficult to see, and one should distinguish it with patience. Here, I think in my mind, it is very difficult for beings to have faith in the inconceivable and supreme Buddha wisdom, therefore I have not spoken or explained it. Having said this, the Bodhisattva Liberation Moon said to the Bodhisattva Vajra Essence: How wonderful!
Chinese
唉，佛子，此眷属是菩萨摩诃萨，于此等法极善修习其心，于一切分别完全修习，所应行持极善行持，资粮极善积聚，于亿万百千俱胝佛极善亲近承侍，具有无量功德与智慧，无有犹豫与犹豫不定，远离烦恼，于信解与 增上意乐安住，完全不依赖他者，由完全清净的眷属所组成。唉，佛子，请善说如来之加持，此等一切菩萨皆是如此现量安住于甚深之处。其后，为使菩萨解脱月阐明此义，菩萨金刚藏以偈颂说道：菩萨之行无上者，诸地善分极清净，以观察之，修习智慧而得菩提者，请说殊胜与圣妙寂静之法。此眷属清净，无有烦恼之殊胜，信解与意乐极善修习，于众多亿万佛所行持而行持，于此地观察而具有信心。其后，菩萨金刚藏对菩萨解脱月如此说道：唉，佛子，如此眷属，菩萨摩诃萨于如此法之甚深处，极善修习其心，于一切分别完全修习，行持极善行持，资粮极善积聚，于亿万百千俱胝佛处极善积聚善根，具有无量功德与智慧，无有犹豫与犹豫不定，远离烦恼，于信解与增上意乐安住，完全不依赖他者，由完全清净的眷属所组成。然而，其他信解微小的有情，听闻如此甚深之相，不可思议之处，听闻之后，若生起犹豫与二念，则彼等长久成为损害、无意义与不安乐之因，因此为了慈悯此等
English
O son of the Buddhas, this assembly is of Bodhisattva Mahasattvas who have thoroughly trained their minds in these dharmas, have completely trained in all discriminations, have practiced what is to be practiced, have accumulated vast collections, have attended upon and revered hundreds of thousands of millions of Buddhas, possess immeasurable qualities and wisdom, are without doubt and hesitation, are free from afflictions, abide in faith and higher intention, and are completely pure, being composed entirely of those who do not rely on others. O son of the Buddhas, please speak well of the blessings of the Tathagata, for all these Bodhisattvas are manifestly abiding in such a profound place. Then, in order to clarify this meaning, the Bodhisattva Liberated Moon spoke in verse to the Bodhisattva Vajra Heart: The conduct of the Bodhisattva is unsurpassed, The grounds are well divided and thoroughly purified, By examining them, cultivate wisdom and attain enlightenment, Speak of the supreme and holy peaceful dharmas. This assembly is pure, the best without afflictions, Faith and intention are very well trained, Practice practice with many millions of Buddhas, Examine this ground and have faith. Then the Bodhisattva Vajra Heart said to the Bodhisattva Liberated Moon: O son of the Buddhas, in this way, this assembly, the Bodhisattva Mahasattvas, have thoroughly trained their minds in such a profound place of such dharmas, have completely trained in all discriminations, have practiced very well, have accumulated vast collections, have accumulated vast roots of virtue in hundreds of thousands of millions of Buddhas, possess immeasurable qualities and wisdom, are without doubt and hesitation, are free from afflictions, abide in faith and higher intention, and are completely pure, being composed entirely of those who do not rely on others. However, if other beings with little faith hear of such a profound aspect, an inconceivable place, and after hearing it, they become doubtful and have two minds, then for a long time they will become the cause of harm, meaninglessness, and unhappiness, so out of compassion for them,