Tibetan
ད་པར་སོང་ངོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཞུགས་པ་ལས་བཞེངས་ནས་ཤིང་ལ་བསྐོར་ཏེ། གསེར་གྱི་སྡེར་མ་བསླངས་ནས་ཆུ་ཀླུང་ནཻ་ར་ཉྫ་ནའི་འགྲམ་དུ་གཤེགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གྲངས་མེད་པ་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཉིན་མོ་བབས་ནས་ཁྲུས་བྱེད་པའི་གནས་སུ་ལེགས་པར་རབ་ཏུ་གནས་པའི་མུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་དོ། །དེའི་འགྲམ་དུ་སྡེར་མ་བཞག་སྟེ་བབས་ནས་ཁྲུས་མཛད་དོ། །འབུམ་ཕྲག་དུ་མའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ན་བཟའ་དང་མཆོད་པར་འོས་པ་གྱོན་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྔོན་དུ་ཕྱོགས་པས་བཞུགས་ནས་ཏ་ལའི་ཤིང་ཏོག་གི་ནང་གི་རུས་པ་གཅིག་གི་ཚད་ཙམ་དང་མཉམ་པ་གཅིག་གིས་དམན་པའི་ལྔ་བཅུའི་གོང་བུ་བྱས་ནས་ཆུ་མེད་ཅིང་དངར་བའི་འོ་ཐུག་ཐམས་ཅད་གསོལ་ལོ། །དེ་འདི་ལྟར་གང་གིས་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་ནས་ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུ་རུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོར་བཞུགས་ཏེ་ཞག་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུའི་ཁ་ཟས་སུ་གྱུར་ཏོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དུས་སུ་ཁ་ཟས་གཞན་མེད་པ་དང། ཁྲུས་བྱེད་ པ་མེད་པ་དང། ཞལ་ཤོལ་བ་མེད་པ་དང། སྐུ་ལུས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་མེད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང། ལམ་གྱི་བདེ་བ་དང། འབྲས་བུའི་བདེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་འདའོ། །གཞན་ཡང་དེའི་འོ་ཐུག་གསོལ་ནས་གསེར་གྱི་སྡེར་མ་ཕྱག་ཏུ་བཞེས་ཏེ། གལ་ཏེ་བདག་ནི་དེ་རིང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་ནུས་ན་སྡེར་མ་འདི་ཆུའི་སྟེང་དུ་གྱེན་དུ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག །མ་ཡིན་ན་ཐུར་ལ་འགྲོ་བར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་ཆུ་ལ་དོར་རོ། །དེས་ཆུའི་རྒྱུན་གྱི་རླབས་ཆུ་ཀླུང་གི་དབུས་སུ་སོང་ནས་དབུས་དབུས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དུ་རྟ་མགྱོགས་པོར་འགྲོ་བ་བཞིན་དུ། ཁྲུ་བརྒྱད་ཅུའི་ཚད་ཙམ་གྱི་སྟེང་དུ་སོང་ཞིང། ཆུ་ལན་ཅིག་འཁྱིལ་བས་བྱིང་ནས་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོའི་གནས་སུ་སོང་ངོ་། །དེ་ནས་སངས་རྒྱས་གསུམ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བཤོས་གསོལ་བའི་གསེར་གྱི་སྡེར་མ་ཆེན་པོ་སིལ་སིལ་ཞེས་སྒྲ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འོག་ཏུ་གྱུར་ནས་གནས་སོ། །ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་ནག་པོས་དེའི་སྒྲ་ཐོས་ནས་ཁ་སང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང། སླར་ཡང་དེ་རིང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་མང་པོས་བསྟོད་པར་བྱེད་པར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཆུ་ཀླུང་གི་འགྲམ་ཤིང་སཱ་ལའི་ཚལ་དུ་ཉིན་མོ་བཞུགས་ནས་སྲོད་ཀྱི་དུས་སུ་མེ་ཏོག་ཀུ་མུ་ད་ཁ་འབྱེ་བའི་དུས་ལ་ལྷ་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པར་བྱས་ནས། ཞེང་ལ་གླང་གི་སྐད་བརྒྱད་ཀྱིས་ཐོས་པའི་ཚད་དུ་ལམ་བྱེད་པ་ལ་སེང་གེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་བསྒྲགས་ནས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་ལ་སྔུན་པར་ཕྱོགས་པས་བཞུད་དོ། །ཀླུ་དང་གནོད་སྦྱིན་དང་འདབ་བཟངས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལྷའི་སྤོས་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་དང་། ལྷའི་གླུ་དབྱངས་ལ་སོགས་པས་མཆོད་དོ། །སྟོང་ཕྲག་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་རྣམས་དྲི་བཟང་པོར་གྱུར་ཅིང་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བར་གྱུར་ནས་ཐམས་ཅད་ལེགས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པར་གྱུར་ཏོ། །དེའི་ཚེ་རྩྭ་འཚོང་བཀྲ་ཤིས་ཞེས་བྱ་བས་རྩྭ་བླངས་ནས་ལམ་གྱི་སྔོན་དུ་འོངས་ཏེ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་རྣམ་འགྱུར་རྟོགས་ནས་རྩྭ་སྤར་མོ་བརྒྱད་ཕུལ་ལོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྩྭ་བླངས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་དང་ཉེ་བར་གཤེགས་ཏེ་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་ཞལ་བྱང་དུ་མངོན་པར་ཕྱོགས་པས་འཁོད་དོ། །དེ་མ་ཐག་པར་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་གིས་བྱིང་ནས་འགྲོ་བ་ནི་འོག་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ལྷོ་ ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྟེང་དུ་ལངས་ནས་འགྲོ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དགོངས་ཞིང་བསྐོར་ནས་ནུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་གཤེགས་ཏེ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འོག་ཏུ་བྱིང་ནས་འགྲོ་བ་ནི་མནར་མེད་པའི་བར་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་སྟེང་དུ་ལངས་ནས་འགྲོ་བ་ནི་སྲིད་པའི་རྩེ་མོར་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོད་ཅིང་འཁོད་པའི་གནས་ནི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་པར་མནན་ཞིང་སོ་སོར་གནས་པའི་ཤིང་རྟའི་འཁོར་ལོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལ་བྱིང་ཞིང་བྱིང་ནས་འགྲོ་བར་གྱུར་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྐོར་ནས་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་གཤེགས་ཏེ། ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་སྔུན་དུ་ཕྱོགས་པས་འཁོད་དོ། །དེ་ནས་བྱང་གི་ཁོར་ཡུག་ས་ལ་བྱིང་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་གི་ཁོར་ཡུག་གྱེན་དུ་ལངས་ནས་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་གྱུར་པ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསམས་ཏེ་བསྐོར་ནས་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་གཤེགས་ནས་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྔུན་དུ་ཕྱོགས་པས་འཁོད་དོ། །སླར་ཡང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྐྱིལ་ཀྲུང་བཅས་པའི་གནས་དེ་གཡོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་མི་ལྡེག་གོ། །སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་
Chinese
现在开始讲述。菩萨从座位上起身，绕树而行，拿起金钵，前往尼连禅河边。无数的菩萨们，在他们证得正觉之日降临，在沐浴之处，有一个被善妙安住的名为“穆聂”的地方。菩萨在那里放下金钵，下水沐浴。无数的佛陀们穿上袈裟和应供之物，面向东方而坐，将五十个用塔拉树果实中的果核大小的丸子，混合着无水且浓稠的乳粥全部食用。如此，他成就佛陀后，在菩提树下安住四十九天，这四十九天都以此为食。在那段时间里，没有其他的食物，没有沐浴，没有漱口，也没有身体上的活动。只是以禅定的快乐、道的快乐和果的快乐度过日夜。之后，他食用乳粥，拿起金钵，说道：“如果我今天能够成佛，愿这个金钵逆流而上！如果不能，就顺流而下吧！”说完，便将金钵投入水中。金钵随着水流的波浪，向河流的中央而去，在中央的位置，像骏马奔腾一般，上升到大约八十肘的高度。然后，金钵旋转一圈后沉没，到达了龙王黑龙的住所。之后，过去三佛进食的金钵发出“悉悉”的声音，全部聚集在一起，沉没在它们之下。龙王黑龙听到声音后说道：“昨天有一位佛陀证悟，今天又有一位佛陀证悟，受到了众人的赞颂。”菩萨在河边的娑罗树林中度过白天，到了夜晚，当睡莲开放的时候，诸神用鲜花装饰了那个地方，其广度能听到八个象鸣之声。
English
Now begins the narration. The Bodhisattva rose from his seat and circumambulated the tree. He took a golden bowl and went to the bank of the Nairanjana River. Countless Bodhisattvas, on the day they attained perfect enlightenment, at the bathing place, there was a place well-established called "Munai". There, the Bodhisattva placed the golden bowl, descended, and bathed. Countless Buddhas wore robes and offerings, faced eastward, and sat down. They made fifty balls, each the size of a date pit from the Tala tree, mixed with waterless and thick milk-rice, and consumed them all. Thus, after he became a Buddha, he stayed under the Bodhi tree for forty-nine days, and for these forty-nine days, this was his food. During that time, there was no other food, no bathing, no rinsing of the mouth, and no physical activity. He spent day and night only with the bliss of meditation, the bliss of the path, and the bliss of the fruit. Afterwards, he ate the milk-rice, took the golden bowl in his hand, and said, "If I can become a Buddha today, may this golden bowl go upstream! If not, may it go downstream!" Having said this, he threw the golden bowl into the water. The golden bowl, following the waves of the water, went to the center of the river, and in the central position, like a galloping horse, it rose to a height of about eighty cubits. Then, the golden bowl spun once and sank, reaching the abode of the Naga king, Black Dragon. After that, the great golden bowls in which the past three Buddhas had eaten made a "sisi" sound, gathered together, and sank beneath them all. The Naga king, Black Dragon, hearing the sound, said, "Yesterday a Buddha attained enlightenment, and today another Buddha has attained enlightenment, and is praised by many." The Bodhisattva spent the day in the Sal tree grove by the river, and at night, when the lotus flowers opened, the gods decorated the place with flowers, its expanse being able to hear the sound of eight elephants.
Chinese
在达到目标的道路上，如狮子般发出吼声，向菩提树的方向前进。龙、夜叉和妙翅鸟等众神以天上的香和花朵等，以及天上的歌声等供养。十万个世界都充满了美妙的香气，变成了花环，所有众生都赞叹说“善哉”。那时，名叫吉祥的卖草人拿着草，来到路的前面，认识到伟大人物的相貌后，献上了八把草。菩提萨埵接过草，靠近菩提树的心脏，面向北方坐在南方。随即，南方的地基下沉，如同到达下方的无间地狱。南方的地基升起，如同到达有顶天。菩提萨埵心想：“这不是获得圆满正等觉的地方”，于是绕行后向西方走去，面向东方坐下。然后，西方的地基下沉，如同到达无间地狱。东方的地基升起，如同到达有顶天。菩提萨埵坐下，所坐之处压到了地界的尽头，如同各自安住的车轮般，大地沉陷下去。菩提萨埵心想：“这不是获得菩提的地方”，于是绕行后向北方走去，面向南方坐下。然后，北方的地基沉入地下，如同到达无间地狱。北方的地基升起，如同到达有顶天。菩提萨埵心想：“这不是获得菩提的地方”，于是绕行后向东方走去，面向西方坐下。再次，在东方，所有佛陀结跏趺坐的地方，不会动摇，也不会倾斜。大心者，此
English
On the path to achieving the goal, roaring like a lion, he proceeded towards the Bodhi tree. Nagas, Yakshas, Garudas, and other deities offered heavenly incense, flowers, and celestial songs. The ten thousand worlds were filled with wonderful fragrances and became garlands of flowers, and all beings exclaimed, "Excellent!" At that time, a grass-cutter named Tashi (Auspicious) took grass and came before the path, recognizing the appearance of the great being, and offered eight handfuls of grass. The Bodhisattva took the grass and approached the heart of the Bodhi tree, sitting down facing north in the southern direction. Immediately, the southern foundation sank, as if reaching the Avici hell below. The southern foundation rose up, as if reaching the peak of existence. The Bodhisattva thought, "This is not the place to attain perfect enlightenment," and after circumambulating, he went to the west, sitting down facing east. Then, the western foundation sank below, as if reaching the Avici hell. The eastern foundation rose up, as if reaching the peak of existence. The place where the Bodhisattva sat pressed down to the end of the earth, sinking into the great earth like great chariot wheels resting separately. The Bodhisattva thought, "This is not the place to attain Bodhi," and after circumambulating, he went to the north, sitting down facing south. Then, the northern foundation sank into the earth, as if reaching the Avici hell. The northern foundation rose up, as if reaching the peak of existence. The Bodhisattva thought, "This is not the place to attain Bodhi," and after circumambulating, he went to the east, sitting down facing west. Again, in the east, the place where all Buddhas sit in vajra posture does not move or tilt. The great-minded one, this