Tibetan
ཅན་རྣམས་དང། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་པ་དམིགས་པ་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱ་འདི་བཞག་གོ། །འཇམ་དཔལ་རིགས་ཀྱི་བུ་འམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཟབ་མོ་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་གཅིག་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་སྟོན་པར་སྤོབས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་སྤོབས་པར་གྱིས་ཤིག །འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་གིས་གནས་པ་མི་དམིགས་པ་དང། མི་གནས་པ་ཡང་མི་དམིགས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མི་གནས་པའི་སླད་དུ་མི་དམིགས་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་ཆོས་གང་ལ་ཡང་ལྷག་པར་དམིགས་པའི་སླད་དུ་ཉེ་བར་མི་གནས་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དམིགས་པ་མ་མཆིས་པའི་སླད་དུ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སྒོམ་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་འགྱུར་ན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་མངོན་ དུ་མི་འགྱུར་ན། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཆོས་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་འཚལ་བ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པར་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ། །ཞེས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་བལྟ་བར་བགྱིའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་སྒོམ་པ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་མཐོང་བ་མ་མཆིས་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སུ་མཐོང་བ་དང། ཆོས་ཐམས་ཅད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་སུ་མཐོང་བ་དེ་
Chinese
以及具有菩萨乘的有相者，为了如实证悟，故立此量。文殊师利，善男子或善女子，若有听闻此甚深般若波罗蜜多之教，而不怖畏、不惊慌、不畏惧者，彼等非曾供养一佛，亦非曾于一佛处种下善根。如是说已，时，童子文殊师利对薄伽梵作如是请白：薄伽梵，我能广说般若波罗蜜多。薄伽梵告曰：文殊师利，汝可宣说。文殊师利请白：薄伽梵，以何法而住，不见住处，亦不见不住处，是为修习般若波罗蜜多。何以故？以一切法为不住之故，不见也。薄伽梵，于何法中，不为特别执著之故而不近住，当知是为修习般若波罗蜜多。何以故？薄伽梵，如是一切法，以无所缘之故。薄伽梵，如是修习，是为修习般若波罗蜜多。薄伽梵，复次，于何者，诸佛之法亦不现前，况复独觉之法，何须言及声闻之法亦不现前，况复异生之法，当观彼为修习般若波罗蜜多。薄伽梵，复次，依于何修习，于诸佛之不可思议法，亦是诸佛之不可思议法。如是不分别，是为修习般若波罗蜜多。薄伽梵，此般若波罗蜜多之修习，当观为诸菩萨摩诃萨于一切法不分别。薄伽梵，复次，依于何修习，不见而见一切法为佛法，及见一切法为不可思议之法者，彼
English
and those with characteristics who are followers of the Bodhisattva Vehicle, this measure is established in order to realize the truth as it is. Manjushri, any son or daughter of good family who, having heard this profound teaching of the Perfection of Wisdom, is not afraid, not terrified, and does not become apprehensive, has not paid homage to a single Buddha, nor has planted roots of virtue with a single Buddha. Having spoken thus, the youth Manjushri said this to the Blessed One: Blessed One, I am able to extensively teach the Perfection of Wisdom. The Blessed One said: Manjushri, declare it. Manjushri requested: Blessed One, by what dharma does one abide, not perceiving an abiding place, and also not perceiving a non-abiding place, that is the practice of the Perfection of Wisdom. Why is that? Because all dharmas are not perceived due to being non-abiding. Blessed One, in what dharma does one not closely abide due to not particularly clinging, that should be known as the practice of the Perfection of Wisdom. Why is that? Blessed One, in this way, all dharmas are due to being without an object of focus. Blessed One, practicing in that way is the practice of the Perfection of Wisdom. Blessed One, furthermore, in what, if the dharmas of the Buddhas do not manifest, what need is there to mention the dharmas of the solitary Buddhas? If the dharmas of the Hearers also do not manifest, what need is there to mention the dharmas of ordinary beings? That should be regarded as the practice of the Perfection of Wisdom. Blessed One, furthermore, relying on what practice, even the inconceivable dharmas of the Buddhas are the inconceivable dharmas of the Buddhas. Such non-discrimination is the practice of the Perfection of Wisdom. Blessed One, this practice of the Perfection of Wisdom should be regarded as the non-discrimination of all dharmas by the Bodhisattva Mahasattvas. Blessed One, furthermore, relying on what practice, without seeing, one sees all dharmas as the dharmas of the Buddhas, and sees all dharmas as inconceivable dharmas, that
Tibetan
ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །རིགས་ཀྱི་བུའམ་རིགས་ཀྱི་བུ་མོ་གང་དག་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་བསྟན་པ་འདི་ཐོས་ནས་མི་སྐྲག་མི་དངང་དངང་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་སྟོང་མང་པོ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་པར་འགྱུར་རོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་གཞན་ཡང་གང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའམ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཆོས་གང་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བ་དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་སྒོམ་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དེ་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་ཡང་ཐ་དད་དུ་མི་བགྱིད་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལགས་སོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་སྒྱུ་མའི་སྐྱེ་བུའི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཇི་སྙེད་འགགས་པ་དེ་སྙེད་ལ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་སྙེད་ལ་བསྙེན་བཀུར་བགྱིས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་ པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་མ་ཞུགས་སམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཡང་དག་པར་ཞུགས་པའི་ཆོས་དེ་གང་ཡང་དམིགས་སུ་མཆིས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་འོ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་སུ་ལ་ཡོད། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་བགྱི་བ་དེ་དག་གི་མིང་ཡང་མ་མཆིས་ཏེ། མི་དམིགས་ན་གཞན་རྣམས་ལ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཆགས་པ་མེད་པ་ཉིད་རྙེད་དམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་བདག་ཉིད་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་ལགས་ན་བདག་གིས་ཀྱང་ཆགས་པ་མ་མཆིས་པ་ཉིད་འཐོབ་པར་འགྱུར་རམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཁྱོད་ཅི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གམ། འཇམ་དཔལ་གྱིས་གསོལ་པ། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བརྩན་པར་བགྱིས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མ་ཞུགས་ན་བདག་ལྟ་མཆིས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། འཇམ་དཔལ་ཡ
Chinese
是修习般若波罗蜜多。种姓之子或种姓之女，凡是听闻此般若波罗蜜多的教导后，不恐惧、不害怕、不惊慌的那些人，将会承侍供养众多百千佛陀。世尊，此外，凡是对一切烦恼，或完全清净之法，都不真正随顺观察，那就是修习般若波罗蜜多。世尊，那样修习就是修习般若波罗蜜多。世尊，修习般若波罗蜜多，对于异生、声闻、独觉和圆满正等觉的佛陀之间，也不作差别。世尊，那就是修习般若波罗蜜多。 然后，世尊对文殊童子说道：文殊，你承侍供养了多少如来？文殊回答说：世尊，如幻化之人的心和心所灭尽有多少，就有那么多。世尊，我承侍供养了那么多的如来。世尊说道：文殊，你没有真正进入佛法吗？文殊回答说：世尊，哪里有真正进入佛法的法可以被指认呢？世尊说道：文殊，那么佛法在谁那里呢？文殊回答说：世尊，即使在您那里，也没有被称为佛法的那些法的名称，如果不能被指认，更何况在其他人那里呢？世尊说道：文殊，你获得了无染吗？文殊回答说：世尊，我本身就是无染的，我还能获得无染吗？世尊说道：文殊，你住在菩提树下吗？文殊回答说：如果真正坚守边际，那么世尊您也没有住在菩提树下，我怎么能住在那里呢？世尊说道：文殊，
English
It is the practice of the Perfection of Wisdom. Those sons or daughters of good families who, having heard this teaching of the Perfection of Wisdom, are not afraid, not terrified, and do not become apprehensive, will have attended and honored many hundreds of thousands of Buddhas. Furthermore, Blessed One, whoever does not truly observe any of the all-encompassing defilements or completely purified dharmas, that is the practice of the Perfection of Wisdom. Blessed One, to practice in that way is to practice the Perfection of Wisdom. Blessed One, the practice of the Perfection of Wisdom does not differentiate between ordinary beings, hearers, solitary Buddhas, and perfectly complete Buddhas. Blessed One, that is the practice of the Perfection of Wisdom. Then, the Blessed One spoke to Manjushri, who had become a youth: Manjushri, how many Tathagatas have you attended and honored? Manjushri replied: Blessed One, as many as the minds and mental factors of an illusory person that have ceased, that is how many. Blessed One, I have attended and honored that many Tathagatas. The Blessed One said: Manjushri, have you not truly entered the Dharma of the Buddha? Manjushri replied: Blessed One, is there any Dharma that truly enters the Dharma of the Buddha that can be pointed out? The Blessed One said: Manjushri, then who possesses the Dharmas of the Buddha? Manjushri replied: Blessed One, even in you, there is not even the name of those things called the Dharmas of the Buddha. If it cannot be pointed out, what need is there to mention that it exists in others? The Blessed One said: Manjushri, have you found non-attachment? Manjushri replied: Blessed One, since I myself am non-attachment, how can I obtain non-attachment? The Blessed One said: Manjushri, do you abide at the Bodhi tree? Manjushri replied: If one truly holds to the extreme, then even the Blessed One does not abide at the Bodhi tree, how could I possibly abide there? The Blessed One said: Manjushri,