Tibetan
ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་ངེས་པར་རྟོགས་པ་བསྟན་པ་ལ་བྱའོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་དེ་ནི་ཡུལ་ན་མི་གནས། ཕྱོགས་ན་མི་གནས་པ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དེ་ལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གང་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚུ་རོལ་ལམ་ཕ་རོལ་གང་ཡང་མེད་དོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཚུ་རོལ་ལམ། ཕ་རོལ་དམིགས་ན་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚུ་རོལ་ལམ་ཕ་རོལ་བཤད་པ་ཞིག་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཚུ་རོལ་མི་དམིགས་པས་དེའི་ཕྱིར་དེའི་ཕ་རོལ་ཀྱང་མེད་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ལོ། །དེའི་ཕྱིར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་ ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་ཚིག་དང་ལས་ཀྱིས་ཉེ་བར་གནས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསྟན་དུ་མེད་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་ན་དེ་ནི་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཆུད་དེ་མི་འགལ་ལོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཅི་ཡང་མེད་ཅིང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅེ་ན། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་གང་ཡང་མེད་དེ་འདི་ལ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་དམིགས་ན་ནི་བྱང་ཆུབ་ལ་ཡང་བྱང་ཆུབ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་མེད་དེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་འདི་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མེད་པ་དང་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མེད་པས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ནི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་དམིགས་ཤིང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་མ་རིག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། རབ་ཏུ་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་མ་མཁྱེན་མ་བསྐྱེད་དེ། བྱང་ཆུབ་ནི་མ་སྐྱེས་ཤིང་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་སུའི་ཡང་མ་ཡིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་ནམ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །གང་ལ་སེམས་ཅན་ནམ་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་ཇི་ལྟར་བརྗོད། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་བྱང་ཆུབ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱང་མེད། བྱང་ཆུབ་ལ་སེམས་ཅན་ཡང་མེད་དེ། བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་མངོན་པར་མ་གྲུབ་པའོ། །བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལ་སེམས་ཅན་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་སེམས་ཅན་གྱིས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་གྱི། སེམས་ཅན་མེད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པར་གང་གིས་ཤེས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པ་མ་ཡིན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་སེམས་ཅན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་གིས་བྱང་ཆུབ་འདི་ལྟར་ཤེས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་ཇི་ལྟ་བུར་ཤེས་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བྱང་ཆུབ་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགོག་པ་མེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས་ཤེས་པར་མི་བྱེད། བྱང་ཆུབ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན། གདགས་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་མ་གྲུབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་བྱའོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། རྟོག་པ་བཅད་པའི་ཕྱིར་གང་གིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དག་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བརྗོད་པ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡི
Chinese
这是为了阐述对超越世间的智慧的如实证悟。以最胜之能彻底压倒，涅槃之界不在处所，不在方所，如是宣说。以最胜之能彻底压倒，何为彼之智慧波罗蜜多？以最胜之能彻底压倒，智慧波罗蜜多无有此岸或彼岸。以最胜之能彻底压倒，如果智慧波罗蜜多有此岸或彼岸可执著，那么如来宣说智慧波罗蜜多为此岸或彼岸，以最胜之能彻底压倒，智慧波罗蜜多不执著此岸，因此彼岸也不存在，然而以最胜之能彻底压倒，所谓的智慧波罗蜜多乃是诸法之彼岸。因此称为智慧波罗蜜多，但并非如言语所表达的那样。以最胜之能彻底压倒，智慧波罗蜜多并非为言辞和行为所能接近，智慧波罗蜜多是不可宣说的。如果如是通达一切法，那么就能如实通达，不会有任何违背。为何如此？因为其中没有任何可通达之物，也没有任何可证悟之物。通达与证悟的平等性即是菩提，通达一切法即称为菩提。如何通达一切法呢？此中没有任何菩提，此中没有任何可通达之物。为何如此？以最胜之能彻底压倒，如果执著菩提，那么也会在菩提上执著菩提。以最胜之能彻底压倒，菩提上没有菩提，如此这般，此菩提应如何现证圆满正等觉呢？无有通达，无有证悟，故称为随顺证悟，但并非如言语所表达的那样。一切法既非通达，亦非证悟，法以法的自性而无有。如是通达即称为菩提。以最胜之能彻底压
English
This is to explain the definite realization of the wisdom that transcends the world. It is taught that the realm of Nirvana, which completely overcomes with the power of the supreme, does not abide in a place, nor does it abide in a direction. What is the Prajnaparamita (Perfection of Wisdom) for that which completely overcomes with the power of the supreme? That which completely overcomes with the power of the supreme, the Prajnaparamita, has neither this shore nor the other shore. That which completely overcomes with the power of the supreme, if one were to fixate on this shore or the other shore in the Prajnaparamita, then if the Tathagata were to explain the Prajnaparamita as this shore or the other shore, that which completely overcomes with the power of the supreme, the Prajnaparamita, does not fixate on this shore, therefore the other shore does not exist either, but nevertheless, that which completely overcomes with the power of the supreme, what is called Prajnaparamita is the other shore of all dharmas. Therefore, it is called Prajnaparamita, but it is not as it is spoken. That which completely overcomes with the power of the supreme, the Prajnaparamita is not closely associated with words and deeds; the Prajnaparamita is inexpressible. If all dharmas are understood in this way, then it is thoroughly understood as it is, and there will be no contradiction. Why is that? Because there is nothing to be understood in it, and there is nothing to be realized either. The equality of understanding and realization is enlightenment (Bodhi); understanding all dharmas is called enlightenment. How does one understand all dharmas? There is no enlightenment in this, there is nothing to be understood in this. Why is that? That which completely overcomes with the power of the supreme, if one were to fixate on enlightenment, then one would also fixate on enlightenment in enlightenment. That which completely overcomes with the power of the supreme, there is no enlightenment in enlightenment; in this way, how should this enlightenment be manifestly and completely awakened? Without understanding and without realization, it is called subsequent realization, but it is not as it is spoken. All dharmas are neither understood nor realized; dharma does not exist by its own nature. Such understanding is called enlightenment. That which completely overcomes with the power of the supreme,
Chinese
如来未曾证得菩提，如来亦未曾觉知菩提。菩提不是可以觉知的，也不是可以完全觉知的。如来未曾知晓，未曾生起菩提。菩提是不生的，是未显现的。菩提不属于任何人，菩提中没有任何众生或众生的施设。如果没有任何众生或众生的施设，如何说这是菩萨，这是菩萨的般若波罗蜜多？以极大的力量完全胜伏，菩提中也没有菩提，菩提中也没有众生。 此菩提是极其超胜的。此菩提是不生的。此菩提是未显现的。此菩提是无相的，其中没有众生，也无法观见。菩提不是由众生施设的，而是无众生而领悟的，这称为菩提。谁知晓菩提不是众生，就称为菩萨。为什么呢？以极大的力量完全胜伏，菩萨不是由众生的概念生起的，而是因为众生的概念完全止息，所以称为菩萨。但并非如所说的那样。为什么呢？菩萨是不可言说的，菩萨是远离众生自性的。菩提是远离将菩提视为众生的概念的。谁如此知晓菩提，就称为菩萨。如何知晓菩提呢？此菩提是极其超胜的。此菩提是无为的。此菩提是不生的，是无灭的。菩提不是用菩提来知晓的。菩提不是可以觉知的，也不是可以完全觉知的，也不是可以施设的，未显现的称为菩提。因为不分别，并且断绝了分别，所以谁领悟了这些，谁就完全领悟了，因此称为菩萨。但并非如所说的那样。
English
The Thus-Gone One has not perceived enlightenment, and the Thus-Gone One has not cognized enlightenment. Enlightenment is not to be cognized, nor is it to be fully cognized. The Thus-Gone One has not known or generated enlightenment. Enlightenment is unborn and unmanifest. Enlightenment belongs to no one, and there is no being or designation of being in enlightenment. If there is no being or designation of being, how can it be said, 'This is a bodhisattva, this is the perfection of wisdom of a bodhisattva'? Overpowering completely with great force, there is no enlightenment in enlightenment, and there is no being in enlightenment. This enlightenment is utterly transcendent. This enlightenment is unborn. This enlightenment is unmanifest. This enlightenment is without characteristics. There is no being in it, and it is not perceived. Enlightenment is not designated by beings, but understanding without beings is called enlightenment. Whoever knows that enlightenment is not a being is called a bodhisattva. Why? Overpowering completely with great force, a bodhisattva is not generated by the concept of a being, but because the concept of a being is completely destroyed, he is called a bodhisattva. But it is not as it is said. Why? A bodhisattva is not to be spoken of, and a bodhisattva is separate from the nature of a being. Enlightenment is separate from conceiving of enlightenment as a being. Whoever knows enlightenment in this way is called a bodhisattva. How does one know enlightenment? This enlightenment is utterly transcendent. This enlightenment is unconditioned. This enlightenment is unborn and unceasing. Enlightenment is not known by enlightenment. Enlightenment is not to be cognized, nor is it to be fully cognized, nor is it to be designated. The unmanifest is called enlightenment. Because of non-discrimination and the cutting off of discrimination, whoever understands these, whoever fully understands, is therefore called a bodhisattva. But it is not as it is said.