Tibetan
འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཇི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་བར་དུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་འཚལ་བ་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། རྨི་ལམ་རྨི་བ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །བྲག་ཅ་ཐོས་པ་མ་ཡིན། བྲག་ཅ་ཉན་པ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། ། མིག་ཡོར་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། མིག་ཡོར་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་རྨི་ལམ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྲག་ཅ་དང་། མིག་ཡོར་དང་། སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པ་ནི་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ཏེ། རབ་འབྱོར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཟག་པ་ཟད་པ་ནི་རྨི་ལམ་རྨི་བ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་ཡང་མ་ཡིན། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོའི་བར་དུ་མ་ཡིན་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་རང་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་རྨི་ལམ་རྨི་བ་མ་ཡིན། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོའི་བར་དུ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རབ་འབྱོར་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པ། ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་འགྱུར་བའམ། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། ཡང་དག་པར་བྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ནམ། ཡང་དག་པའི་འདུ་ཤེས་ཅན་དུ་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དམིགས་སམ། དེ་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའམ། ཡང་དག་པར་བྱུང་བ་དམིགས་ན། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ལ་མི་ཆགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ཁམས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །གཟུགས་ཀྱི་ཁམས་ལ་མི་ཆགས་སོ། །གཟུགས་མེད་པའི་ཁམས་ལ་མི་ཆགས
Chinese
当已逝的菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多时，如何如实地了知一切法如梦，乃至一切法如幻化？世尊开示说：善现，在此，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多，不是梦，也不是做梦者。不是听到回声，也不是听到回声者。不是见到阳焰，也不是见到阳焰者。同样，也不是见到水月、幻术和幻化者。那是什么缘故呢？因为梦，以及回声、阳焰、水月、幻术和幻化，是凡夫俗子的颠倒。善现，漏尽阿罗汉不是做梦，也不是做梦者。同样，也不是见到幻化，乃至不是见到幻化者。同样，独觉、菩萨和如来应供正等觉也不是做梦，也不是做梦者，不是见到幻化，乃至不是见到幻化者。那是什么缘故呢？善现，因为一切法都是不成立的，不是真实存在的。那么，菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多，怎么会成为实物的观念者，或完全成立的观念者，或真实存在的观念者，或真实的观念者呢？那是不可能的。那是什么缘故呢？如果执着于某种法的自性，或者执着于完全成立，或者执着于真实存在，那就不是般若波罗蜜多。菩萨摩诃萨如此行于般若波罗蜜多，不执着于色，同样也不执着于识，同样也不执着于欲界，不执着于色界，不执着于无色界。
English
When a past Bodhisattva-Mahasattva practices the Prajnaparamita, how does he/she truly and completely understand all dharmas as being like dreams, up to all dharmas being like illusions? The Blessed One said: Subhuti, here, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Prajnaparamita, it is not a dream, nor is there a dreamer. It is not hearing an echo, nor is there a hearer of the echo. It is not seeing a mirage, nor is there a seer of the mirage. Similarly, it is not seeing a reflection of the moon in water, an illusion, or a magical creation, nor is there a seer of these. Why is that? Because dreams, as well as echoes, mirages, reflections of the moon in water, illusions, and magical creations, are the perverted views of ordinary people. Subhuti, an Arhat who has exhausted all defilements does not dream, nor is there a dreamer. Similarly, there is no seeing of magical creations, nor is there a seer of magical creations. Likewise, a Pratyekabuddha, a Bodhisattva, and a Tathagata, an Arhat, a perfectly and completely enlightened Buddha, do not dream, nor is there a dreamer, there is no seeing of magical creations, nor is there a seer of magical creations. Why is that? Subhuti, because all dharmas are unestablished and not truly existent. Then, how could a Bodhisattva-Mahasattva, practicing the Prajnaparamita, become an adherent to the notion of substantiality, or an adherent to the notion of complete establishment, or an adherent to the notion of true existence, or an adherent to the notion of reality? That is impossible. Why is that? If one clings to the inherent nature of any dharma, or clings to complete establishment, or clings to true existence, that is not the Prajnaparamita. A Bodhisattva-Mahasattva, practicing the Prajnaparamita in this way, does not cling to form, nor does he/she cling to consciousness, nor does he/she cling to the desire realm, does not cling to the form realm, does not cling to the formless realm.
Tibetan
་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་པར་ ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མི་ཆགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་པོ་དག་ལ་མི་ཆགས་སོ། །རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་ལ་མི་ཆགས་སོ། ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་མི་ཆགས་སོ། །དེ་ས་དང་པོ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་ལ། དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་དོ། ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ས་དང་པོ་དེ་ཡང་མི་དམིགས་ན། དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ས་བཅུའི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱང་མི་སྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་ས་བཅུ་པའི་བར་དེ་དག་མ་དམིགས་ན། དེ་ལ་འདུན་པའི་འདོད་ཆགས་སྐྱེད་པར་ལྟ་ག་ལ་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཡང་སྤྱོད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་མི་དམིགས་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་པར་མཐོང་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་དེ་དག་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་སུ་མེད་ཅིང་གཉིས་སུ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱེ་བྲག་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་བསྟན་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་མཐའ་བསྟན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དབྱེར་མ་མཆིས་པ་ལ་དགེ་བ་དང་། མི་དགེ་བ་དང་། ལུང་དུ་བསྟན་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དང་། ཟག་པ་མ་མཆིས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འདུས་བྱས་དང་། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་ འབྱོར་འདི་ཇི་སྙམ་དུ་སེམས། ཅི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དགེ་བའམ། མི་དགེ་བའམ། ལུང་དུ་བསྟན་པའམ། ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའམ། ཟག་པ་དང་བཅས་པའམ། ཟག་པ་མེད་པའམ། འཇིག་རྟེན་པའམ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའམ། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། ལན་ཅིག་ཕྱིར
Chinese
也是如此，对于禅定、解脱、三摩地和等至，都不执着。对于菩提之道的三十七种法，都不执着。对于三种解脱门，都不执着。对于六波罗蜜多，都不执着。他圆满了第一地，并且不生起对于它的欲望和贪着。为什么呢？因为他连第一地都不执着，又怎么会生起对于它的欲望和贪着呢？同样地，他圆满了直到第十地，并且不生起对于它的欲望和贪着。为什么呢？因为他连第十地都不执着，又怎么会生起对于它的欲望和贪着呢？他也在般若波罗蜜多中行，并且在不执着般若波罗蜜多的情况下，在般若波罗蜜多中行。他见到一切法都包含在般若波罗蜜多之中，并且那些法也是不执着的。为什么呢？因为那些法和般若波罗蜜多是无二无别的。为什么呢？因为一切法都没有任何差别。因为显示了法界和显示了真实之边际，所以一切法都不是不同的。然后，具寿善现对世尊说道：尊者世尊，在一切法都没有差别的情况下，善与非善，以及被预言或未被预言的法，应该如何安立呢？同样地，有漏与无漏，世间与出世间，有为与无为的法，应该如何安立呢？世尊说道：善现，你认为如何？在诸法的法性之中，有什么是善或非善，被预言或未被预言，有漏或无漏，世间或出世间，有为或无为的吗？同样地，须陀洹果或一来果吗？
English
Likewise, he is not attached to all the dhyanas, liberations, samadhis, and attainments. He is not attached to the thirty-seven dharmas of the path to enlightenment. He is not attached to the three doors of liberation. He is not attached to the six perfections. He perfects the first bhumi, and he does not generate desire or attachment for it. Why is that? Because he does not even perceive the first bhumi, how could he generate desire and attachment for it? Similarly, he perfects up to the tenth bhumi, and he does not generate desire or attachment for it. Why is that? Because he does not perceive even the tenth bhumi, how could he generate desire and attachment for it? He also engages in the prajnaparamita, and while not perceiving the prajnaparamita, he engages in the prajnaparamita. He sees that all dharmas are contained within the prajnaparamita itself, and those dharmas are also unperceived. Why is that? Because those dharmas and the prajnaparamita are non-dual and undifferentiated. Why is that? Because there is no distinction whatsoever in all dharmas. Because the dharmadhatu is shown and the ultimate limit is shown, all dharmas are not different. Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Venerable Blessed One, since all dharmas are without distinction, how are the dharmas that are virtuous and non-virtuous, and those that are predicted or not predicted, to be distinguished? Similarly, how are the dharmas that are with outflows and without outflows, worldly and beyond worldly, conditioned and unconditioned, to be distinguished? The Blessed One said: Subhuti, what do you think? In the suchness of dharmas, is there anything that is virtuous or non-virtuous, predicted or not predicted, with outflows or without outflows, worldly or beyond worldly, conditioned or unconditioned? Similarly, the fruit of stream-enterer or once-returner?
Tibetan
་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུའམ། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དམ། རང་བྱང་ཆུབ་བམ། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་གྱི་ཆོས་འགའི་བརྗོད་པ་ཡང་ཡོད་སྙམ་མམ། གསོལ་པ། བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་མཆིས་ལགས་སོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་ཁྱོད་ཀྱིས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ། མཚན་ཉིད་མེད་པ། སྐྱེ་བ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རིག་པར་བྱའོ། །རབ་འབྱོར་ང་སྔོན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པས་ཀྱང་འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་སམ། ཚོར་བའམ། འདུ་ཤེས་སམ། འདུ་བྱེད་རྣམས་སམ། རྣམ་པར་ཤེས་པའམ། འདུས་བྱས་སམ། འདུས་མ་བྱས་སམ། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུའམ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་འགའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱང་མ་དམིགས་ཏེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས། སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པར་བྱའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་མཁས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱེད་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ནས། ཅི་ནས་ ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཕྱིས་ས་གསུམ་དུ་རྒྱུ་བར་མི་འགྱུར་བར་འདུལ་བར་བྱེད་དེ། རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པས་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བསླབ་པར་བྱའོ། །དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཆོས་རྣམས་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་དང་དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ལ་འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་ལུང་དུ་བསྟན་པ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་ཟག་པ་མ་མཆིས་པ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་
Chinese
或者不还果，或者阿罗汉，或者独觉，或者直至正等觉之间的某些法的言说，您认为有吗？禀告说：尊者世尊，没有。世尊开示说：善现，你以这些名相，应当了知一切法不是各别的，无相，无生，无灭。善现，我往昔行菩萨行时，也是这样，色，或者受，或者想，或者诸行，或者识，或者有为，或者无为，或者入流果，同样地类推，直至无上正等觉之间，也没有见到某些法的自性。善现，这样菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，从最初发心直至坐在菩提树下，应当善巧一切法的自性。菩萨摩诃萨善巧一切法的自性，就使菩提道完全清净，也使众生完全成熟，也使佛土完全清净，并且现证无上正等觉成佛，转法轮后，务必调伏众生，使他们以后不再于三有中流转。善现，这样菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多，应当以无相之理来修学。如是开示后，具寿善现对世尊这样禀告说：尊者世尊，诸法如梦，无实，是无实的自性，并且以自性空，例如：这些是善法，这些是不善法，这些是授记的，这些是未授记的，这些是有漏的，这些是无漏的，这些是世间的，这些是出世间的。
English
Or the fruit of non-returning? Or an Arhat? Or a Pratyekabuddha? Or do you think there is any mention of some dharmas up to perfect and complete enlightenment? He replied: Venerable Blessed One, there is not. The Blessed One said: Subhuti, by these categories, you should understand that all dharmas are not different, without characteristics, without birth, without cessation. Subhuti, when I practiced the conduct of a Bodhisattva in the past, it was also like this: form, or feeling, or perception, or volitions, or consciousness, or conditioned, or unconditioned, or the fruit of entering the stream, similarly apply it, up to the unexcelled perfect and complete enlightenment, I did not perceive the nature of some dharmas. Subhuti, in this way, a Bodhisattva Mahasattva, practicing the Perfection of Wisdom, from the initial generation of the mind until sitting at the essence of enlightenment, should be skilled in the nature of all dharmas. A Bodhisattva Mahasattva who is skilled in the nature of all dharmas makes the path to enlightenment completely pure, also completely ripens sentient beings, also makes the Buddha-field completely pure, and manifestly realizes unexcelled perfect and complete enlightenment, and after turning the wheel of Dharma, he disciplines sentient beings so that they will not wander in the three realms later. Subhuti, in this way, a Bodhisattva Mahasattva, practicing the Perfection of Wisdom, should train in the manner of being without characteristics. After he spoke thus, the venerable Subhuti said this to the Blessed One: Venerable Blessed One, dharmas are like dreams and without substance, the nature of being without substance, and empty by their own nature, for example: these are virtuous dharmas, these are non-virtuous dharmas, these are predicted, these are unpredicted, these are with outflows, these are without outflows, these are worldly, these are beyond worldly.