Tibetan
འདས་པ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་འདུས་བྱས་དག་གོ །འདི་དག་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆོས་འདི་དག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བ་དག་གོ །འདི་དག་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དག་གོ །ཆོས་འདི་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་འགྱུར་བ་དག་གོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ལགས། དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་ཆོས་རྣམས་དང་། མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། གཞི་མ་མཆིས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པ་དང་། དངོས་པོ་མ་མཆིས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ། འདི་དག་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ནི་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ་ཞེས་བགྱི་བ་ནས། ཆོས་འདི་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ འགྱུར་བ་དག་གོ་ཞེས་བགྱི་བའི་བར་དུ་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ལགས། དེ་སྐད་ཅེས་གསོལ་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །རབ་འབྱོར་འདི་ལ་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཐོས་པ་དང་མི་ལྡན་པ་ནི། རྨི་ལམ་དམིགས་རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་དམིགས་སོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་དམིགས། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོའི་བར་དུ་ཡང་དམིགས་སོ། །དེ་རྨི་ལམ་དང་། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ཡང་དམིགས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོའི་བར་དུ་དམིགས་པས་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གཏོགས་པ་མི་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་དགེ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ལུས་དང་། ངག་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གཡོ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་འདུས་བྱས་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་ཀྱིས་བརྟགས་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ཏེ། བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ཆོས་སྟོན་ཏོ། །སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་པོ་
Chinese
是已逝去的。这些是有为法。这些是无为之法。这些法是会证得入流果的。这些是会证得一来果的。这些是会证得不来果的。这些是会证得阿罗汉果的。这些是会成为独觉的。这些法是会成为无上正等觉的。应如何如是安立呢？ 同样，对于如梦般的法，如谷响般的法，如眼翳般的法，如阳焰般的法，无有基，无有事物，无有事物之自性，以自相空性之法，这些是善法，这些是不善法，从作此语开始，到这些法会成为无上正等觉为止，应如何安立呢？ 如是请问后，世尊对具寿善现如此说道：善现，于此，不具足听闻的异生凡夫，也执著梦，也执著梦者。同样，也执著幻化，乃至也执著幻化之见者。彼从执著梦和梦者开始，乃至执著幻化和幻化之见者，以身语意也现行颠倒之不善业。以身语意也现行善业。同样，以身语意也现行福德和非福德及不动业。菩萨摩诃萨行于般若波罗蜜多，以二空性观察有为法后，安住于彼二空性，为异生凡夫宣说正法。二空性
English
These are the past. These are conditioned phenomena. These are unconditioned phenomena. These dharmas will manifest the fruit of stream-enterer. These will manifest the fruit of once-returner. These will manifest the fruit of non-returner. These will manifest the fruit of arhatship itself. These will become self-awakened ones. These dharmas will become unsurpassed, perfectly complete enlightenment. How should they be established in this way? Similarly, for dharmas like dreams, dharmas like echoes, like optical illusions, like mirages, without a basis, without things, without the nature of things, dharmas empty of their own characteristics, these are virtuous dharmas, these are non-virtuous dharmas, from saying this, up to saying these dharmas will become unsurpassed, perfectly complete enlightenment, how should they be established? After this was requested, the Blessed One spoke thus to the venerable Subhuti: Subhuti, in this case, an ordinary person, a child, who does not possess learning, focuses on dreams, and also focuses on the dreamer of dreams. Similarly, he focuses on illusions, and even on the seer of illusions. From focusing on dreams and the dreamer of dreams, up to focusing on illusions and the seer of illusions, he also performs perverse and unwholesome actions with body, speech, and mind. He also performs virtuous actions with body, speech, and mind. Similarly, he also performs meritorious, non-meritorious, and unwavering actions with body, speech, and mind. When a Bodhisattva Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he examines conditioned phenomena with the two emptinesses, and abiding in those two emptinesses themselves, he teaches the Dharma to ordinary people. The two emptinesses
Tibetan
གང་ལ་གནས་ཏེ་སྟོན་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། ཐོག་མ་དང་ཐ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལའོ། །ཆོས་ཅི་སྐད་སྟོན་ཅེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་དེ་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་འདི་དག་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་བཞིན་དུ་ཁམས་རྣམས་ནི་བདག་དང་བདག་གིས་སྟོང་ངོ་། ། ཀྱེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནས། སྤྲུལ་པའི་བར་ལྟ་བུའོ། །སྐྱེ་མཆེད་དེ་དག་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནས། སྤྲུལ་པའི་བར་ལྟ་བུའོ། །ཁམས་འདི་དག་ནི་སྤྲུལ་པའི་བར་དག་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀྱེ་འདི་དག་ལ་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་ནི་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འདི་ལ་རྨི་ལམ་མམ། རྨི་ལམ་རྨི་བ་པོ་ འགའ་ཡང་མེད་དོ། །བྲག་ཅ་འམ། བྲག་ཅ་ཉན་པ་པོའམ། མིག་ཡོར་རམ། མིག་ཡོར་མཐོང་བ་པོའམ། དེ་བཞིན་དུ་སྨིག་རྒྱུ་དང་། སྒྱུ་མ་དང་། སྤྲུལ་པ་མཐོང་བ་པོ་ཡང་མེད་དེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་དངོས་པོ་མེད་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཁྱེད་ནི་ཕུང་པོ་མེད་པ་ལ་ཕུང་པོར་འདུ་ཤེས་པར་འགྱུར། ཁམས་མེད་པ་ལ་ཁམས་སུ་འདུ་ཤེས་པ་དང་། སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་མེད་པ་ལ་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདུ་ཤེས་པར་ཟད་དོ། །ཆོས་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཡིན་ན། འདི་ལ་ཁྱེད་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ལ་དངོས་པོར་འདུ་ཤེས་པའི་རྒྱུ་གཞན་གང་ཡིན་ཞེས་སྟོན་པར་བྱེད་ཅིང་། སེམས་ཅན་སེར་སྣ་ཅན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐབས་ལ་མཁས་པ་དེས་སེར་སྣ་དེ་ལས་བཟློག་ནས། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་དེ་དག་གི་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ཡང་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བཟློག་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དོ། །དེ་དག་གི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླང་བ་དེ་ཡང་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ཀྱང་བཟློག་ནས། ཏིང་ངེ་འཛིན་དག་ལ་སྦྱོར་བར་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དེ་དག་ཀྱང་ཚངས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལས་བཟློག་ནས། བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གཉིས་པ་ལས་བཟློག་ནས། བསམ་གཏན་གསུམ་
Chinese
于何处安住而宣说呢？即是说，于超越边际之空性，以及无始无终之空性中。宣说什么样的法呢？即是说，色即是无我及我所空。同样，受、想、行诸蕴，以及识也是无我及我所空。同样，这些处也是无我及我所空。同样，诸界也是无我及我所空。 诸蕴犹如梦境乃至幻化。诸处犹如梦境乃至幻化。这些界犹如幻化一般，唉！这些之中，既无蕴，亦无界，更无处。此处既无梦，亦无梦者。 既无回声，亦无听者，既无眼翳，亦无见者，同样，既无阳焰，亦无幻术，更无幻化之见者，一切法皆是无实有及无实有之自性。您将于无蕴中执著为蕴，于无界中执著为界，以及于无处中执著为处而止息。所有这些法皆是从颠倒之缘起所生，且为业之异熟所摄持。于此，您将宣说以何种其他之因，而于无实有之法中执著为实有呢？凡是悭吝之有情，菩萨摩诃萨以善巧方便从悭吝中扭转，而令其修持布施波罗蜜多。那些有情之完全施舍，也将转变为巨大之受用。又从布施中扭转，而令其修持戒律。他们如理持戒，也将转生于天界。又从持戒中扭转，而令其修持禅定，他们的那些禅定也将转生于梵天世界。 同样，从初禅中扭转，而安置于二禅。又从二禅中扭转，而安置于三禅
English
Where does one abide and teach? It is to say, in the emptiness that transcends limits, and in the emptiness that has neither beginning nor end. What kind of Dharma does one teach? It is to say, form is empty of self and what belongs to self. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness are empty of self and what belongs to self. Likewise, these sense bases are empty of self and what belongs to self. Likewise, the elements are empty of self and what belongs to self. Alas, the aggregates are like a dream up to an illusion. Those sense bases are like a dream up to an illusion. These elements are like an illusion, alas! In these, there is neither aggregate, nor element, nor sense base. Here, there is neither dream, nor dreamer. Neither echo, nor listener, neither cataract, nor seer, likewise, neither mirage, nor magic, nor seer of illusion, all dharmas are without substance and are the nature of non-substance. You will cling to aggregates in the absence of aggregates, cling to elements in the absence of elements, and cease by clinging to sense bases in the absence of sense bases. All these dharmas arise from the reversed dependent origination, and are completely grasped by the ripening of karma. Here, you will teach what other cause there is for clinging to substance in the dharmas that are without substance? Those sentient beings who are miserly, the Bodhisattva Mahasattva, with skillful means, turns them away from miserliness, and causes them to practice the perfection of generosity. The complete giving of those sentient beings will also turn into great enjoyment. Again, turning away from generosity, he causes them to practice ethics. Their proper upholding of ethics will also lead to rebirth in the heavens. Again, turning away from ethics, he causes them to practice samadhi, and those samadhis of theirs will also lead to rebirth in the Brahma world. Likewise, turning away from the first dhyana, he establishes them in the second dhyana. Again, turning away from the second dhyana, he establishes them in the third dhyana.
Tibetan
པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གསུམ་པ་ལས་བཟློག་ནས། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་བཞི་པ་ལས་བཟློག་ནས། ནམ་མཁའ་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། ཅི་རིགས་པར་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་རབ་ཏུ་ འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལས་ཀྱང་བཟློག་ནས། ཐེག་པ་གསུམ་པོ་དག་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ནས་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་ལས་བཟློག་ནས། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དེ་ལས་བཟློག་ནས། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་བསམ་གཏན་དང་། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བཟློག་ཅིང་། འདུན་པ་བཟློག་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལས་རྣམ་གྲངས་དུ་མས་བཟློག་ཅིང་། འདུན་པ་བཟློག་ནས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་དང་། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བཞི་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་དང་། དབང་པོ་ལྔ་དང་། སྟོབས་ལྔ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་པོ་དག་ལ་འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་བཞི་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་དང་། བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བཅྭ་བརྒྱད་ལ་འཛུད་པར་བྱེད། རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཆོས་བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་དེ་དག་དང་ལྡན་པས། སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་འགོད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི་ ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ལ་རབ་ཏུ་འ
Chinese
安置于此。从第三禅定中返回，安置于第四禅定中。从第四禅定中返回，安置于空无边处的等至中。同样地，根据情况，安置于非想非非想处的等至中。又从此返回，安置于三种乘中。然后，某些众生从布施和布施的果报中返回，被安置于无余涅槃界中。某些众生从戒律的蕴聚中返回，被安置于无余涅槃界中。某些众生从禅定和禅定的果报中，以多种方式返回，并从欲望中返回，被安置于涅槃界中。某些众生从三摩地、等至、三摩地和等至的果报中，以多种方式返回，并从欲望中返回，被安置于无余涅槃界中。某些众生被安置于四念住、四正断、四神足、五根、五力、七菩提分、八圣道分、三解脱门、八解脱和九次第等至中。某些众生被安置于如来的十力、四无畏、四无碍解、大慈、大悲和十八不共佛法中。由于具有这些无漏法和不可言说、无障碍的法，某些众生被安置于入流果中。某些众生被
English
Thereby placing them. Turning back from the third dhyana, placing them in the fourth dhyana. Turning back from the fourth dhyana, placing them in the samapatti of the sphere of infinite space. Similarly, applying accordingly, placing them in the samapatti of the sphere of neither perception nor non-perception. Turning back from that as well, placing them in the three vehicles. Then, some sentient beings, turning back from generosity and the fruit of generosity, are placed in the realm of nirvana without remainder. Some sentient beings, turning back from the aggregate of discipline, are placed in the realm of nirvana without remainder. Some sentient beings, turning back from dhyana and the fruits of dhyana in various ways, and turning back from desire, are placed in the realm of nirvana. Some sentient beings, turning back from samadhi, samapatti, samadhi, and the fruits of samapatti in various ways, and turning back from desire, are placed in the realm of nirvana without remainder. Some sentient beings are placed in the four mindfulnesses, the four right abandonments, the four legs of magical power, the five faculties, the five powers, the seven branches of enlightenment, the noble eightfold path, the three doors of liberation, the eight liberations, and the nine successive abidings in samapatti. Some sentient beings are placed in the ten powers of the Tathagata, the four fearlessnesses, the four analytical knowledges, great love, great compassion, and the eighteen unshared qualities of a Buddha. Because of possessing these undefiled dharmas and the inexpressible, unobstructed dharmas, some sentient beings are placed in the fruit of stream-entry. Some sentient beings are