Tibetan
ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གཟུགས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བ་གང་ཡིན། སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། བྲག་ཅ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་དང་། སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་དང་། སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་འདས་པའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འདས་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དབེན་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དབེན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དབེན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་
Chinese
是不系缚不解脱。然后，具寿江波对具寿善现这样说道： 具寿善现，色是不系缚不解脱吗？同样，受、想、行诸行和识是不系缚不解脱吗？回答说：具寿江波，如梦一般的色是不系缚不解脱。同样，如梦一般的受，如梦一般的想，如梦一般的行诸行，如梦一般的识是不系缚不解脱。同样地类推，如山谷响声一般的色和识之间是不系缚不解脱。具寿江波，同样地，如眼花一般的，如幻术一般的，如阳焰一般的，如化现一般的色是不系缚不解脱。同样地，如化现一般的受、想、行诸行和识是不系缚不解脱。具寿江波，过去的色是不系缚不解脱。同样地，过去的受、想、行诸行和识是不系缚不解脱。具寿江波，同样地，未来的色是不系缚不解脱。同样地，未来的受、想、行诸行和识是不系缚不解脱。具寿江波，同样地，现在产生的色是不系缚不解脱。同样地，现在产生的受、想、行诸行和识是不系缚不解脱。那是因为什么缘故呢？因为没有的缘故，色是不系缚不解脱。同样地，受、想、行诸行和识没有的缘故，一切识是不系缚不解脱。同样地，因为色空性的缘故，一切色是不系缚不解脱。同样地，因为受、想、行诸行空性的缘故，以及识空性的缘故，一切识是不系缚不解脱。同样地，因为色无生故，一切色是不系缚不解脱。同样地，因为受、想
English
are neither bound nor liberated. Then, the venerable Gangpo said to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, is form neither bound nor liberated? Likewise, are feeling, perception, formations, and consciousness neither bound nor liberated? He replied: Venerable Gangpo, form, like a dream, is neither bound nor liberated. Likewise, feeling like a dream, perception like a dream, formations like a dream, and consciousness like a dream are neither bound nor liberated. Similarly, apply this: form like an echo in a valley, and up to consciousness, are neither bound nor liberated. Venerable Gangpo, similarly, form like an optical illusion, like a magic trick, like a mirage, and like an apparition is neither bound nor liberated. Likewise, feeling, perception, formations, and consciousness like an apparition are neither bound nor liberated. Venerable Gangpo, past form is neither bound nor liberated. Likewise, past feeling, perception, formations, and consciousness are neither bound nor liberated. Venerable Gangpo, similarly, future form is neither bound nor liberated. Likewise, future feeling, perception, formations, and consciousness are neither bound nor liberated. Venerable Gangpo, similarly, present form is neither bound nor liberated. Likewise, present feeling, perception, formations, and consciousness are neither bound nor liberated. Why is that? Because of non-existence, form is neither bound nor liberated. Likewise, because feeling, perception, formations, and consciousness do not exist, all consciousness is neither bound nor liberated. Similarly, because form is empty, all form is neither bound nor liberated. Similarly, because feeling, perception, and formations are empty, and because consciousness is empty, all consciousness is neither bound nor liberated. Similarly, because form is unborn, all form is neither bound nor liberated. Similarly, because feeling, perception
Tibetan
དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། གཟུགས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་གང་པོ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་དགེ་བ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དགེ་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དགེ་བ་དང་། འདུ་བྱེད་དགེ་བ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་དགེ་བ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མི་དགེ་བ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་མི་དགེ་བ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་དགེ་བ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། འཇིག་རྟེན་པའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་གཟུགས་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་ གྲོལ་བའོ། །གཟུགས་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་ཟག་པ་མེད་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟག་པ་མེད་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་མ་བཅིངས་མ་གྲོལ་བའོ། ། དེ་བ
Chinese
并且，诸行无生故，识无生故，一切识皆非系缚非解脱。如是，色无灭故，一切色皆非系缚非解脱。如是，受、想、行诸行无灭故，识无灭故，一切识皆非系缚非解脱。具寿当知，如是色善者非系缚非解脱。如是，受善者、想善者、行善者诸行，识善者非系缚非解脱。如是，色不善者非系缚非解脱。如是，受、想、行不善者诸行，识不善者非系缚非解脱。如是，色无记非系缚非解脱。如是，受、想、行无记者诸行，识无记非系缚非解脱。如是合之，世间色非系缚非解脱。如是，世间受、想、行诸行，世间识非系缚非解脱。出世间色非系缚非解脱。如是，出世间受、想、行诸行，出世间识非系缚非解脱。有漏色非系缚非解脱。如是，受、想、行有漏者诸行，识有漏者非系缚非解脱。无漏色非系缚非解脱。如是，受、想、行无漏者诸行，识无漏者非系缚非解脱。何以故？以色无故，受、想、行诸行无故，识无故，色非系缚非解脱。如是，受、想、行诸行，识非系缚非解脱。彼
English
Furthermore, since formations are unborn, and consciousness is unborn, all consciousness is neither bound nor liberated. Likewise, since form is unceasing, all form is neither bound nor liberated. Likewise, since feeling, perception, and formations are unceasing, and consciousness is unceasing, all consciousness is neither bound nor liberated. Venerable sir, likewise, good form is neither bound nor liberated. Likewise, good feeling, good perception, good formations, and good consciousness are neither bound nor liberated. Likewise, unwholesome form is neither bound nor liberated. Likewise, unwholesome feeling, perception, and unwholesome formations, and unwholesome consciousness are neither bound nor liberated. Likewise, indeterminate form is neither bound nor liberated. Likewise, indeterminate feeling, perception, and indeterminate formations, and indeterminate consciousness are neither bound nor liberated. Thus, combining them, mundane form is neither bound nor liberated. Likewise, mundane feeling, perception, and formations, and mundane consciousness are neither bound nor liberated. Supramundane form is neither bound nor liberated. Likewise, supramundane feeling, perception, and formations, and supramundane consciousness are neither bound nor liberated. Form with outflows is neither bound nor liberated. Likewise, feeling, perception, and formations with outflows, and consciousness with outflows are neither bound nor liberated. Form without outflows is neither bound nor liberated. Likewise, feeling, perception, and formations without outflows, and consciousness without outflows are neither bound nor liberated. Why is that? Because form does not exist, feeling, perception, and formations do not exist, and consciousness does not exist, form is neither bound nor liberated. Likewise, feeling, perception, and formations, and consciousness are neither bound nor liberated. That