Tibetan
ལ་མ་དད་ན། །ཐོས་ནས་བློ་ཆུང་དེ་ཡིས་འདི་ནི་སྤོང་བྱེད་དེ། །སྤངས་ནས་སྐྱབས་མེད་གྱུར་པ་དེ་ནི་མནར་མེད་འགྲོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གལ་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག ། རེག་པར་འདོད་ན་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་འདིར་དད་པར་གྱིས། །དཔེར་ན་ཚོང་པ་རིན་ཆེན་གླིང་དུ་སོང་ནས་ནི། །ཟོང་ཟད་སླར་ལོག་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་མི་རུང་ངོ་། །གཟུགས་ཀྱི་དག་པ་འབྲས་བུ་དག་པར་རིག་པར་བྱ། །འབྲས་བུ་གཟུགས་དག་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་དག་པར་འགྱུར། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འབྲས་བུ་དག་དང་གཟུགས་དག་པ། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དང་མཚུངས་ཏེ་དབྱེར་མེད་གཅད་དུ་མེད། །དཔའ་བོ་གར་སྤྱོད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཁམས་གསུམ་ཡང་དག་འདས་ལ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའང་མིན། །ཉོན་མོངས་བསལ་བར་གྱུར་ཀྱང་སྐྱེ་བ་སྟོན་པར་བྱེད། །རྒ་དང་ན་དང་འཆི་བ་མེད་ཀྱང་འཆི་འཕོ་སྟོན། །འགྲོ་བ་འདི་དག་མིང་དང་གཟུགས་ཀྱི་འདམ་ལ་ཆགས། །རླུང་གི་འཁོར་ལོ་ལྟ་བུའི་འཁོར་བའི་འཁོར་ལོར་འཁྱམ། །འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་རི་དགས་རྒྱར་ཆུད་འདྲར་ཤེས་ནས། །ཤེས་རབ་ལྡན་པ་མཁའ་ལ་བྱ་བཞིན་རྣམ་པར་རྒྱུ། །སྤྱོད་པ་ཡོངས་དག་གང་ཞིག་གཟུགས་ལ་མི་སྤྱོད་ཅིང་། །རྣམ་ཤེས་འདུ་ཤེས་ཚོར་བ་སེམས་པར་མི་སྤྱོད་ན། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་ཆགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སྤོང་ཞིང་། །ཆགས་ལས་རྣམ་གྲོལ་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྤྱོད། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་གསལ་བ། །ཆགས་པ་བཅད་ནས་ འགྲོ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པར་འགྲོ། །ཉི་མ་སྒྲ་གཅན་གཟའ་བྲལ་ལྷང་ངེར་འདུག་པ་དང་། །མེ་བཏང་རྩྭ་དང་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་བསྲེགས་པ་བཞིན། །ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དག་ཅིང་ཡོངས་དག་པར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལྟ་ན། །བྱེད་པ་པོ་ཡང་མི་དམིགས་ཆོས་ཀུན་མི་དམིགས་ཏེ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །རྒྱལ་བ་ལ་ནི་ལྷ་རྒྱལ་བརྒྱ་བྱིན་གྱིས་ཞུས་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་ཇི་ལྟར་བརྩོན། །ཕུང་པོ་ཁམས་ལ་རྡུལ་ཙམ་བརྩོན་པར་མི་བྱེད་ཅིང་། །ཕུང་པོར་མི་བརྩོན་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན། །གང་ཞིག་ཆོས་འདི་སྤྲུལ་དང་སྒྱུ་མ་འདྲར་ཐོས་ནས། །སོམ་ཉི་མེད་ཅིང་སློབ་ལ་ཕྱིར་ཞིང་སྤྱོད་བྱེད་པ། །སེམས་ཅན་དེ་ནི་རིང་ནས་ཐེག་ཆེན་ཞུགས་རིག་བྱ། །སངས་རྒྱས་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་མང་ལ་ལྷག་བྱས་ཡིན། །དགོན་པའི་ལམ་ནི་དཔག་ཚད་མང་པོར་ཞུགས་པའི་མིས། །གནག་རྫི་མཚམས་ཀྱི་ནགས་ཚལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་མཐོང་ནས། །འདི་དག་གྲོང་དང་གྲོང་ཁྱེར་ཉེ་བའི་རྟགས་སྙམ་སྟེ། །དབུགས་ཕྱིན་རྙེད་པར་འགྱུར་ཞིང་ཆོམ་རྐུན་འཇིགས་པ་མེད། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཚེ་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་མཉན་པ་གང་ཐོབ་པ། །དེ་ནི་དབུགས་ཕྱིན་ཐོབ་པར་གྱུར་ཅིང་འཇིགས་མེད་དེ། །དགྲ་བཅོམ་ས་ལ་མ་ཡིན་རྐྱེན་རྟོགས་ས་ལ་མིན། །མི་ཞིག་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ནི་བལྟ་ཕྱིར་འགྲོ་བ་ཡིས། །གལ་ཏེ་ཤིང་དང་ནགས་ཚལ་རི་མཐོང་ད་དུང་རིང་། །ཅི་སྟེ་རྟགས་མ་མཐོང་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི། །ཉེ་བར་གྱུར་ཏོ་སྙམ་སྟེ་དེ་ལ་སོམ་ཉི་མེད། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་དམ་པར་རབ་ཞུགས་རྒྱལ་བ་ཡི། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་མཉན་པར་རིག་པར་བྱ། །རྣམ་པར་འདྲེན་པས་མངོན་སུམ་ལུང་བསྟན་མ་གྱུར་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་བདག་རེག་འགྱུར། །དཔྱིད་དུས་བཟང་ལ་སྡོང་པོ་ལོ་མ་ལྷགས་གྱུར་ན། །ཡལ་གས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་ལོ་འབྲས་མེ་ཏོག་བསྐྲུན། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་སུ་ཡི་ལག་ཐོབ་པ། །རིང་པོར་ མི་ཐོགས་འདྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ། །དཔེར་ན་བུད་མེད་སྦྲུམ་གང་སྡུག་བསྔལ་ཉེན་གྱུར་ན། །དེ་ནི་དེ་ཡི་བཙའ་བའི་དུས་ལ་བབ་ཅེས་བྱ། །དེ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཉན། །དགའ་དང་འདུན་པ་སྐྱེད་པ་མྱུར་དུ་བྱང་ཆུབ་རེག། ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་ཚེ་རྣལ་འབྱོར་པ། །གཟུགས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་ནི་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་མི་མཐོང་། །གང་ཞིག་ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཆོས་དབྱིངས་མི་མཐོང་ཞིང་། །མྱ་ངན་འདས་ལ་མི་རེག་དེ་ནི་ཤེས་རབ་གནས། །གང་ཞིག་འདིར་སྤྱོད་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་མི་རྟོག་སྟེ། །སྟོབས་དང་རྫུ་འཕྲུལ་རྐང་པ་བྱང་ཆུབ་ཞི་མི་རྟོག ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྟོག་བྲལ་བྱིན་གྱི་རླབས་ཀྱིས་སྤྱོད། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །སྨྲ་བའི་ཟླ་བ་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་རབ་འབྱོར་ཞུས། །ཡོན་ཏན་དགའ་བ་རྣམས་ཀྱི་བར་དུ་གཅོད་གང་ལགས། །སྟོན་པས་བཀའ་སྩལ་བར་དུ་གཅོད་པར་འགྱུར་མང་སྟེ། །དེ་ལས་རེ་ཤིག་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་ཡོངས་སུ་བརྗོད། །རྒྱལ་བའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་འདི་ཡིག་འདྲི་ཚེ། །སྤོབས་པ་ཐ་དད་རྣམ་པ་དུ་མ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང་། །འགྲོ་བའི་དོན་མ་བྱས་པར་གློག་བཞིན་མྱུར་དུ་ཡང་། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་བདུད་ཀྱི་ལས། །འདི་བཤད་ཚེ་ན་ཁ་ཅིག་སོམ་ཉི་ཟ་འགྱུར་ཏེ། །འདྲེན་པས་འདིར་ནི་བདག་གི་མིང་ཡང་ཡོངས་མ་བརྗོད། །རིགས་དང་ས་དང་རུས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་མ་བརྗོད་ཅེས།
Chinese
若不信上师，听闻之后小慧者，即会舍弃此法，舍弃之后成无怙，彼将堕入无间狱。是故若欲证得，殊胜佛陀之智慧，则当信此佛母。譬如商人往赴珍宝洲，若至资财耗尽而返，则不应理。色之清净应知为果之清净，果若色净，则一切智智亦清净。一切智智、果之清净与色之清净，与虚空界相同，无别不可断。勇士所行般若波罗蜜多故，非真实现已超越三界，亦非解脱。虽已除灭烦恼，然仍示现生，虽无老病死，然仍示现死殁。此诸有情耽著名色之泥，如风轮般于轮回之轮中漂泊。知诸有情如迷途之鹿入于罗网，具慧者如鸟飞于空中般游行。何者行持圆满，不行于色，亦不行于识、想、受、心，如是行持，则将圆满舍弃一切执著，从执著中解脱，乃为善逝之智慧行。如是行持之菩萨，贤善明智者，断除执著，于诸有情无执著而行。如日脱离罗睺星之遮蔽而朗然安住，又如火燃，焚烧草木与森林。菩萨以般若波罗蜜多观照，一切诸法自性清净且极清净。作者不可得，诸法皆不可得，此乃般若波罗蜜多之殊胜行持。帝释天百次祈请于佛陀：菩萨当如何勤奋般若之行持？于蕴与界，不作丝毫之勤奋，于蕴亦不勤奋，此乃菩萨之勤奋。何者听闻此法如幻如化，无有犹豫，于学处回转而行持，当知此有情久已入于大乘，已曾供养无数百千俱胝之佛陀。有人已行于寂静处之道，多逾无数由旬，见牧牛人边界之森林丰饶圆满，心想：此等乃是城市与聚
English
If you do not trust the Lama, then the one with little wisdom, having heard, will abandon this. Having abandoned it, becoming without refuge, that one will go to Avici. Therefore, if you want to touch the supreme wisdom of the Buddha, then have faith in this mother of the Victorious Ones. For example, it is not right for a merchant to go to the island of jewels and return when his goods are exhausted. Know that the purity of form is the purity of the fruit. If the fruit is pure in form, then the omniscient wisdom will also become pure. Omniscient wisdom, the purity of the fruit, and the purity of form are like the realm of space, inseparable and indivisible. The hero, acting with the Perfection of Wisdom, does not truly transcend the three realms, nor is he liberated. Although he has removed the afflictions, he still shows birth. Although there is no old age, sickness, or death, he still shows death and transmigration. These beings are attached to the mud of name and form, wandering in the wheel of samsara like a wheel of wind. Knowing that beings are confused, like deer caught in a snare, the wise one travels like a bird in the sky. Whoever acts purely, not acting on form, nor acting on consciousness, perception, feeling, or thought, acting in this way, completely abandoning all attachments, and being liberated from attachments, is practicing the wisdom of the Sugatas. The Bodhisattva who acts in this way, wise and clear, having cut off attachments, goes without attachment to beings. Like the sun, free from the eclipse of Rahu, sitting clearly, and like a fire set, burning grass, trees, and forests. When a Bodhisattva sees with the Perfection of Wisdom that all phenomena are pure in nature and completely pure, the agent is not seen, and all phenomena are not seen. This is the supreme practice of the Perfection of Wisdom. The god Indra asked the Victorious One: How does a Bodhisattva strive in the practice of wisdom? He does not strive even a little for the aggregates and elements, and he does not strive for the aggregates. That is the striving of a Bodhisattva. Whoever hears this Dharma as like an illusion and a magic trick, without doubt, turns back to learning and practices, know that this being has long entered the Great Vehicle and has served more than many billions of Buddhas. A person who has entered the path of solitude for many leagues, seeing the rich and complete forest on the border of the cowherds, thinks: These are cities and settle
Chinese
想到城市临近的征兆，就能获得喘息，没有盗贼的恐惧。同样，当完全寻求菩提时，凡是听闻诸佛的这部《般若波罗蜜多》的，就能获得喘息，并且没有恐惧。不是阿罗汉地，也不是证悟因缘之地。如果有人为了观看海水而前往，如果看到树木、森林和山脉，那还很遥远。如果看不到征兆，就会想到大海已经临近，对此没有怀疑。同样，应当知道为了进入神圣的菩提，而听闻诸佛的这部《般若波罗蜜多》。即使引导者没有给予明确的授记，证得佛陀菩提也不会遥远，我将触及。当春天美好时，树木长出树叶，枝条不会很久就长出果实和花朵。谁得到这部《般若波罗蜜多》，不会很久就能获得引导者的菩提。例如，怀孕的妇女感到痛苦临近，就说她的分娩时间到了。同样，菩萨听闻诸佛的智慧，生起欢喜和渴望，很快就能触及菩提。瑜伽士在修持殊胜的《般若波罗蜜多》时，不会看到色蕴的增长和完全衰减。谁不看到法与非法，以及法界，并且不触及涅槃，那就是般若的境界。谁在这里修持，就不会分别佛法，也不会分别力量、神通、足、菩提和寂静。不分别，无分别，通过加持而修持。这就是修持殊胜的《般若波罗蜜多》。语月（指须菩提）向佛陀请教：哪些是妨碍功德喜悦的因素？导师开示说：妨碍会很多，从中略微说一点。抄写诸佛的这部《般若波罗蜜多》时，会产生各种不同的傲慢。没有做众生的利益，像闪电一样迅速地完全消失，这是魔的事业。当宣说这部经时，有些人会产生怀疑，引导者没有在这里完全说出我的名字，也没有完全说出种姓、土地和血统。
English
Thinking of the signs of approaching a city, one will gain respite and have no fear of thieves. Likewise, when fully seeking enlightenment, whoever hears this Prajnaparamita of the Buddhas will gain respite and be without fear. It is not the ground of an Arhat, nor the ground of realizing conditions. If someone goes to see the ocean water, if they see trees, forests, and mountains, it is still far away. If no signs are seen, one will think that the great ocean is near, and there is no doubt about it. Likewise, one should know to listen to this Prajnaparamita of the Buddhas in order to enter into the sacred enlightenment. Even if the guide does not give an explicit prophecy, attaining Buddhahood will not be far off, and I will touch it. When spring is good and trees grow leaves, the branches will not be long in producing fruits and flowers. Whoever obtains this Prajnaparamita will not be long in attaining the enlightenment of the guides. For example, when a pregnant woman feels pain approaching, it is said that her time of delivery has arrived. Likewise, when a Bodhisattva hears the wisdom of the Buddhas, generating joy and desire, they will quickly touch enlightenment. When a yogi practices the supreme Prajnaparamita, they do not see the increase or complete decrease of form. Whoever does not see dharma and non-dharma, and the realm of dharma, and does not touch nirvana, that is the state of wisdom. Whoever practices here does not conceptualize the Buddha's teachings, nor does one conceptualize powers, miraculous abilities, feet, enlightenment, and peace. Non-conceptualizing, free from conceptualization, one practices through the blessings. This is the practice of the supreme Prajnaparamita. The Moon of Speech (Subhuti) asked the Buddha: What are the obstacles to the joy of merit? The Teacher said: There will be many obstacles, but I will speak a little from them. When writing this Prajnaparamita of the Buddhas, various different kinds of pride will arise. Without doing the benefit of beings, it quickly vanishes like lightning; this is the work of Mara. When this is spoken, some will have doubts, saying that the guide has not fully spoken my name here, nor has he fully spoken of lineage, land, and ancestry.