Tibetan
བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པ། སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལེའུ། བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་པ། སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ལེའུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁྲི་བརྒྱད་སྟོང་པ། བམ་པོ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་པ། དེ་ནས་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འཁོར་བཞི་པོ་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བར་མཛད་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་སྟོན་ཅིང་། དེའི་ཚེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་བཀའ་སྩལ་ཏོ། །དགའ་དང་གུས་དང་དད་པའི་མཆོག་ནི་ཉེར་གཞག་སྟེ། །སྒྲིབ་པ་ཉོན་མོངས་བསལ་ནས་དྲི་མ་ལས་འདས་པ། །འགྲོ་དོན་མངོན་ཞུགས་དེས་པའི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །གང་ལ་དཔའ་རྣམས་སྤྱོད་པ་དེ་ནི་མཉན་པར་གྱིས། །འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཆུ་ཀླུང་ཇི་སྙེད་ཅིག་འབབ་ཅིང་། །མེ་ཏོག་འབྲས་ལྡན་སྨན་དང་ནགས་ཚལ་སྐྱེད་བྱེད་པ། །མ་དྲོས་གནས་པའི་ཀླུ་དབང་ཀླུ་བདག་རྟེན་གནས་ཏེ། །དེ་ནི་ཀླུ་ཡི་བདག་པོ་དེ་ཡི་ མཐུ་དཔལ་ཡིན། །རྒྱལ་བའི་ཉན་ཐོས་པ་དག་ཇི་སྙེད་ཆོས་སྟོན་དང་། །འཆད་དང་རིགས་པ་དག་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་པ་དང་། །མཆོག་འཕགས་བདེ་བ་བྱེད་དང་དེ་ཡི་འབྲས་ཐོབ་པ། །དེ་དག་ཀུན་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐྱེས་བུའི་མཐུ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་རྒྱལ་བས་ཆོས་ཚུལ་གང་བསྟན་པ། །དེ་ལ་མི་མཆོག་སློབ་མར་གྱུར་པས་མངོན་བསླབས་ཤིང་། །མངོན་སུམ་བྱས་ནས་བསླབས་པ་ཇི་བཞིན་སྟོན་བྱེད་དེ། །སངས་རྒྱས་མཐུས་བྱེད་རང་གི་སྟོབས་ཀྱི་མཐུས་མ་ཡིན། །གང་ལ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་མི་དམིགས་ཤིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མི་དམིགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་མི་དམིགས། །དེ་སྐད་ཐོས་ནས་རྨོངས་པ་མེད་ཅིང་སྐྲག་མེད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བདེ་གཤེགས་ཤེས་རབ་སྤྱོད། །གཟུགས་མེད་ཚོར་བ་མེད་ཅིང་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་མེད། །དེ་ལ་རྣམ་ཤེས་གནས་ནི་རྡུལ་ཙམ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཆོས་ཀུན་ལ་མི་གནས་གནས་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །ཡོངས་སུ་གཟུང་མེད་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ། །ཇི་ལྟར་ཀུན་ཏུ་རྒྱུ་བ་བཟོ་སྦྱངས་ཤེས་པ་ཡིས། །དམིགས་མེད་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་འབྱུང་བ་ལྟར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེ་ལྟར་ཆོས་ཤེས་པ། །མྱ་ངན་འདས་ལ་མི་རེག་དེ་ནི་ཤེས་རབ་གནས། །ཡང་འདི་ཤེས་རབ་འདི་ནི་གང་ཡིན་སུ་ཡི་ཡིན། །གང་ལས་ཡིན་ཞེས་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་སྟོང་པར་རྟོག ། ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་ཞུམ་པ་མེད་ཅིང་སྐྲག་མེད་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བ་ཡིན། །གལ་ཏེ་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་གཟུགས་སུ་འདུ་ཤེས་ཤིང་། །ཚོར་བ
Chinese
第八十四品，摄颂品。 第八十四品，摄颂品。 《八千颂般若》，第五十八卷。此后，世尊为了使四众弟子皆大欢喜，又宣说了这部《般若波罗蜜多》。当时，世尊宣说了这些偈颂：欢喜、恭敬和信 श्रेष्ठ（殊胜）是近取，断除障碍烦恼，超越垢染，为利众生而显现，因此是般若波罗蜜多。勇士们所行持的，就请谛听吧！ 在此赡部洲，有多少江河流淌，生长着鲜花、果实、药材和森林，无热恼海安住着龙王、龙主作为依处。这就是龙之主的力量和威德。 诸佛的声闻弟子们，有多少在宣说佛法，讲说和言说与正理相应的法义，带来殊胜、高尚的安乐，并获得其果报。这一切都是如来之子的力量。 为什么呢？因为诸佛所开示的法理，由殊胜之人成为弟子而如实学习，现证之后如实宣说。这是佛陀的力量所致，并非自身力量所致。 对于般若波罗蜜多殊胜之处，不作意，菩萨不作意，菩提心不作意。听闻此，不愚昧，不恐惧。这样的菩萨行持善逝的智慧。 无色，无受，无想，无思。于此，识的住处，微尘许也不存在。不住于一切法，无所住而行持。完全不执取，善逝们获得菩提。 如同善于游走的工匠，以智慧分解无相的蕴，菩萨如是知晓诸法，不触及寂灭，此乃智慧之所住。 再次，此智慧是什么？是谁的？从何而来？如是了知一切法皆是空性。如是详细观察，不怯懦，不恐惧。这样的菩萨接近菩提。 如果不知晓，而将色执为想，受
English
Chapter Eighty-Four: The Chapter on Collected Verses. Chapter Eighty-Four: The Chapter on Collected Verses. The Eight Thousand Verse Prajñāpāramitā, Volume Fifty-eight. Then, again, the Bhagavan, in order to make those four assemblies completely rejoice, again taught this Prajñāpāramitā. At that time, these verses were spoken: Joy, reverence, and supreme faith are the near attainment, eliminating obscurations and afflictions, transcending defilements, appearing for the benefit of beings, therefore it is Prajñāpāramitā. Listen to that which the heroes practice! In this Jambudvipa, how many rivers flow, growing flowers, fruits, medicines, and forests, the dragon kings and dragon lords dwell in the Anavatapta as a support. This is the power and glory of the lord of dragons. How many of the Buddha's Śrāvaka disciples teach the Dharma, explain and speak in accordance with reason, bring supreme and noble bliss, and obtain its fruits. All of these are due to the power of the Sugata's sons. Why is that? Because whatever Dharma the Buddhas have taught, it is truly learned by excellent people who become disciples, and after realizing it, they truly proclaim it. This is done by the power of the Buddha, not by the power of one's own strength. For that which is the supreme Prajñāpāramitā, there is no objectification, Bodhisattvas do not objectify, Bodhicitta does not objectify. Having heard this, there is no delusion, no fear. Such Bodhisattvas practice the wisdom of the Sugatas. There is no form, no feeling, no perception, no volition. In this, there is not even a particle of consciousness. It does not abide in all Dharmas, it practices without abiding. Completely ungrasping, the Sugatas attain Bodhi. Just as a wandering craftsman, with skill and knowledge, dismantles the formless aggregates, a Bodhisattva who knows the Dharmas in this way does not touch Nirvana, this is the abode of wisdom. Again, what is this wisdom? Whose is it? From where does it come? Thus, understanding that all Dharmas are empty. Having thoroughly investigated, without timidity, without fear. Such a Bodhisattva is close to Bodhi. If, without knowing, one conceives of form as perception, feeling
Tibetan
་སེམས་པ་རྣམ་ཤེས་ཕུང་པོར་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། །ཕུང་འདི་སྟོང་ཞེས་རྟོག་ནའང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་སྐྱེ་མེད་གནས་ལ་དད་མ་ཡིན། །གང་ཞིག་གཟུགས་མིན་ཚོར་མིན་འདུ་ཤེས་སེམས་པ་མིན། །རྣམ་པར་ཤེས་ལ་མི་སྤྱོད་གནས་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །དེ་ནི་སྤྱོད་ཅེས་བྱ་བར་མི་དམིགས་ཤེས་རབ་བརྟན། །སྐྱེ་མེད་བློ་ལྡན་ཏིང་འཛིན་ཞི་བ་མཆོག་ལ་རེག ། བྱང་ཆུབ་སེམས་གང་དེ་ལྟར་འདིར་བདག་ཞིར་གནས་པ། །དེ་ནི་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ལུང་ བསྟན་ཡིན། །བདག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་ཅེའམ་ལངས་ཞེས་རློམ་སེམས་མེད། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་ན་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོངས་ཤེས་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན་བདེ་གཤེགས་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྤྱོད། །དེས་ནི་སྤྱོད་མེད་སྤྱོད་པ་ཡིན་པར་རབ་ཤེས་ཕྱིར། །ཆོས་གང་སྤྱོད་པ་དེ་ཡང་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་དེ་ནི་མེད་ཅེས་བྱ། །བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བརྟགས་ཡོད་དང་མེད་པར་བྱེད། །ཡོད་དང་མེད་པ་འདི་གཉིས་མེད་པའི་ཆོས་ཡིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་གིས་འདི་ཤེས་ངེས་པར་འབྱུང་། །གང་འདིར་ཕུང་པོ་ལྔ་དག་སྒྱུ་མ་འདྲར་ཤེས་ཤིང་། །སྒྱུ་མ་གཞན་དང་ཕུང་པོ་གཞན་དུ་མི་བྱེད་ལ། །སྣ་ཚོགས་འདུ་ཤེས་བྲལ་ཞིང་ཉེ་བར་ཞི་སྤྱོད་པ། །འདི་ནི་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་སྤྱོད་པ་ཡིན། །དགེ་བའི་བཤེས་དང་ལྡན་ཞིང་ལྷག་མཐོང་ལྡན་གྱུར་པ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུམ་ཐོས་སྐྲག་པར་ཡོང་མི་འགྱུར། །གང་ཞིག་སྡིག་པའི་གྲོགས་ལྡན་གཞན་གྱི་དྲིང་འཇོག་པ། །དེ་ནི་སྣོད་སོ་མ་བཏང་ཆུས་རེག་ཞིག་པ་བཞིན། །ཅི་ཕྱིར་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱ་ཞེ་ན། །ཆགས་པ་གཅོད་བྱེད་ཀུན་ལ་ཆགས་པ་ཟད་པར་འདོད། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཆགས་མེད་གྱུར་ལ་རེག ། དེས་ན་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཐོབ་བོ། །ཅི་ཕྱིར་འདི་ནི་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། །སེམས་ཅན་ཚོགས་རྣམས་མང་པོའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། །སེམས་ཅན་ཁམས་ཀྱི་ལྟ་རྣམས་ཆེན་པོ་གཅོད་པ་སྟེ། །དེ་ཕྱིར་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཞེས་ནི་རབ་བརྗོད་དོ། །གཏོང་བ་ཆེ་དང་བློ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་དང་། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་འདུལ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །དཔེར་ན་སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་བཞི་མདོར་སྤྲུལ་བྱས་ཏེ། །སྐྱེ་བོ་ཕལ་ཆེན་མགོ་མང་བྱེ་བ་གཅོ
Chinese
心识蕴聚而行持，菩萨虽念此蕴空，然不耽著于相，不信无生之境。何者非色非受非想非心，不于识行，不住而行。彼不执著于行，智慧坚固，具无生智，触及寂静胜定。若菩萨如是安住于此寂静，彼乃昔日如来所授记。我无立或住之慢心，何以故？因遍知法性故。如是行持，即行持善逝之智慧。彼善知无行之行，何者行持，彼亦不成为所缘，此乃胜妙般若波罗蜜多之行持。何者非有，彼即名无。稚童测度之，作有与无。有与无此二者，乃无之法，何菩萨知此，必得解脱。何者于此了知五蕴如幻，不作幻异蕴异，离诸杂识，近寂而行。此乃胜妙般若波罗蜜多之行持。具善知识，具胜观者，闻诸佛之母不生怖畏。何者具罪恶友，委身于他者，彼如未淘之器，触水而坏。何以故此名菩萨？断除贪著，欲令一切贪著尽。触及诸佛之无著菩提，故此得名菩萨。何以故此名大心？乃众生群中之最胜，断除众生界之大见，故名大心。大舍与大慧与大力，入诸佛之胜妙大乘，披大铠甲，降伏魔之幻术，因此故名大心。譬如幻师于十字路口作幻化，断除众多凡夫之首
English
Acting with the mind as the aggregate of consciousness, although a Bodhisattva contemplates this aggregate as empty, they do not cling to characteristics, nor do they believe in the realm of the unborn. Whoever is not form, not feeling, not perception, not mind, does not act upon consciousness, and acts without dwelling. They do not fixate on the act, their wisdom is firm, possessing the wisdom of the unborn, they touch the supreme peace of meditative stabilization. If a Bodhisattva abides in such peace here, it is the prophecy of the Buddhas of the past. I have no pride in standing or sitting, why? Because I fully know the nature of Dharma. Acting thus, one acts with the wisdom of the Sugatas. They know well that acting is without action, whatever is acted upon does not become an object of focus, this is the supreme practice of Prajnaparamita. What is not existent is called non-existent. Children measure it, making it existent and non-existent. Existence and non-existence, these two are the Dharma of non-existence, whichever Bodhisattva knows this will surely be liberated. Whoever knows the five aggregates as like illusions, does not make illusion different from aggregates, free from various perceptions, acting near to peace. This is the supreme practice of Prajnaparamita. Possessing virtuous friends and endowed with superior insight, hearing the mother of the Buddhas, they will not be afraid. Whoever has sinful friends, entrusting themselves to others, is like an unwashed vessel, ruined by contact with water. Why is this called a Bodhisattva? Cutting off attachment, desiring all attachments to be exhausted. Touching the unattached Bodhi of the Buddhas, therefore this is named Bodhisattva. Why is this called a great being? Being the most excellent among the multitude of sentient beings, cutting off the great views of the realm of sentient beings, therefore it is well proclaimed as a great being. Great generosity, great wisdom, and great power, entering the supreme Great Vehicle of the Buddhas, donning great armor, subduing the illusions of Mara, therefore it is well proclaimed as a great being. For example, a magician creates illusions at a crossroads, cutting off the heads of many ordinary people.