Tibetan
་ལྟར་ཤེས་རབ་སྤྱོད་མཁས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། །བདུད་རྩི་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་ལྷ་དང་མི་རྣམས་དགའ། །འདི་ནི་ད་ལྟ་ན་ཡང་སེམས་ཅན་མང་ཕན་བརྩོན། །ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་གནས་པར་གྱུར་ནས་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་ཡི་ཚེ་ན་བདུད་ནི་ཟུག་རྔུ་ལྡན་པར་འགྱུར། །མྱ་ངན་ཉམ་ཐག་སྡུག་བསྔལ་ཡིད་མི་བདེ་ཉམ་ཆུང་། །ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཡིད་ནུར་འགྱུར་ཞེས། །འཇིགས་པ་བསྟན་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་སྲེག་ཅིང་སྐར་མདའ་གཏོང་། །གང་ཚེ་མཁས་པ་དེ་དག་བསམ་པ་དྲག་ལྡན་ཞིང་། །ཉིན་མཚན་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་མཆོག་དོན་ལྟ། །དེ་ཚེ་ལུས་སེམས་དག་ནི་མཁའ་འགྲོ་བྱ་ལྟར་རྒྱུ། །ནག་པོའི་རྩ་ལག་རྣམས་ཀྱིས་གླགས་རྙེད་ག་ལ་འགྱུར། །གང་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཐབ་དང་རྩོད་གྱུར་ཅིང་། །ཕན་ཚུན་མི་འཐུན་ཁྲོས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་བདུད་ནི་དགའ་ཞིང་མཆོག་ཏུ་ཉམས་བདེར་འགྱུར། །དེ་གཉིས་རྒྱལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ལས་ནི་རིང་འགྱུར་སྙམ། །དེ་གཉིས་རིང་དུ་འགྱུར་ཞིང་ཤ་ཟ་འདྲ་བར་འགྱུར། །གཉི་ག་རང་གི་དམ་བཅས་ཉམས་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །སྡང་ཞིང་བཟོད་དང་བྲལ་ལ་བྱང་ཆུབ་ག་ལ་ཡོད། །དེ་ཚེ་བདུད་རྣམས་ཕྱོགས་དང་བཅས་ཏེ་དགའ་བར་འགྱུར། །ལུང་བསྟན་མ་ཐོབ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་གིས། །ལུང་བསྟན་ཐོབ་ལ་སེམས་ཁྲོས་རྩོད་པ་རྩོམ་བྱེད་ན། །ཐ་བ་སྐྱོན་ལྡན་སེམས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་སྙེད་བསྐལ་པར་གཞི་ནས་གོ་ཆ་བགོ་བགོས་སོ། །སངས་རྒྱས་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པས་བྱང་ཆུབ་རེག ། སེམས་འདི་བཟང་བ་མིན་སྙམ་དྲན་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། །སོ་སོར་འཆགས་པར་བྱེད་ཅིང་ཕྱིས་ཀྱང་སྡོམ་བྱེད་ལ། །དགའ་བར་མི་བྱེད་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་འདིར་སློབ། །གང་ཞིག་སློབ་ཚེ་བསླབ་པ་གང་ཡང་ཁས་མི་ལེན། །སློབ་པ་པོ་དང་བསླབ་པའི་ཆོས་རྣམས་མི་དམིགས་ཤིང་། །བསླབ་ དང་བསླབ་པ་མ་ཡིན་འདི་གཉིས་མི་རྟོག་པ། །དེ་ལྟར་གང་སློབ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་འདིར་སློབ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་དེ་ལྟའི་བསླབ་འདི་ཤེས། །དེ་ནི་གཞར་ཡང་བསླབ་ཉམས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་མི་འགྱུར། །དེ་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་མཉེས་བྱ་ཕྱིར་འདི་ལ་སློབ། །དེ་ནི་བསླབ་ལྷག་བསླབ་ལ་མཁས་ཏེ་དམིགས་པ་མེད། །མཁས་པ་འོད་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ལྟར་སློབ། །དགེ་བ་མ་ཡིན་སེམས་གཅིག་ཙམ་ཡང་སྐྱེད་མི་བྱེད། །ཉི་མ་མཁའ་ལ་འགྲོ་བའི་ཟེར་གྱིས་ཟིལ་གནོན་པའི། །མདུན་གྱི་བར་སྣང་ལ་ནི་མུན་པ་མི་གནས་བཞིན། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་བསླབ་པ་བྱས་རྣམས་ཀྱི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་ནི་འདུས་པར་འགྱུར། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་ལྟ་བ་དྲུག་ཅུ་གཉིས་འདུས་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་འདུས་པར་གསུངས། །དཔེར་ན་སྲོག་གི་དབང་པོ་འགགས་ན་དབང་པོ་གཞན། །གང་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་འདིར་ནི་འདུས་པར་གསུངས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་མཁས་ཉན་ཐོས་ཡོན་ཏན་གང་དག་དང་། །དེ་བཞིན་རང་རྒྱལ་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལ་སློབ་བྱེད་ཅིང་། །དེ་དག་དེ་ལ་མི་གནས་འདོད་པ་མི་བསྐྱེད་དེ། །འདི་ནི་བདག་གིས་བསླབ་བྱ་ཡིན་སྙམ་དེ་ཕྱིར་སློབ། །མི་ལྡོག་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ཡི། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བསམ་པ་ཐག་པས་ཡི་རང་བ། །སྟོང་གསུམ་རི་རབ་སྲང་ལ་གཞལ་བས་ཚད་གཟུང་རུང་། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་དགེ་བ་དེ་ནི་དེ་ལྟ་མིན། །དགེ་བ་དོན་གཉེར་ཕན་འདོད་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། །ཀུན་གྱི་བསོད་ནམས་ཕུང་པོ་ལ་ཡང་ཡི་རང་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་དག་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་གྱུར་ནས། །སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་བྱ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཆོས་སྦྱིན་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་མི་རྟོག་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །སྟོང་དང་མཚན་མ་མེད་དང་སྤྲོས་མེད་ཡོངས་ཤེས་པ། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཚོལ་མི་བྱེད། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་ བརྩོན། །ནམ་མཁའི་ཁམས་དེ་དང་ནི་ནམ་མཁའ་དེར་འགལ་བ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་གང་གིས་ཀྱང་ནི་དེ་མ་ཐོབ། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་སྤྱོད་མཁས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་སྤྱོད། །སྐྱེ་བོའི་དབུས་ན་སྒྱུ་མའི་སྐྱེས་བུ་འདི་སྙམ་དུ། །སྐྱེ་བོ་འདི་མགུ་བྱ་སྙམ་མི་སེམས་དེ་ཡང་བྱེད། །རྫུ་འཕྲུལ་སྣ་ཚོགས་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་མཐོང་ཡང་། །དེ་ལ་ལུས་མེད་སེམས་མེད་མིང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་སྤྱོད་པ་ནམ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ། །བྱང་ཆུབ་རྟོགས་ནས་འགྲོ་བ་ཡོངས་སུ་དགྲོལ་མི་སེམས། །སྐྱེ་བ་སྣ་ཚོགས་དང་ནི་བྱ་བ་མང་ལྡན་པ། །སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྟོན་ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྤྱོད། །དཔེར་ན་སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་སངས་རྒྱས་མཛད་པ་བྱེད། །བྱེད་པ་དེ་ལ་དྲེགས་པ་ཅུང་ཟད་སྐྱེ་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་སྤྱོད་མཁས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། །སྤྲུལ་པ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་སྟོན། །ཤིང་མཁན་བཟོ་བོ་མཁས་པས་སྐྱེས་པ་བུད་མེད་དང་། །འདྲ་བའི་བཟོ་བྱས་དེ་ཡང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཤེས་རབ་སྤྱོད་མཁས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་མཁས་རྣམས་ལ་ལྷ་ཚོགས་མང་པོ་དག ། ཐལ་མོ་སྦྱར་བ་བཏུད་ནས་ཕྱག་ཀྱང་འཚལ་བར་བྱེད། །ཕྱོགས་བཅུའི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཇི་སྙེད་པའང་། །ཡོན་ཏན་བསྔགས་པའི་ཕྲེང་བ་ཡོངས་སུ་བརྗོད་པར་མཛད། །གང་གཱའི་ཀླུང་མཉམ་ཞིང་ན་སེམས་ཅན་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་ཡོངས་སུ་བརྟག་པ་བཟུང་སྟེ་བདུད་གྱུར་ལ། །བ་སྤུ་ཉག་རེ་ལས་ཀྱང་དེ་སྙེད་སྤྲུལ་བྱས་ཀྱང་། །དེ་དག་ཀུན་གྱིས་མཁས་ལ་བར་ཆད་བྱ་མི་ནུས། །རྒྱུ་རྣམ་བཞི་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་སྟོབས་ལྡན། །བདུད་བཞིས་ཐུབ་པར་དཀའ་ཞིང་བསྐྱོད་པར་མི་ནུས་ཏེ། །སྟོང་པར་གནས་དང་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་དང་། །ཇི་སྐད་སྨྲས་བཞིན་བྱེད་དང་བདེ་གཤེགས་བྱིན་རླབས་ཅན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཡུམ་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་འདི། །འཆད་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཞིག་མོས་བྱེད་ཅིང་། ། བསམ་པ་ཐག་པས་བསྒྲུབ་པར་མངོན་པར་བརྩོན་བྱེད་ན། །དེས་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཞུགས་རིག་བྱ། །ཆོས་དབྱིངས་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །དཔེར་ན་བར་སྣང་སྤྲིན་བཞིན་གནས་པ་མེད་པར་གནས། །རིག་སྔགས་འཆང་བ་གནས་མེད་མཁའ་རྒྱུ་གནས་འདོད་པ། །སྔགས་མཐུས་དུས་མིན་མེ་ཏོག་ལྡན་ཤིང་བྱིན་གྱིས་རློབ། །དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཁས་གསལ་བ། །རྟོགས་པར་བྱེད་དང་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་དམིགས་མི་འགྱུར། །འཆད་པར་བྱེད་དང་ཆོས་འདོད་ལྟ་བར་བྱེད་མི་དམིགས། །འདི་ནི་ཞི་འདོད་ཡོན་ཏན་དགའ་བའི་གནས་པ་ཡིན། །དགྲ་བཅོམ་རྣམ་ཐར་དེ་བཞིན་གཤེགས་ཀྱི་མ་གཏོགས་པར། །གནས་པ་འདི་ནི་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བཅས་པ་ཡི། །གནས་པ་ཞི་བའི་ཏིང་འཛིན་རབ་ཞི་བདེ་ལྡན་པ། །ཇི་སྙེད་ཀུན་གྱི་མཆོག་དང་གོང་ན་མེད་པ་ཡིན། །འདབ་ཆགས་མཁའ་ལ་གནས་ཀྱང་ལྟུང་བར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཉ་ནི་ཆུ་ལ་གནས་ཀྱང་འཚུབས་ཏེ་འཆི་བ་མེད། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་གཏན་སྟོབས་དག་གིས། །ཕ་རོལ་སོན་པ་སྟོང་གནས་མྱ་ངན་འདའ་མི་འགྱུར། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡོན་ཏན་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་མཆོག་ཏུ་རྨད་བྱུང་མཆོག་རེག་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་རབ་མཆོག་དམ་པ་སྦྱིན་འདོད་གང་། །ཕན་མཛད་རྣམས་ཀྱི་གནས་མཆོག་འདི་ལ་བསྟེན་པར་གྱིས། །བསླབ་པ་འདི་ནི་འདྲེན་པས་བསླབ་པ་ཡོངས་བརྗོད་ན། །བསླབ་པ་ཇི་སྙེད་ཀུན་གྱི་མ
Chinese
如同智慧行精妙的菩萨，施予甘露，令天人欢喜。此菩萨即使现在也精勤利益众多有情，更何况安住于法王之位呢？当此之时，魔会变得如芒刺在身，悲伤沮丧，痛苦难忍，心神不宁，虚弱无力。为了显示“如何能使这位菩萨心生厌烦”的恐惧，魔会焚烧四方，发射流星。何时那些智者心怀强烈意愿，日夜观察般若波罗蜜多的殊胜意义，那时身心如同空行母般自在游走，黑方的爪牙们又怎能找到可乘之机？何时菩萨争斗不休，彼此不和，心怀嗔怒，那时魔便欢喜，极其享受安乐，心想：这二者远离胜者的智慧了。这二者渐行渐远，变得如同食肉鬼一般，二者都会违背自己的誓言。嗔恨且不具安忍，又怎能有菩提？那时魔众及其眷属都会欢喜。尚未获得授记的菩萨，如果对已获授记的菩萨心生嗔怒，发起争端，那么具有过患的嗔心刹那有多少，就要在那样多的劫中重新披挂盔甲。以佛陀的安忍波罗蜜多触及菩提，生起“此心不好”的念头，分别遮止，之后也加以防护，不生欢喜，这便是在佛陀的教法中学习。何时学习时，对任何应学之处都不执取，不缘于能学者和所学之法，不思
English
Likewise, the Bodhisattva who is skilled in the practice of wisdom, gives nectar and makes gods and humans rejoice. This Bodhisattva even now strives to benefit many sentient beings, what need is there to say when he abides in the position of the Dharma King? At that time, the demons will become like thorns, sad and dejected, suffering unbearably, uneasy and weak. In order to show the fear of "how to make this Bodhisattva's mind weary," the demons burn the directions and send shooting stars. When those wise ones have strong intentions, day and night they observe the supreme meaning of the Perfection of Wisdom, then the body and mind roam freely like Dakinis, how can the claws of the dark side find an opportunity? When the Bodhisattva is fighting and arguing, disagreeing with each other, and is filled with anger, then the demons rejoice and enjoy happiness, thinking: these two are far from the wisdom of the Victorious Ones. These two are drifting away and becoming like flesh-eating demons, both will break their own vows. How can there be Bodhi for those who are hateful and lack patience? At that time, the demons and their retinues will rejoice. If a Bodhisattva who has not yet received a prophecy becomes angry and starts a dispute with a Bodhisattva who has received a prophecy, then how many moments of faulty anger there are, that many eons will be spent re-equipping armor from the beginning. Touching Bodhi with the Buddha's Perfection of Patience, generating the thought that "this mind is not good," separately preventing it, and later protecting it, not rejoicing, this is learning in the Buddha's teachings. When learning, one does not cling to anything that should be learned, does not rely on the learner and the Dharma to be learned, does not think
Chinese
修学般若度者们，一切度皆集于此。 如坏聚见中六十二见集，如是诸度集于此宣说。 譬如命根断绝时，所有诸余根亦皆断绝。 如是智慧行，智者殊胜者，一切度皆集于此宣说。 菩提心贤善，声闻功德任何等，如是独觉诸功德，皆应学习。 彼等不滞留于彼，亦不生欲求，此乃我所应学，如是思维故而学。 于不退转殊胜菩提，已善趣入者，于发心生起，以至诚心随喜。 三千须弥山，以秤衡量可测知，随喜之善根，非如是。 凡有利乐意乐之有情，所有之福德蕴，亦皆随喜。 是故彼等获得胜者之功德后，为尽除痛苦故，于世间行法布施。 任何菩萨于一切不思议之法，空性、无相、无愿、无戏论皆善知。 彼不以二智慧寻求菩提，彼瑜伽士精勤修习殊胜般若度。 虚空界与彼虚空，无有相违，任何亦不能得彼。 如是智慧行贤善菩萨亦，如虚空般，行于寂静。 于众人之中，如幻化之士夫，如是思维：此等众生应令欢喜，亦作是念。 虽见其显现种种神变，然彼无身无心，亦无有名称。 如是智慧行者，亦不曾如是思维：我已证得菩提，当度脱一切有情。 虽示现种种生及多作业，如幻化般，然亦行于不分别。 譬如佛之化身作佛之事业，然于所作，不生丝毫之骄慢。 如是智慧行贤善菩萨亦，如化身幻化般，示现一切事业。 木匠工匠巧匠所造之士夫妇女等
English
For those who have studied the Prajñāpāramitā, all perfections are gathered here. Just as the sixty-two views are gathered in the view of the aggregates, so it is said that these perfections are gathered here. For example, when the life force ceases, all other faculties, as many as there are, will cease. Thus, the wise and supreme ones who practice wisdom, all perfections are said to be gathered here. The qualities of the wise Bodhicitta, the Śrāvakas, and likewise, one should study all the qualities of the Pratyekabuddhas. They do not dwell in them, nor do they generate desire for them, thinking, "This is what I should study," therefore they study. For those who have fully entered the supreme irreversible Bodhi, with a firm mind, rejoice in the generation of Bodhicitta. The three thousand Sumeru mountains can be measured by weighing them on a scale, but the merit of rejoicing is not like that. One should also rejoice in the accumulation of merit of all sentient beings who desire benefit and happiness. Therefore, after they have obtained the qualities of the Victorious Ones, they give Dharma to the world to end suffering. Whatever Bodhisattva fully knows all the inconceivable Dharmas, emptiness, signlessness, wishlessness, and non-elaboration, They do not seek Bodhi with two wisdoms, that yogi strives for the supreme Prajñāpāramitā. There is no contradiction between the realm of space and that space, and no one can attain it. Likewise, the wise Bodhisattva who practices wisdom is like space, and practices near peace. In the midst of people, like an illusory person, thinking, "These people should be pleased," they also do that. Although they see the manifestation of various miracles, they have no body, no mind, and no name. Likewise, the practitioner of wisdom never thinks, "I have attained Bodhi, I will liberate all beings." Although they show various births and many actions, like an illusion, they still practice without discrimination. For example, the emanation of a Buddha performs the deeds of a Buddha, but in doing so, no pride arises. Likewise, the wise Bodhisattva who practices wisdom, like an emanation or an illusion, shows all actions. The skilled carpenter or craftsman makes a man or a woman,
Chinese
一切事业皆能成办。 如是善巧智慧行持菩萨亦， 无分别智一切事业皆能成办。 如是善巧行持者，诸天众眷属众多喜， 合掌恭敬亦作礼拜。 十方世界刹土之诸佛所有， 功德赞颂之花鬘皆作宣说。 恒河沙数等同之诸有情， 彼等一切尽摄持，转为魔类。 一毛孔中亦化现尔许之化身， 彼等一切亦不能障碍善巧者。 以四种因菩萨善巧具力， 四魔难以胜伏，亦不能动摇。 安住于空性，且不舍弃有情， 如是所说而行持，以及善逝之加持。 如是逝母般若波罗蜜多此， 宣说之时，何菩萨信解， 以坚定之心而精进修持。 彼即应知已趋入一切智智。 法界如是安住于真如性， 譬如虚空如云般，无有安住而安住。 持明咒者，欲求无处之空行安住， 以咒力加持非时花开之树木。 如是行持菩萨善巧明智者， 能证悟且不执著佛法诸法。 能宣说且不执著求法观视者， 此乃寂静欲乐功德之住处。 阿罗汉解脱，除如来之外， 此乃声闻缘觉等之， 住处寂静之禅定，极寂静且具安乐， 是一切所有之最胜且无上。 飞鸟虽住于空中，然不堕落。 鱼虽住于水中，然不扰动而死。 如是菩萨以禅定之力， 已达彼岸，安住空性，不入涅槃。 一切有情之功德，趋入最胜， 以及佛陀智慧，趋入最胜，稀有最胜触及， 何者欲施予最胜殊胜之法布施， 当依止利益者之最胜住处。 若导师宣说此学处， 是一切学处之