Tibetan
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་གང་ལ་གནས་པར་མི་འགྱུར་བ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར། དེ་ལྟར་སྤྱོད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། གཟུགས་ལ་མི་གནས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་སོ། །གསོལ་པ། བཅོལ་ལྡན་འདས། ཅིའི་སླད་དུ་གཟུགས་ལ་མི་གནས་ཤིང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ལ་མི་གནས་པ་ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་གང་ལའང་མི་གནས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ ལྟར། དེ་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། གནས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རབ་འབྱོར། དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་འབྱོར། གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་འདི་སྙམ་དུ། གང་དེ་ལྟར་བསྒོམ་པ་དང་། གང་དེ་ལྟར་སྤྱོད་པ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་པས་བདག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན། བདག་ཀྱང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་དུ་སེམས་ཤིང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ན། དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐག་རིང་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཆོས་གང་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་ལ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལའང་མངོན་པར་ཞེན་པ་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་གང་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་དེ་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། ཕ་རོ
Chinese
菩萨摩诃萨以如是行般若波罗蜜多，不住于何处？ 世尊告言： 善现，如是行之菩萨摩诃萨不住于色，乃至不住于一切相智。 禀白： 世尊，何以不住于色，乃至不住于菩提？ 告言： 以无所执著故，于何亦不住。 何以故？ 以如是，于何为执著，为住之法，亦不如实见故。 善现，如是，菩萨摩诃萨以无所执著之行，行般若波罗蜜多。 善现，若菩萨摩诃萨作如是念： 若如是修，若如是行，是修般若波罗蜜多。 是修般若波罗蜜多故，我亦行般若波罗蜜多，我亦修般若波罗蜜多。 如是思惟，若如是普知，是行般若波罗蜜多者，是为远离般若波罗蜜多。 若离般若波罗蜜多者，是为远离布施波罗蜜多。 如是合之，乃至远离一切相智。 何以故？ 般若波罗蜜多者，于任何法亦无所执著，于般若波罗蜜多亦无任何执著故。 何以故？ 以如是，于何为执著之自性不存在故。 若菩萨摩诃萨普知般若波罗蜜多，彼菩萨摩诃萨是为退失般若波罗蜜多。 若退失般若波罗蜜多者，是为退失一切法。 若复彼作如是念： 般若波罗蜜多是彼岸。
English
Where does a Bodhisattva-Mahasattva who thus practices the Perfection of Wisdom not abide? The Blessed One said: Subhuti, a Bodhisattva-Mahasattva who thus practices does not abide in form, and does not abide even in all-knowingness. He asked: Blessed One, why does he not abide in form, and why does he not abide even in enlightenment? He said: Because of non-attachment, he does not abide in anything. Why is that? Because in this way, he does not truly see what is called attachment or the Dharma of abiding. Subhuti, thus, a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom in the manner of non-attachment. Subhuti, if a Bodhisattva-Mahasattva thinks thus: 'Whatever is thus meditated upon, and whatever is thus practiced, is meditating on the Perfection of Wisdom.' Because it is meditating on the Perfection of Wisdom, I also practice the Perfection of Wisdom, and I also meditate on the Perfection of Wisdom. If he thinks thus, and if he thus fully knows, then he is making the Perfection of Wisdom distant. Whoever is distant from the Perfection of Wisdom is distant from the Perfection of Giving. Similarly, combine it, even up to being distant from all-knowingness. Why is that? The Perfection of Wisdom is without attachment to any Dharma, and there is no attachment to the Perfection of Wisdom either. Why is that? Because in this way, the nature of what is called attachment does not exist. If a Bodhisattva-Mahasattva fully knows the Perfection of Wisdom, that Bodhisattva-Mahasattva will fall away from the Perfection of Wisdom. Whoever falls away from the Perfection of Wisdom falls away from all Dharmas. If again he thinks thus: 'The Perfection of Wisdom is the other shore.'
Tibetan
ལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་དག་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །སྙམ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བས་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་མི་ནུས་སོ། །གལ་ཏེ་ཡང་དེ་འདི་སྙམ་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གནས་པ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །སྙམ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ལ་ནི། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ལུང་བསྟན་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཡང་འདི་སྙམ་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལ་གནས་ཏེ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བར་དུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ། །སྙམ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པས་ནི། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་ལ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བར་དག་ཀྱང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེའང་དེ་འདི་སྙམ་དུ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བར་བདག་ཉིད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་སོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་བསྟན་ཏོ། །བཤད་དོ། །རབ་ཏུ་བཤད་དོ། །སྙམ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེས་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱང་མི་དམིགས་ན། ཆོས་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཏེ། དེ་ནི་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་ འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས། ཇི་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་སྐྱོན་འདི་དག་མ་མཆིས་པར་འགྱུར་བ་
Chinese
如果（菩萨）心想：我要完全受持这五个波罗蜜多，直到证得一切智。那么，这位菩萨摩诃萨就从般若波罗蜜多中退失了。因为离开了般若波罗蜜多，他就不能现证无上正等菩提。如果他又心想：安住于此般若波罗蜜多，将会被授记为无上正等菩提。那么，这位菩萨摩诃萨就从般若波罗蜜多中退失了。因为从般若波罗蜜多中退失，就不会被授记为无上正等菩提。如果他又心想：安住于此般若波罗蜜多，我要现证布施波罗蜜多，直到大悲。那么，这位菩萨摩诃萨就从般若波罗蜜多中退失了。为什么呢？因为从般若波罗蜜多中退失，就不能现证布施波罗蜜多，乃至也不能现证大悲。如果他又心想：如来没有完全受持一切法，就自己现证成佛了。现证成佛后，也开示、演说、广说。那么，这位菩萨摩诃萨就从般若波罗蜜多中退失了。为什么呢？因为如来没有现证任何法而成佛。为什么呢？因为这样，如果他连所见的法都不可得，更何况说现证什么法而成佛呢？因为那是无处可住的。然后，具寿善现对薄伽梵这样说道：世尊，怎样才能使菩萨摩诃萨在般若波罗蜜多中修行时，不出现这些过失呢？
English
If (the Bodhisattva) thinks: I will fully uphold these five perfections, until I attain omniscience. Then, that Bodhisattva-Mahasattva has fallen away from the Perfection of Wisdom. Because having separated from the Perfection of Wisdom, he will not be able to realize the Unsurpassed Perfect Enlightenment. If he also thinks: Abiding in this Perfection of Wisdom, I will be prophesied to attain the Unsurpassed Perfect Enlightenment. Then, that Bodhisattva-Mahasattva has fallen away from the Perfection of Wisdom. Because having fallen away from the Perfection of Wisdom, he will not be prophesied to attain the Unsurpassed Perfect Enlightenment. If he also thinks: Abiding in this Perfection of Wisdom, I will realize the Perfection of Giving, until Great Compassion. Then, that Bodhisattva-Mahasattva has fallen away from this Perfection of Wisdom. Why is that? Because having fallen away from the Perfection of Wisdom, he will not be able to realize the Perfection of Giving, and even will not be able to realize Great Compassion. If he also thinks: The Tathagata did not fully uphold all dharmas, and he himself realized Buddhahood. After realizing Buddhahood, he also taught, explained, and extensively explained. Then, that Bodhisattva-Mahasattva has fallen away from the Perfection of Wisdom. Why is that? Because the Tathagata did not realize any dharma to become a Buddha. Why is that? Because in this way, if he cannot even perceive the dharma that is seen, what need is there to mention realizing any dharma to become a Buddha? Because that is without a place to abide. Then, the Venerable Subhuti said to the Bhagavan: O Bhagavan, how can it be that these faults do not occur when a Bodhisattva-Mahasattva practices in the Perfection of Wisdom?
Tibetan
ལགས། བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ན། འདི་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པ་སྟེ། ཆགས་པ་མེད་པ་དང་། ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ནི། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་ཀུན་ཏུ་ཤེས་ཤིང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡོངས་སུ་མ་བཟུང་བའི་ཆོས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི། མངོན་པར་ཞེན་པས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས། ཅི། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བར་ཡང་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས། གལ་ཏེ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དང་མ་བྲལ་བ་ལགས་ན། འོ་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི་ལགས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར། འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི། གཟུགས་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དེ། འདི་ནི། གཟུགས་སོ། །འདིའི་གཟུགས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བར་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་རོ། །གཟུགས་རྟག་པའམ། མི་རྟག་པའམ། བདེ་བའམ། སྡུག་བསྔལ་བའམ། བདག་གམ། བདག་མེད་པའམ། ཞི་བའམ། མ་ཞི་བའམ། སྟོང་པའམ། མ་སྟོང་པའམ། དབེན་པའམ། མི་དབེན་པ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་མེད་དོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དག་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རང་བཞིན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་ནི་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། མེ་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའམ། བདེ་བ་ཞེས་བྱ་བའམ། སྡུག་བསྔ
Chinese
好的，世尊开示说：善现，当菩萨摩诃萨修学般若波罗蜜多时，应如是了知：一切法都是无染著、无执取的。对于无染著、无执取的法，没有任何法可以证得圆满菩提。如果这样修学，就是修学般若波罗蜜多。如果对这样不执取的法生起执著，那么菩萨摩诃萨就远离了般若波罗蜜多。为什么呢？因为般若波罗蜜多不是可以用执著来表达的。善现请问：世尊，难道般若波罗蜜多与般若波罗蜜多不相离吗？乃至布施波罗蜜多与布施波罗蜜多不相离吗？乃至一切种智与一切种智不相离吗？世尊，如果般若波罗蜜多与般若波罗蜜多不相离，乃至一切种智与一切种智不相离，那么如何才能证得般若波罗蜜多？如何才能证得布施波罗蜜多乃至一切种智呢？世尊开示说：善现，在此，菩萨摩诃萨修学般若波罗蜜多时，不执著于色，认为这是色，这是色的自性。对于一切法也应如此类推。不执著于色是常、无常，是乐、是苦，是有我、是无我，是寂静、是不寂静，是空、是非空，是远离、是不远离。对于一切种智也应如此类推。为什么呢？因为对于无自性的法，不能说是常，不能说是无常，不能说是乐，不能说是苦。
English
Very well. The Blessed One said: Subhuti, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he knows all dharmas to be without attachment and without grasping. For dharmas that are without attachment and without grasping, there is no dharma that can be fully awakened to. If he practices in this way, he is practicing the Perfection of Wisdom. If he clings to dharmas that are not grasped, then the Bodhisattva-Mahasattva is separated from the Perfection of Wisdom. Why? Because the Perfection of Wisdom is not to be expressed by clinging. Subhuti asked: Blessed One, is the Perfection of Wisdom not separate from the Perfection of Wisdom? Is the Perfection of Giving not separate from the Perfection of Giving? Is All-Knowingness not separate from All-Knowingness? Blessed One, if the Perfection of Wisdom is not separate from the Perfection of Wisdom, and All-Knowingness is not separate from All-Knowingness, then how can the Perfection of Wisdom be attained? How can the Perfection of Giving and All-Knowingness be attained? The Blessed One said: Subhuti, here, when a Bodhisattva-Mahasattva practices the Perfection of Wisdom, he does not cling to form, thinking, 'This is form,' or 'This is the nature of form.' The same applies to all dharmas. He does not cling to form as being permanent or impermanent, pleasurable or painful, having a self or being without a self, peaceful or not peaceful, empty or not empty, secluded or not secluded. The same applies to All-Knowingness. Why? Because for dharmas without inherent existence, one cannot say 'permanent,' 'impermanent,' 'pleasurable,' or 'painful.'