Tibetan
ན་པ་རབ་འབྱོར། ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ཀྱང། ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་རམ། དེ་དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོས་ཀྱང། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་ཟིན་པར་མི་འགྱུར་རམ། འགྲོ་བ་རྣམ་པ་ལྔའང་ཐ་དད་པ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་རྣམ་པ་ལྔའང་ཐོབ་ཟིན་པར་འགྱུར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པས་ནི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་སྤང་པའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བས་ནི་འདོད་ཆགས་དང། ཞེ་སྡང་དང། གཏི་མུག་བསྲབ་པའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། ཕྱིར་མི་འོང་བས་ནི་ཐ་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤང་བའི་ ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། དགྲ་བཅོམ་པས་ནི་གོང་མའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་ལྔ་སྤང་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། ཅིའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉམས་སུ་མྱོང་བར་བྱེད། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས། ཅིའི་ཕྱིར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ནི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁོ་བོ་ནི་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་འཐོབ་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །ཁོ་བོ་ནི་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཉིད་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བ་དང། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང། ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་དང། དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་རང་བྱང་ཆུབ་དང། རང་སངས་རྒྱས་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁོ་བོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པར་མི་འདོད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོའང་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་མི་སྤྱོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལྟར་དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་གནས་པས་ནི། སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འོན་ཀྱང་ཕར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། མར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། བུར་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པ་དང། བདག་ཏུ་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་ན་སེམས་ཅན་དཔག་ཏུ་མེད། གྲངས་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་པར་ནུས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྟེ། ཇི་ ལྟར་བདག་བདག་ཅེས་བྱ་བའང་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་ལའང་དེ་ལྟར་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་ན། དཀའ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྐྱེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོས་འགའ་ཡང་མི་ལེན་ཅིང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁོ་བོ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་དང། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །ཆོས་མ་སྐྱེས་པས་ཀྱང་འཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་མི་འདོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཅི་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་བམ། འོན་ཏེ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཁོ་བོ་ནི་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་མ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་ཡང་མི་འདོད་ལ། མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་འཐོབ་པ་སྐྱེས་པ་འཐོབ་པར་ཡང་མི་འདོད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཅི་འཐོབ་པའང་མེད་ལ། མངོན་པར་རྟོགས་པའང་མེད་དམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འཐོབ་པའང་ཡོད། མངོན་པར་རྟོགས་པའང་ཡོད་དེ། གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འཐོབ་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གདགས་པའོ། །རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའམ། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའམ། ཕྱིར་མི་འོང་བའམ། དགྲ་བཅོམ་པའམ། རང་སངས་རྒྱས་སམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། སངས་རྒྱས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་གདགས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་དམ་པར་ནི་འཐོབ་པའང་མེད། མངོན་པར་རྟོགས་པའང་མེད། རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་ཡང་ མེད། ལན་གཅིག་ཕྱིར་འོང་བའང་མེད། ཕྱིར་མི་འོང་བའང་མེད། དགྲ་བཅོམ་པའང་མེད། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འང་མེད། སངས་རྒྱས་ཀྱང་མེད་དོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། འཐོབ་པ་དང། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་མེད་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པ་བཞིན་དུ། སྐྱེ་བ་མེད་པའང་དེ་ལྟ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ། ཤཱ་རིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན་སྐྱེ་བའང་མི་སྐྱེ་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའང་མི་སྐྱེའོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཆོས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཆོས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་སྤོབས་སམ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པའང་བརྗོད་པར་སྤོབས་སམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཆོས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པར་ཁྱོད་སྤོབས་སམ། ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། ཆོས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཆོས་མ་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་བྱ་བར་བརྗོད་པའི་སྤོབས་པའང་ཁོ་བོ་ལ་མེད་དོ། །ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བརྗོད་པའི་སྤོབས་པའང་ཁོ་བོ་ལ་མེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། འདི་ལྟར་ཆོས་མ་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སྐྱེ་བ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་དང། བརྗོད་པ་གང་ཡིན་པ་དང། མི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ལྡན་པའང་མ་ཡིན། མི་ལྡན་པའང་མ་ཡིན་ཞིང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ། བསྟན་དུ་མེད་པ། ཐོགས་པ་མེད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཚན་ཉིད་གཅིག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤཱ་རིའི་བུས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར། བརྗོད་པའང་སྐྱེ་བ་མེད། སྤོབས་པའང་སྐྱེ་བ་མེད། ཆོས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་དེ། གང་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ། དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། བརྗོད་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །སྤོབས་པ་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །ཆོས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །གང་དག་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་པར་སྤོབས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་པའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གཟུགས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང། ཚོར་བ་དང།
Chinese
那巴饶觉。声闻也，难道不会获得声闻的菩提吗？同样，各自的异生也会获得独觉的菩提吗？同样，菩萨也不会获得一切种智吗？五趣众生也会变得没有差别吗？菩萨摩诃萨也会获得五种菩提吗？具寿饶觉，如果一切法都是无生的，为什么入流者为了断除三种结而修道？一来者为了减薄贪、嗔、痴而修道？不来者为了断除与下分相应的五种结而修道？阿罗汉为了断除与上分相应的五种结而修道？独觉乘的行者为了获得独觉菩提而修道？为什么菩萨摩诃萨为了众生而行持苦行，并体验所有的痛苦？为什么如来、应供、正等觉现证无上正等菩提？为什么如来转法轮？饶觉说：具寿舍利子，我不认为在无生法中会有获得和证悟。我不认为在无生法中会有入流者。我不认为会有入流果。一来者和一来果，不来者和不来果，阿罗汉和阿罗汉果，以及在无生法中会有独觉菩提和独觉佛。具寿舍利子，我不认为菩萨会行持苦行，菩萨摩诃萨也不会以苦行的概念来行持。为什么呢？具寿舍利子，就像这样苦行的概念
English
Napa Rabjor. Also, won't the Shravakas attain the Bodhi of the Shravakas? Similarly, won't the individual beings also attain the Bodhi of the Pratyekabuddhas? Similarly, won't the Bodhisattvas also attain the Omniscience? Won't the five types of beings also become without distinction? Bodhisattva Mahasattvas will also attain the five types of Bodhi. Venerable Rabjor, if all dharmas are unborn, why should the Stream-enterer cultivate the path in order to abandon the three bonds? Why should the Once-returner cultivate the path in order to thin out attachment, hatred, and delusion? Why should the Non-returner cultivate the path in order to abandon the five bonds corresponding to the lower part? Why should the Arhat cultivate the path in order to abandon the five bonds corresponding to the upper part? Why should those of the Pratyekabuddha vehicle cultivate the path in order to attain their own Bodhi? Why do Bodhisattva Mahasattvas practice austerities for the sake of sentient beings and experience all the sufferings? Why do the Tathagata, Arhat, Perfectly Awakened One, realize the unsurpassed, perfect, complete Bodhi? Why does the Tathagata turn the Wheel of Dharma? Rabjor said: Venerable Shariputra, I do not think that there is attainment or realization in the unborn dharma. I do not think that there is a Stream-enterer in the unborn. I do not think that there is the fruit of Stream-entry. Once-returner and the fruit of Once-returner, Non-returner and the fruit of Non-returner, Arhat and the fruit of Arhat, and in the unborn, there will be Pratyekabuddha Bodhi and Pratyekabuddha. Venerable Shariputra, I do not think that Bodhisattvas will practice austerities, and Bodhisattva Mahasattvas will not practice with the concept of austerity. Why is that? Venerable Shariputra, like this, the concept of austerity
Chinese
因为安住于此，就不能利益无量无数的众生。具寿舍利子，然而生起彼岸想，生起此岸想，生起那边想，生起我之想，就能利益无量无数的众生。具寿舍利子，菩萨摩诃萨应当如是发心：如同所谓我我，那在一切的一切，一切种类的一切中，既没有也不可得，同样对于外和内的诸法也应当如是发心。如果生起那样的想法，就不会生起困难的想法。那是什么原因呢？因为菩萨摩诃萨在一切的一切，一切种类的一切中，对任何法都不取也不可得。具寿舍利子，我不认为在无生中如来存在。也不认为有无上的正等菩提和法轮的转动。也不认为未生之法能获得未生之法。舍利子说：具寿善现，未生之法能获得已生之法吗？或者已生之法能获得未生之法？善现说：具寿舍利子，我不认为已生之法能获得未生之法，也不认为未生之法能获得已生之法。舍利子说：具寿善现，难道没有获得也没有证悟吗？善现说：具寿舍利子，有获得也有证悟，但不是以二的方式。具寿舍利子，获得和证悟都是世间的假名安立。入流者，或一来者，或不来者，或阿罗汉，或独觉佛，或菩萨，或佛，也都是世间的假名安立，究竟上既没有获得，也
English
Because of abiding in this, one cannot benefit immeasurable and countless sentient beings. Shariputra, endowed with life, however, if one generates the perception of the other shore, generates the perception of this shore, generates the perception of that side, and generates the perception of self, then one can benefit immeasurable and countless sentient beings. Shariputra, endowed with life, a Bodhisattva Mahasattva should generate the mind in this way: Just as the so-called "I, I," that is not present and not perceived in all of all, in all kinds of all, similarly, one should generate the mind in this way towards both outer and inner dharmas. If one generates such a thought, one will not generate a difficult thought. Why is that? Because a Bodhisattva Mahasattva does not take or perceive any dharma in all of all, in all kinds of all. Shariputra, endowed with life, I do not think that the Tathagata exists in the unborn. I also do not think that there is unsurpassed, perfect, and complete enlightenment and the turning of the wheel of Dharma. I also do not think that the unarisen Dharma can attain the unarisen. Shariputra said: "Reverend Subhuti, can the unarisen Dharma attain the arisen, or can the arisen Dharma attain the unarisen?" Subhuti said: "Reverend Shariputra, I do not think that the arisen Dharma can attain the unarisen, nor do I think that the unarisen Dharma can attain the arisen." Shariputra said: "Reverend Subhuti, is there neither attainment nor realization?" Subhuti said: "Reverend Shariputra, there is attainment and there is realization, but not in the manner of duality. Shariputra, endowed with life, attainment and realization are designated by worldly terms. A stream-enterer, or a once-returner, or a non-returner, or an Arhat, or a Pratyekabuddha, or a Bodhisattva, or a Buddha, are also designated by worldly terms, but ultimately there is neither attainment nor
Chinese
也没有证悟。没有入流果。没有一来果。没有不来果。没有阿罗汉。没有独觉佛。没有菩萨。也没有佛。舍利子说：具寿善现，如何获得和证悟在世俗谛中是无色、不可见、无碍的呢？就像这样，以无相为一相一样，无生也是这样吗？善现说：具寿舍利子，正是这样。具寿舍利子，因为这个缘故，生也是不生，无生也是不生。舍利子说：具寿善现，您敢说“法不生啊！法不生啊！”吗？具寿善现，您敢说那些不生之法的无生吗？善现说：具寿舍利子，您说“法不生啊！法不生啊！”时，我敢说吗？当您这样说时，具寿舍利子，我也没有说“法不生啊！法不生啊！”的勇气。我也没有说那些不生之法的无生的勇气。那是什么原因呢？具寿舍利子，像这样，无论什么是不生之法，无论什么是无生，无论什么是勇气，无论什么是说，无论什么是不生，所有这些法都不是有，也不是没有，而且是无色、不可见、无碍的。就像这样，以无相为一相的缘故。舍利子说：具寿善现，说也是无生，勇气也是无生，法也是无生，那么，从哪些开始说法的那些法也是无生的吗？善现说：具寿舍利子，正是这样。说就是无生的。勇气就是无生的。法就是无生的。从哪些开始说法的那些法也是无生的。那是什么原因呢？色是无生的，受是无生的，
English
There is also no realization. There is no stream-enterer. There is no once-returner. There is no non-returner. There is no Arhat. There is no Pratyekabuddha. There is no Bodhisattva. And there is no Buddha. Shariputra said: Venerable Subhuti, how is it that acquisition and realization are, in worldly terms, formless, invisible, and unimpeded? Just as having no characteristics is the same as having one characteristic, is non-arising also like that? Subhuti said: Venerable Shariputra, it is just so. Venerable Shariputra, for that reason, arising is also non-arising, and non-arising is also non-arising. Shariputra said: Venerable Subhuti, do you dare to say, "Dharma is unborn! Dharma is unborn!"? Venerable Subhuti, do you dare to speak of the non-arising of those unborn dharmas? Subhuti said: Venerable Shariputra, when you say, "Dharma is unborn! Dharma is unborn!" do I dare to say it? When you say that, Venerable Shariputra, I also do not have the courage to say, "Dharma is unborn! Dharma is unborn!" I also do not have the courage to speak of the non-arising of those unborn dharmas. Why is that? Venerable Shariputra, like this, whatever is an unborn dharma, whatever is non-arising, whatever is courage, whatever is speaking, whatever is non-arising, all those dharmas are neither existent nor non-existent, and are formless, invisible, and unimpeded. Just like that, because having no characteristics is the same as having one characteristic. Shariputra said: Venerable Subhuti, speaking is also unborn, courage is also unborn, and dharma is also unborn. Then, are those dharmas from which one begins to speak also unborn? Subhuti said: Venerable Shariputra, it is just so. Speaking is unborn. Courage is unborn. Dharma is unborn. Those dharmas from which one begins to speak with courage are also unborn. Why is that? Form is unborn, feeling is unborn,