Tibetan
གྱིའོ། །ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང་། དབང་པོ་དང་སྟོབས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་ པ་དང་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་སྤྱད་པར་བགྱིའོ། །དེ་ནས་འདོད་པ་ན་སྤྱོད་པ་དང་། གཟུགས་ཡོད་པ་ན་སྤྱོད་པའི་ལྷའི་བུ་དེ་དག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱིད་ལ། ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མ་མཆིས་ཤིང་མི་དམིགས་པས། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འབྱུང་བར་དཀའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ལྷའི་བུ་དག་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ལྷའི་བུ་དག་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འབྱུང་བར་དཀའོ། །ལྷའི་བུ་དག་ངས་ཀྱང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཏེ། དོན་དམ་པར་ན་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱ་བའི་ཆོས་གང་ཡང་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ལྷའི་བུ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཤིན་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་གྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་འདི་སྐད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ནི་འབྱུང་བར་དཀའོ་ཞེས་གསུངས་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསུངས་པའི་དོན་བདག་གིས་འཚལ་བ་དང་། བདག་སེམས་པ་ལྟར་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི་བར་ནི་མི་ད
Chinese
也应修习。于内空性中应修习。于无事物自性空性之间应修习。于念住等处应修习。于正断、神足、根、力、菩提分、八支圣道应修习。于圣谛、静虑、无量、无色定应修习。于八解脱、次第止九、空性、无相、无愿、神通、等持、陀罗尼门应修习。于如来力、无畏、别别正智、不共佛法应修习。乃至一切种智应修习。此后，欲界和色界天子们对薄伽梵如此禀告道：薄伽梵，如是菩萨摩诃萨欲现证一切法而成佛，然彼等法亦不存且不可得，故无上正等菩提实难生起。薄伽梵告诸天子：如是，如是。天子们，如是，如是，无上正等菩提实难生起。天子们，我亦于一切法以一切方式现证成佛，然就胜义谛而言，无论是谁现证成佛，无论是以何现证成佛，亦或是应现证成佛之任何法皆不可得。何以故？天子们，一切法皆极清净之故。此后，具寿善现对薄伽梵如此禀告道：薄伽梵所言之“无上正等菩提实难生起”，依薄伽梵所说之义，以及我之所思，薄伽梵欲现证无上正等菩提，实非难事。
English
Should also be practiced. One should practice in the emptiness of the inner. One should practice between the emptiness of the nature of non-things. One should practice in the mindfulness. One should practice in the right abandonment, the magical foot, the senses and powers, the limbs of enlightenment, and the eightfold noble path. One should practice in the noble truths, meditation, immeasurable, and formless samadhi. One should practice in the eight liberations, the nine successive abidings, emptiness, signlessness, wishlessness, supernormal knowledge, samadhi, and the door of dharani. One should practice in the power of the Tathagata, fearlessness, separate correct knowledge, and the unmixed Buddha Dharma. One should practice up to the all-knowingness. Then, the sons of the gods who practice in desire and those who practice in form said to the Blessed One: Blessed One, thus the Bodhisattva Mahasattva wishes to manifest all dharmas and become enlightened, but those dharmas do not exist and are not perceived, so it is difficult for the unsurpassed perfect enlightenment to arise. The Blessed One said to the sons of the gods: It is so, it is so. Sons of the gods, it is so, it is so, it is difficult for the unsurpassed perfect enlightenment to arise. Sons of the gods, I also manifested all dharmas in all ways and became enlightened, but in terms of ultimate truth, whether it is who manifests and becomes enlightened, or by what manifests and becomes enlightened, or any dharma that should be manifested and become enlightened is not perceived. Why is that? Sons of the gods, because all dharmas are extremely pure. Then, the venerable Subhuti said to the Blessed One: Blessed One, what is said by the Blessed One as "it is difficult for the unsurpassed perfect enlightenment to arise", according to the meaning of what the Blessed One said, and according to my thinking, it is not difficult for the Blessed One to manifest and become enlightened in the unsurpassed perfect enlightenment.
Tibetan
ཀའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་མཆིས། གང་གིས་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་མ་མཆིས། གང་ཡང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་ བར་བགྱི་བ་མ་མཆིས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ལ་ནི་གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བ་དང་། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་ལྟ་བུ་མ་མཆིས་སོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་སྟོང་པ་སྟེ། ཆོས་གང་འཕེལ་བར་བགྱི་བའམ། ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པར་བགྱི་བའི་སླད་དུ་སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏང་བའམ། ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བའམ། བཟོད་པ་བསྒོམ་པའམ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམ་པའམ། བསམ་གཏན་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའམ། ཤེས་རབ་བསྒོམ་པའམ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་བསྒོམ་པའམ། དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པའམ། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམས་བསྒོམ་པའམ། ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམས་དང་། དབང་པོ་རྣམས་དང་། སྟོབས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་བསྒོམ་པའམ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་བ་་བརྒྱད་ཀྱི་བར་དུ་བསྒོམ་པའམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་དོན་དུ་བསླབ་པར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་མ་མཆིས་པ་སྟེ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། གང་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའམ། གང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བགྱི་བའི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སྟོང་པ་སྟེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་སླའོ། །དེ་ཅིའི་སླད་དུ་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །སྐྱེ་མཆེད་དང་ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི། རྟེན་ཅིང་འདྲེལ་པར་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་བསམ
Chinese
ཀའོ། 为什么呢？世尊，因为这样，没有什么能够现证圆满菩提，没有什么能够通过什么现证圆满菩提，没有什么能够去现证圆满菩提，因为一切法都是空性。一切法都是空性，所以没有什么能够现证圆满菩提，没有什么能够通过什么现证圆满菩提，也没有什么能够去现证圆满菩提的法。为什么呢？世尊，因为这样，一切法都是空性，为了增长或减少什么法，而布施，持戒，忍辱，精进，禅定，智慧，或者修习内空性，乃至修习无物自性空性，或者修习念住，或者修习正断，以及神足，根，力，菩提支，或者修习八正道支，乃至修习十八不共佛法，或者为了遍知一切而修习的那些法也不存在，因为能够现证圆满菩提的，或者通过什么现证圆满菩提的，或者能够去现证圆满菩提的那些法，一切都是空性。世尊，通过这种方式，菩萨摩诃萨能够轻易地现证无上正等菩提。为什么呢？世尊，因为这样，色以色的自性空，受、想、行，识以识的自性空。处、界和缘起，以缘起的自性空。一切波罗蜜多和一切空性，以及三十七菩提分法，以菩提分法各自的自性空。圣谛和
English
Ka. Why is that? Blessed One, it is like this: there is nothing that can realize complete enlightenment, nothing that can realize complete enlightenment through anything, and nothing that can be done to realize complete enlightenment, because all dharmas are emptiness. Since all dharmas are emptiness, there is nothing that can realize complete enlightenment, nothing that can realize complete enlightenment through anything, and there is no such dharma that can be done to realize complete enlightenment. Why is that? Blessed One, it is like this: all dharmas are emptiness, so for the sake of increasing or decreasing any dharma, giving alms, keeping morality, practicing patience, exerting effort, engaging in meditative concentration, practicing wisdom, or meditating on inner emptiness, or even meditating on the emptiness of the nature of non-things, or meditating on the mindfulness, or practicing the right abandonment, as well as the feet of magical power, the faculties, the powers, the limbs of enlightenment, or practicing the eightfold noble path, or even practicing the eighteen unshared Buddha dharmas, or those dharmas that are to be studied for the sake of knowing all aspects, do not exist, because those dharmas that can realize complete enlightenment, or through which complete enlightenment can be realized, or that can be done to realize complete enlightenment, are all emptiness. Blessed One, in this way, Bodhisattva Mahasattvas can easily realize complete, unsurpassed, perfect enlightenment. Why is that? Blessed One, it is like this: form is empty by the nature of form, feeling, perception, formation, and consciousness are empty by the nature of consciousness. The sense bases, elements, and dependent arising are empty by the nature of dependent arising. All the perfections and all the emptinesses, and the thirty-seven factors of enlightenment are empty by the nature of the factors of enlightenment. The noble truths and