Tibetan
བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་འཕེལ་བར་བྱ་བ་དང་འགྲིབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་དེ་ནི། གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པོ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་།རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ། །ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་ འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ།། །།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། བམ་པོ་སུམ་ཅུ་པ། དེ་ནས་ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་སྨྲས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཡིན་ནམ། ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཡིན་ནམ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་བོ། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་བྱང
Chinese
为了行为不学习，以及为了在遍知之间增长和减少不学习，即是，为了完全执取和灭除色不学习。受、想、行、识，为了完全执取和灭除不学习。十二处、十八界和十二缘起，为了完全执取和灭除不学习。诸波罗蜜多、一切空性、三十七菩提分法、圣谛、静虑、四无量、无色定、解脱、渐次住定、空性、无相、无愿、神通、等持、陀罗尼门、如来十力、四无畏、四无碍解、以及佛的不共法，为了完全执取和灭除不学习。乃至遍知之间，为了完全执取和灭除不学习。《二万五千颂般若波罗蜜多》，第三十品。之后，具寿舍利弗对具寿善现如此说道：具寿善现，如是学习的菩萨摩诃萨，是为了完全执取和灭除色不学习吗？受、想、行、识，为了完全执取和灭除不学习吗？乃至遍知之间，为了完全执取和灭除不学习吗？善现说：具寿舍利弗，如是学习的菩萨摩诃萨，是为了完全执取和灭除色不学习。受、想、行、识，为了完全执取和灭除不学习。乃至遍知之间，为了完全执取和灭除不学习。舍利弗说：具寿善现，菩
English
One does not study for the sake of action, and one does not study for the sake of increasing or decreasing between all aspects of omniscience, that is, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating form. Feeling, perception, volition, and consciousness, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating. The twelve sources, the eighteen elements, and dependent origination, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating. The perfections, all emptinesses, the thirty-seven factors of enlightenment, the noble truths, meditative stabilizations, the immeasurables, the formless absorptions, the liberations, the successively abiding stabilizations, emptiness, signlessness, wishlessness, clairvoyance, meditative absorption, the doors of dharani, the powers of the Thus-Gone One, the fearlessnesses, the analytical knowledges, and the unshared qualities of the Buddhas, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating. Up to all aspects of omniscience, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating. The Twenty-Five Thousand Stanza Perfection of Wisdom, thirtieth chapter. Then, the venerable Sharadvatiputra said this to the venerable Subhuti: Venerable Subhuti, does a bodhisattva mahasattva who studies in this way not study for the sake of completely grasping and eliminating form? Feeling, perception, volition, and consciousness, does one not study for the sake of completely grasping and eliminating? Up to all aspects of omniscience, does one not study for the sake of completely grasping and eliminating? Subhuti said: Venerable Sharadvatiputra, a bodhisattva mahasattva who studies in this way does not study for the sake of completely grasping and eliminating form. Feeling, perception, volition, and consciousness, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating. Up to all aspects of omniscience, one does not study for the sake of completely grasping and eliminating. Sharadvatiputra said: Venerable Subhuti, a Bo-
Tibetan
་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཅིའི་ཕྱིར་ན་གཟུགས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མི་སློབ་པ་ཡིན། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་ དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་གཟུགས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་དང་། བསམ་གཏན་རྣམས་དང་། ཚད་མེད་པ་རྣམས་དང་། གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་རྣམས་དང་། མི་འཇིགས་པ་རྣམས་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ལ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་དེ། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་མི་འཛིན་ཏོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ
Chinese
何故菩萨摩诃萨不学为完全执取及灭除色？何故不学为完全执取及灭除受、想、行、识？何故不学为完全执取及灭除乃至一切种智？ 善现答言：具寿舍利子，如是，于色无有完全执取，以其内外空性之故，于色不完全执取色。如是，于受、想、行、识无有完全执取，以其内外空性之故，于识不完全执取识。如是，于生处、界、及缘起无有完全执取，以其内外空性之故，于缘起不完全执取缘起。如是，于诸波罗蜜多、一切空性、菩提分法、圣谛、静虑、无量、无色定、解脱、渐次住定、空性、无相、无愿、神通、等持、陀罗尼门、如来力、无畏、别别正智、不共佛法无有完全执取，以其内外空性之故，于诸不共佛法不完全执取不共佛法。如是，乃至一切种智无有完全执取，以其内外空性之故，于一切种智不完全执取一切种智。具寿舍利子，如是，菩萨摩诃萨以于一切法无有完全执取之方式，而生起一切种智。
English
Why does a Bodhisattva Mahasattva not train to completely grasp and eliminate form? Why does he not train to completely grasp and eliminate feeling, perception, volition, and consciousness? Why does he not train to completely grasp and eliminate even all-knowingness? Subhuti replied: O son of Sharadvati, endowed with life, it is like this: there is no complete grasping of form, because of the emptiness of inner and outer; therefore, one does not completely grasp form as form. It is like this: there is no complete grasping of feeling, perception, volition, and consciousness, because of the emptiness of inner and outer; therefore, one does not completely grasp consciousness as consciousness. It is like this: there is no complete grasping of the sense bases, elements, and dependent origination, because of the emptiness of inner and outer; therefore, one does not completely grasp dependent origination as dependent origination. It is like this: there is no complete grasping of the perfections, all emptinesses, the dharmas of the aspects of enlightenment, the noble truths, the meditations, the immeasurables, the formless absorptions, the liberations, the successive abidings, emptiness, signlessness, wishlessness, the superknowledges, the samadhis, the dharani gates, the powers of the Tathagata, the fearlessnesses, the separate correct knowledges, and the unshared Buddha-dharmas, because of the emptiness of inner and outer; therefore, one does not completely grasp the unshared Buddha-dharmas as the unshared Buddha-dharmas. It is like this: there is no complete grasping even of all-knowingness, because of the emptiness of inner and outer; therefore, one does not completely grasp all-knowingness as all-knowingness. O son of Sharadvati, endowed with life, thus, a Bodhisattva Mahasattva arises in all-knowingness by way of not completely grasping any dharma.
Tibetan
་། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ཤིང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནམ། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་བསླབས་ཤིང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་འབྱུང་ངོ་། །སྨྲས་པ་ཚེ་དང་ལྡན་པ་རབ་འབྱོར་དེ་ལྟར་སློབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསླབས་ཤིང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བར་འགྱུར། རབ་འབྱོར་གྱིས་སྨྲས་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ། གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་། འགག་པ་དང་། བླང་བ་དང་དོར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། སོགས་པ་དང་། འབྲི་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་གཟུགས་གཟུགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །ཚོར་བ་དང་། འདུ་ཤེས་དང་། འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐྱེ་བ་མི་མཐོང་འགག་པ་དང་། བླང་བ་དང་། དོར་བ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་དང་། སོགས་པ་དང་། འབྲི་བ་དང་། འགྲིབ་པ་དང་། འཕེལ་བ་མི་མཐོང་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅིང་མི་དམིགས་སོ། །སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཁམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མྱེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་ མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྟོབས་རྣམས་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་བར་གྱི་སྐྱེ
Chinese
说者言：具寿善现，如是学之菩萨摩诃萨，于般若波罗蜜多而修学，乃能生起一切相智耶？善现言：具寿舍利子，如是学之菩萨摩诃萨，于般若波罗蜜多而修学，以于诸法无有执受之理，乃能生起一切相智。说者言：具寿善现，如是学之菩萨摩诃萨，为摄受一切法及遣除一切法之故而修学，云何能生起一切相智耶？善现言：具寿舍利子，于此菩萨摩诃萨行般若波罗蜜多时，不见色之生，及灭，及取，及舍，及遍染，及净，及积，及减，及损，及益。何以故？谓色以色之自性而无，且不可得故。受、想、行、识之生不见，及灭，及取，及舍，及遍染，及净，及积，及减，及损，及益。何以故？谓识以识之自性而无，且不可得故。内处、外处、界、缘起、诸波罗蜜多、一切空性、菩提分法三十七品、圣谛、静虑、无量、无色定、解脱、渐次住定、空性、无相、无愿、神通、等持、陀罗尼门、如来之诸力、无畏、各别正智、佛不共法、乃至一切相智之生
English
The speaker said: Venerable Subhuti, do Bodhisattvas Mahasattvas who study in this way, studying the Prajñāpāramitā, generate all-aspect knowledge? Subhuti said: Venerable Saradvatiputra, Bodhisattvas Mahasattvas who study in this way, studying the Prajñāpāramitā, generate all-aspect knowledge by the principle of not grasping any dharmas. The speaker said: Venerable Subhuti, how can Bodhisattvas Mahasattvas who study in this way, studying for the sake of embracing all dharmas and eliminating all dharmas, generate all-aspect knowledge? Subhuti said: Venerable Saradvatiputra, when Bodhisattvas Mahasattvas practice the Prajñāpāramitā, they do not see the arising of form, nor its cessation, nor its taking, nor its abandoning, nor its complete defilement, nor its purification, nor its accumulation, nor its subtraction, nor its loss, nor its gain. Why is that? Because form is without its own nature and is unattainable. They do not see the arising of feeling, perception, formation, and consciousness, nor their cessation, nor their taking, nor their abandoning, nor their complete defilement, nor their purification, nor their accumulation, nor their subtraction, nor their loss, nor their gain. Why is that? Because consciousness is without its own nature and is unattainable. The internal bases, the external bases, the realms, dependent origination, the perfections, all emptinesses, the thirty-seven factors of enlightenment, the noble truths, meditative stabilizations, immeasurables, formless absorptions, liberations, the successive abidings, emptiness, signlessness, wishlessness, superknowledges, samādhis, dhāraṇī gates, the powers of the Tathāgata, fearlessnesses, the separate correct knowledges, the unshared dharmas of the Buddha, and even the arising of all-aspect knowledge.