Tibetan
་སངས་རྒྱས་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན། རང་སངས་རྒྱས་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། རང་སངས་རྒྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང་། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ།། །། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་ལྔ་པ། བམ་པོ་ཉི་ཤུ་གསུམ་པ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ།གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་དམིགས། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་ག
Chinese
独觉也不异于此。独觉的空性，寂静，无自性也不异于此。菩萨也不异于此。前际也不异于此。后际也不异于此。中间也不异于此。具寿舍利子，如是，独觉不存在的，独觉的空性，寂静，无自性，菩萨，前际，后际，中间，所有这些也都是无二，是不可分的。 《二万五千颂般若波罗蜜多》，第二十三品。具寿舍利子，此外，因为菩萨不存在，菩萨在前际不可得。因为菩萨的空性，寂静，无自性，菩萨在前际不可得。因为菩萨不存在，菩萨在后际不可得。因为菩萨的空性，寂静，无自性，菩萨在后际不可得。因为菩萨不存在，菩萨在中间不可得。因为菩萨的空性，寂静，无自性，菩萨在中间不可得。这是为什么呢？具寿舍利子，菩萨不存在，菩萨的空性，寂静，无自性，对于这些，前际不可得，后际不可得，中间不可得。菩萨不存在也不异于此。菩萨的空性，寂静，无自性也不异于此。菩萨也不异于此。前际也不异于此。后际也不异于此。中间也不异于此。具寿舍利子，如是，菩萨不存在的，菩萨的空性，寂静，无自性，菩萨，前际，后际，
English
A Pratyekabuddha is also not different from that. The emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Pratyekabuddha are also not different from that. A Bodhisattva is also not different from that. The prior extreme is also not different from that. The posterior extreme is also not different from that. The middle is also not different from that. Sharadvatiputra, if that is so, whatever is the non-existence of a Pratyekabuddha, whatever is the emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Pratyekabuddha, whatever is a Bodhisattva, whatever is the prior extreme, whatever is the posterior extreme, and whatever is the middle, all of those are non-dual and cannot be made into two. The Twenty-five Thousand Stanza Perfection of Wisdom, Chapter Twenty-three. Sharadvatiputra, furthermore, because a Bodhisattva does not exist, a Bodhisattva is not observed at the prior extreme. Because of the emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Bodhisattva, a Bodhisattva is not observed at the prior extreme. Because a Bodhisattva does not exist, a Bodhisattva is not observed at the posterior extreme. Because of the emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Bodhisattva, a Bodhisattva is not observed at the posterior extreme. Because a Bodhisattva does not exist, a Bodhisattva is not observed in the middle. Because of the emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Bodhisattva, a Bodhisattva is not observed in the middle. Why is that? Sharadvatiputra, the prior extreme is not observed in the non-existence of a Bodhisattva, the emptiness of a Bodhisattva, secludedness, and absence of intrinsic nature. The posterior extreme is not observed. The middle is not observed. The non-existence of a Bodhisattva is also not different. The emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Bodhisattva are also not different. A Bodhisattva is also not different. The prior extreme is also not different. The posterior extreme is also not different. The middle is also not different. Sharadvatiputra, if that is so, whatever is the non-existence of a Bodhisattva, whatever is the emptiness, secludedness, and absence of intrinsic nature of a Bodhisattva, whatever is a Bodhisattva, whatever is the prior extreme, whatever is the posterior extreme,
Tibetan
ང་ཡིན་པ་དང་། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གཞན་ཡང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་དམིགས། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། ཐམས་ ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། སྔོན་གྱི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། ཕྱི་མའི་མཐའ་ཡང་གཞན་མ་ཡིན། དབུས་ཀྱང་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་ལྟར་ན། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གང་ཡིན་པ་དང་། སྔོན་གྱི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཕྱི་མའི་མཐའ་གང་ཡིན་པ་དང་། དབུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིས་སུ་བྱར་མེད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་མཐར་མི་དམིགས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། དབུས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ
Chinese
我和中间是什么，那些全部都是无二，是不可作二的。具寿舍利子，此外因为没有一切智，菩萨不缘于前际。因为一切智是空性、寂静和无自性，菩萨不缘于前际。因为没有一切智，菩萨不缘于后际。因为一切智是空性、寂静和无自性，菩萨不缘于后际。因为没有一切智，菩萨不缘于中间。因为一切智是空性、寂静和无自性，菩萨不缘于中间。那是什么缘故呢？具寿舍利子，对于没有一切智，以及一切智的空性、寂静和无自性，不缘于前际，不缘于后际，不缘于中间，没有一切智本身也不是他者，一切智本身空性、寂静和无自性也不是他者，菩萨也不是他者，前际也不是他者，后际也不是他者，中间也不是他者。具寿舍利子，这样，没有一切智是什么，一切智的空性、寂静和无自性是什么，菩萨是什么，前际是什么，后际是什么，中间是什么，那些全部都是无二，是不可作二的。具寿舍利子，用这些方式，菩萨不缘于前际。菩萨不缘于后际和中间。具寿舍利子，如果有人这样说：‘因为色是周遍无边的，所以应当了知菩萨是周遍无边的。’因为感受、认识、行和识是周遍无边的，所以说‘应当了知菩萨是周遍无边的’，具寿舍利子
English
What I am and what the middle is, all of those are non-dual, they cannot be made into two. Son of Sharadvati, furthermore, because there is no omniscience, the Bodhisattva does not focus on the prior extreme. Because omniscience is emptiness, tranquility, and without intrinsic nature, the Bodhisattva does not focus on the prior extreme. Because there is no omniscience, the Bodhisattva does not focus on the posterior extreme. Because omniscience is emptiness, tranquility, and without intrinsic nature, the Bodhisattva does not focus on the posterior extreme. Because there is no omniscience, the Bodhisattva does not focus on the middle. Because omniscience is emptiness, tranquility, and without intrinsic nature, the Bodhisattva does not focus on the middle. Why is that? Son of Sharadvati, for that which lacks omniscience, and for the emptiness, tranquility, and absence of intrinsic nature of omniscience, there is no focus on the prior extreme, no focus on the posterior extreme, no focus on the middle. The very absence of omniscience is not other, the very emptiness, tranquility, and absence of intrinsic nature of omniscience are not other, the Bodhisattva is not other, the prior extreme is not other, the posterior extreme is not other, the middle is not other. Son of Sharadvati, in this way, what is the absence of omniscience, what is the emptiness, tranquility, and absence of intrinsic nature of omniscience, what is the Bodhisattva, what is the prior extreme, what is the posterior extreme, what is the middle, all of those are non-dual, they cannot be made into two. Son of Sharadvati, by these means, the Bodhisattva does not focus on the prior extreme. The Bodhisattva does not focus on the posterior extreme and the middle. Son of Sharadvati, if someone were to say this: 'Because form is completely limitless, therefore one should understand the Bodhisattva to be completely limitless.' Because feeling, perception, formation, and consciousness are completely limitless, therefore it is said 'one should understand the Bodhisattva to be completely limitless,' Son of Sharadvati
Tibetan
་ཏིའི་བུ་གཟུགས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟ་སྟེ་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུགས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་དབུས་མི་དམིགས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་། རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་དང་། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ། དབུས་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། གཟུགས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས། ཚོར་བ་དང་འདུ་ཤེས་དང་འདུ་བྱེད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་དང་། ཁམས་རྣམས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་། ཕ་རོལ་དུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། འཕགས་པའི་བདེན་པ་དང་། བསམ་གཏན་དང་། ཚད་མེད་པ་དང་། གཟུགས་མེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དང་། སྟོབས་བཅུ་དང་། མི་འཇིགས་པ་དང་། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་འདི་ལྟར་དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་དམིགས། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་སྔོན་གྱི་མཐའ་མི་དམིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མི་དམིགས། དབུས་མི་དམིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མི་དམིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ་རྣམ་གྲངས་དེས་ན། སངས་རྒྱས་
Chinese
舍利子，色如同虚空。受、想、行、识也如同虚空。为什么呢？舍利子，例如虚空，不可见其前际，后际和中间也不可见，因为它是无边无际的。所以称之为虚空。舍利子，同样，因为色是空性，所以色的前际不可见，后际和中间也不可见。受、想、行、识也是空性，所以识的前际不可见，后际和中间也不可见。因为空性没有边际和中间。舍利子，因此，色是无边的，受、想、行、识也是无边的。菩萨应该了知一切都是无边的。舍利子，诸蕴、诸界、缘起、波罗蜜多、一切空性、菩提分法、圣谛、禅定、无量、无色定、八解脱、九次第定、空性、无相、无愿、神通、三摩地、陀罗尼门、十力、无畏、别别智、不共佛法，都如同虚空。为什么呢？舍利子，例如虚空，不可见其前际，后际也不可见，中间也不可见，因为它是无边无际的。所以称之为虚空。舍利子，同样，因为不共佛法是空性，所以不共佛法的前际不可见，后际也不可见，中间也不可见。因为空性没有边际和中间。舍利子，因此，佛