Tibetan
ནི་འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། གང་མཉམ་པར་གཞོག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །རྣམ་པ་གང་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་མཉམ་པར་གཞོག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །རྣམ་པ་གང་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ང་ངོ་། །དེ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་མཉམ་པར་གཞོག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །རྣམ་པ་གང་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མྱེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མྱེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མྱེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མྱེད་པ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་མཚན་མ་མྱེད་པ་དང་སྨོན་པ་མྱེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་མཉམ་པར་གཞོག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །རྣམ་པ་གང་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ང་ངོ་། །དེ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདི་ལྟར་མངོན་པར་ཤེས་པ་ རྣམས་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །གང་མཉམ་པར་གཞོག་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །རྣམ་པ་གང་གིས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དེ་དག་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ངོ་། །དེ་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་སོ། །དེ་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་སོ། དེ་ཕྱིར་མྱི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་འཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་སོ། །དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་འཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་སོ། །དེ་རང་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་མྱི་གནས་སོ། །གསོལ་པ། ཅིའི་སླད་དུ་མྱི་གནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཕྱིར་མྱི་གནས་ཏེ། གཉིས་གང་ཞེ་ན། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད་མྱེད་པ་སྟེ། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་གང་ལ་གནས་པའམ། གང་གིས་གནས་པའམ། གང་གནས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་འབྲས་བུ་དེ་དག་ལ་མྱེད་དོ། །དེ་ཙམ་གྱིས་དགའ་བར་ཡང་མྱི་འཛིན་ཏེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་འདི་སྙམ་དུ་བདག་གིས་རྒྱུན་ཏུ་ཞུགས་པའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པར་མྱི་བྱའོ། །བདག་གིས་ལན་ཅིག་ཕྱིར་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པར་མྱི་བྱའོ། །བདག་གིས་ཕྱིར་མི་འོང་བའི་འབྲས་བུ་ཐོབ་པར་མྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པར་མྱི་བྱའོ། །བདག་གིས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་མྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པར་མྱི་བྱའོ། །བདག་གིས་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་ཐོབ་པར་མྱི་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པར་མྱི་བྱའི། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་བྱའོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བདག་གིས་ནི་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཞེ་ན། བདག་གིས་ནི་ས་དང་པོ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་གསུམ་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་བཞི་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་ལྔ་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་དྲུག་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་བདུན་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ
Chinese
是这样的，菩提的支分是菩提的支分自性空。能入定者也自性空。以何种方式入定的方式，那些也自性空。他入于八正道，却不住于其中。那是什么缘故呢？是这样的，八正道是八正道自性空。能入定者也自性空。以何种方式入定的方式，那些也自性空。他入于四圣谛，却不住于其中。那是什么缘故呢？是这样的，四圣谛是四圣谛自性空。能入定者也自性空。以何种方式入定的方式，那些也自性空。他入于解脱之门空性，无相，无愿，却不住于其中。那是什么缘故呢？是这样的，解脱之门空性，无相，无愿是解脱之门空性，无相，无愿的自性空。能入定者也自性空。以何种方式入定的方式，那些也自性空。他入于五神通，却不住于其中。那是什么缘故呢？是这样的，五神通是五神通的自性空。能入定者也自性空。以何种方式入定的方式，那些也自性空。他获得入流果，却不住于其中。他获得一来果，却不住于其中。他获得不来果，却不住于其中。他获得阿罗汉果，却不住于其中。他获得独觉菩提，却不住于其中。请问：为了什么不住于其中？世尊开示说：以两种方式…
English
Thus, the limbs of enlightenment are empty of their own nature of the limbs of enlightenment. That which is being absorbed is also empty of its own nature. The ways in which it is being absorbed, those are also empty of their own nature. He enters the Noble Eightfold Path, but does not abide in it. Why is that? It is like this, the Noble Eightfold Path is empty of its own nature of the Noble Eightfold Path. That which is being absorbed is also empty of its own nature. The ways in which it is being absorbed, those are also empty of their own nature. He enters the Four Noble Truths, but does not abide in it. Why is that? It is like this, the Four Noble Truths are empty of their own nature of the Four Noble Truths. That which is being absorbed is also empty of its own nature. The ways in which it is being absorbed, those are also empty of their own nature. He enters the doors of liberation, emptiness, signlessness, and wishlessness, but does not abide in them. Why is that? It is like this, the doors of liberation, emptiness, signlessness, and wishlessness are empty of their own nature of the doors of liberation, emptiness, signlessness, and wishlessness. That which is being absorbed is also empty of its own nature. The ways in which it is being absorbed, those are also empty of their own nature. He enters the five superknowledges, but does not abide in them. Why is that? It is like this, the five superknowledges are empty of their own nature of the five superknowledges. That which is being absorbed is also empty of its own nature. The ways in which it is being absorbed, those are also empty of their own nature. He obtains the fruit of stream-enterer, but does not abide in it. He obtains the fruit of once-returner, but does not abide in it. He obtains the fruit of non-returner, but does not abide in it. He obtains the state of Arhat, but does not abide in it. He obtains self-enlightenment, but does not abide in it. Asked: Why does he not abide in them? The Blessed One said: In two ways...
Chinese
因此不住留。二是哪些呢？即自性和无自性。因为那二者的缘故，对于住在何处，或者以何而住，或者将要住在何处，像那样的果实，是没有的。仅仅因为那一点，也不执著于欢喜。那是因为什么呢？像这样，我不应当获得入流果，不应当住在其中。我不应当获得一来果，不应当住在其中。我不应当获得不来果，不应当住在其中。我不应当获得阿罗汉果，不应当住在其中。我不应当获得独觉佛的地位，不应当住在其中。而应当现证无上正等觉的菩提。那是因为什么呢？我从最初发心以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。那是因为什么呢？我从第一地以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。我从第二地以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。我从第三地以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。我从第四地以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。我从第五地以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。我从第六地以来，就执持着，除了发心于无上正等觉菩提之外，什么其他的念头都没有生起过。我从第七地以来，就执持着，
English
Therefore, it does not abide. What are the two? They are self-nature and absence of self-nature. Because of those two, there are no such fruits as where to abide, or by what to abide, or where one will abide. It does not even cling to joy for that reason alone. Why is that? Like this, I should not obtain the fruit of stream-enterer, I should not abide in it. I should not obtain the fruit of once-returner, I should not abide in it. I should not obtain the fruit of non-returner, I should not abide in it. I should not obtain the state of Arhat, I should not abide in it. I should not obtain the state of solitary Buddha, I should not abide in it. But I should awaken to the unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Why is that? From the time I first generated the mind, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. Why is that? From the first ground, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. From the second ground, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. From the third ground, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. From the fourth ground, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. From the fifth ground, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. From the sixth ground, I have held close, and apart from generating the mind for unsurpassed, perfect, and complete enlightenment, I have not generated any other mind. From the seventh ground, I have held close,
Tibetan
་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་དགུ་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བདག་གིས་ནི་ས་བཅུ་པ་ནས་ཉེ་བར་བཟུང་སྟེ། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྐྱོན་མྱེད་པར་ཞུགས་ནས། བླ་ན་མྱེད་པ་ཡང་ དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མ་གཏོགས་པར་སེམས་གཞན་གང་ཡང་མ་བསྐྱེད་དོ་སྙམ་སྟེ། རབ་འབྱོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནི། སེམས་གཡེང་བ་མྱེད་པར་ལུས་སམ། ངག་གམ། ཡིད་ཀྱིས་གང་སྤྱོད་ཀྱང་རུང་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་མྱི་སྦྱོད་པ་མྱེད་དེ། ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གནས་ནས། ཡིད་གཡེང་བ་མྱེད་པར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྒྲུབ་བོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་གལ་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པ་ལགས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མ་སྐྱེས་པ་སྟེ། དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་བྱས་ན། གང་མངོན་པར་འདུ་མྱི་བྱེད་པ་དེ་ད་ག་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་སྐྱེས་པའོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་མ་ལགས་སམ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། རབ་འབྱོར་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །དེ་དེ་བཞིན་ཏེ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱུང་ཡང་རུང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མ་བྱུང་ཡང་རུང་སྟེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལ་གང་ཡང་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་མི་ཤེས་པ་དེ་དག་གི་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་སྐྱེད་དེ། ལམ་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་ཐར་བར་བྱེད་དོ། །གསོལ་པ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཅི་ལགས། སྐྱེས་པར་གྱུར་པའི་ལམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ལགས་སས་མ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བ
Chinese
除了发菩提心之外，什么其他的念头都没有生起。我从第八地开始，除了发无上正等觉菩提心之外，什么其他的念头都没有生起。我从第九地开始，除了发无上正等觉菩提心之外，什么其他的念头都没有生起。我从第十地开始，除了发无上正等觉菩提心之外，什么其他的念头都没有生起。进入菩萨的无过失行径之后，除了发无上正等觉菩提心之外，什么其他的念头都没有生起，这样想。 善现，菩萨摩诃萨，不散乱，无论是身、语、意做什么，没有不是以菩提心来做的。菩萨摩诃萨安住于菩提心，不散乱地修持菩提道。 提问：世尊，如果一切法都是不生的，菩萨摩诃萨如何修持菩提道？ 世尊回答说：善现，是的，是的。一切法都是不生的。那是什么样的呢？凡是不显现聚集的，那就是一切法不生的。 提问：世尊，那么如来们出现也好，如来们不出现也好，诸法的法性不是本来就那样存在的吗？ 世尊回答说：善现，是的，是的。如来们出现也好，如来们不出现也好，诸法的法性本来就是那样存在的。对于那些不了解诸法法性的人，菩萨摩诃萨就为了他们的缘故生起菩提道，通过那条道路使众生从轮回中完全解脱。 提问：世尊，是什么呢？是通过已经生起的道路能够获得菩提吗？ 世尊回答说：
English
Other than generating the mind of enlightenment, no other thoughts arose. From the eighth ground onwards, I have not generated any other thoughts except for generating the mind towards unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. From the ninth ground onwards, I have not generated any other thoughts except for generating the mind towards unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. From the tenth ground onwards, I have not generated any other thoughts except for generating the mind towards unsurpassed, perfect, and complete enlightenment. Having entered the faultless conduct of a Bodhisattva, I thought, "I have not generated any other thoughts except for generating the mind towards unsurpassed, perfect, and complete enlightenment." Subhuti, a Bodhisattva Mahasattva, without distraction, whether acting with body, speech, or mind, does nothing that is not done with the mind of enlightenment. That Bodhisattva Mahasattva, abiding in the mind of enlightenment, cultivates the path of enlightenment without distraction. Question: Bhagavan, if all dharmas are unborn, how does a Bodhisattva Mahasattva cultivate the path of enlightenment? The Bhagavan replied: Subhuti, it is so, it is so. All dharmas are unborn. What is it like? Whatever does not manifestly assemble, that is precisely what all dharmas are unborn. Question: Bhagavan, then whether the Tathagatas appear or do not appear, is not the dharmata of dharmas abiding in suchness? The Bhagavan replied: Subhuti, it is so, it is so. Whether the Tathagatas appear or do not appear, the nature of dharmas abides in suchness. For the sake of those who do not understand such a nature of dharmas, a Bodhisattva Mahasattva generates the path of enlightenment, and by that path completely liberates beings from samsara. Question: Bhagavan, is it the case that enlightenment is attained through a path that has already arisen? The Bhagavan replied: