Tibetan
གས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མྱི་དམྱིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། བསམ་གཏན་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། ཚད་མྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། ཚད་མྱེད་པ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མྱིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་ཚད་མྱེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཚད་མྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྡོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མྱི་དམྱིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་ གྲངས་དེས་ན། ཚད་མྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ནམ་མ། །ཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་ཞེས་མྱིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མྱི་དམྱིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། གཟུགས་མྱེད་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ
Chinese
。后际不可得，中际不可得，空性之中边际或中际不可得。具寿舍利弗之子，以此之故，禅定皆为无边故，菩萨亦应知为皆无边。若复作是言，以何因缘故，无量皆为无边故，菩萨亦应知为皆无边耶？具寿舍利弗之子，无量者与虚空等同，何以故？譬如虚空，前际不可得，后际不可得，中际不可得，以无边皆为无边故，名之为虚空。具寿舍利弗之子，如是无量为空性之故，无量者之前际不可得，后际不可得，中际不可得，空性之中边际或中际不可得。具寿舍利弗之子，以此之故，无量皆为无边故，菩萨亦应知为皆无边。若复作是言，以何因缘故，无色定皆为无边故，菩萨亦应知为皆无边耶？具寿舍利弗之子，无色定者与虚空等同，何以故？譬如虚空，前际不可得，后际不可得，中际不可得，以无边皆为无边故，名之为虚空。具寿舍利弗之子，如是无色定为空性之故，无色定者之前际不可得，后际不可得，中际不可得，空性之中边际或中际不可得。具寿舍利弗之子，以此之故，无色定皆为无边故，菩萨亦应知为皆无边。若复作是言，以何因缘故，八解脱皆为无边故，菩萨皆
English
. The later limit is not perceived, the middle is not perceived, in emptiness, neither the edge nor the middle is perceived. Son of Sharadvati, endowed with life, for this reason, because meditation is all boundless, bodhisattvas should also be known as all boundless. Furthermore, if it is said, for what reason, because immeasurable things are all boundless, bodhisattvas should also be known as all boundless? Son of Sharadvati, endowed with life, immeasurable things are equal to space, why is that? For example, in space, the former limit is not perceived, the later limit is not perceived, the middle is not perceived, because the boundless is all boundless, it is named space. Son of Sharadvati, endowed with life, likewise, because immeasurable things are emptiness, the former limit of immeasurable things is not perceived, the later limit is not perceived, the middle is not perceived, in emptiness, neither the edge nor the middle is perceived. Son of Sharadvati, endowed with life, for this reason, because immeasurable things are all boundless, bodhisattvas should also be known as all boundless. Furthermore, if it is said, for what reason, because formless absorptions are all boundless, bodhisattvas should also be known as all boundless? Son of Sharadvati, endowed with life, formless absorptions are equal to space, why is that? For example, in space, the former limit is not perceived, the later limit is not perceived, the middle is not perceived, because the boundless is all boundless, it is named space. Son of Sharadvati, endowed with life, likewise, because formless absorptions are emptiness, the former limit of formless absorptions is not perceived, the later limit is not perceived, the middle is not perceived, in emptiness, neither the edge nor the middle is perceived. Son of Sharadvati, endowed with life, for this reason, because formless absorptions are all boundless, bodhisattvas should also be known as all boundless. Furthermore, if it is said, for what reason, because the eight liberations are all boundless, all bodhisattvas
Tibetan
་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ནི་ནི་ནམ་མ། །ཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་ད་མྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མྱིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མྱི་དམྱིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། རྣམ་པར་ཐར་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། མཐར་ཀྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། མཐར་ཀྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། མཐའ་ཡས་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། ནམ་མཁའ་ཞེས་མྱིང་དུ་བརྗོད་དོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། དེ་བཞིན་དུ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། མཐར་ཀྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་རྣམས་ཀྱི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། དབུས་མྱི་དམྱིགས་ཏེ། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་མཐའ་འམ་དབུས་མྱི་དམྱིགས་སོ། །ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་གྲངས་དེས་ན། མཐར་ཀྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་ཡང་འདི་སྐད་དུ་ཅིའི་ཕྱིར་ན། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མྱེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མྱེད་པ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤ་ར་དྭ་ཏིའི་བུ། རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་ པ་མེད་པ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པ་སྟེ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དཔེར་ན་ནམ་མ། །ཁའ་ལ་ནི་སྔོན་གྱི་མཐའ་མྱི་དམྱིགས། ཕྱི་མའི་
Chinese
之所以说“应当了知菩萨是无边无际的”，是因为具寿舍利子，解脱是与虚空等同的。那是什么缘故呢？譬如虚空没有前际，没有后际，没有中际，因为无边无际，所以名为虚空。具寿舍利子，同样，因为解脱是空性。 解脱没有前际，没有后际，没有中际，因为空性没有边或中。具寿舍利子，因此之故，因为解脱是无边无际的，所以应当了知菩萨是无边无际的。又，为什么说“因为次第安住的九种等持是无边无际的，所以应当了知菩萨是无边无际的”呢？具寿舍利子，次第安住的等持是与虚空等同的。那是什么缘故呢？譬如虚空没有前际，没有后际，没有中际，因为无边无际，所以名为虚空。具寿舍利子，同样，因为次第安住的等持是空性。次第安住的等持没有前际，没有后际，没有中际，因为空性没有边或中。具寿舍利子，因此之故，因为次第安住的等持是无边无际的，所以应当了知菩萨是无边无际的。又，为什么说“因为解脱之门空性、无相和无愿是无边无际的，所以应当了知菩萨是无边无际的”呢？具寿舍利子，解脱之门空性、无相和无愿是与虚空等同的。那是什么缘故呢？譬如虚空没有前
English
That which is said, "A Bodhisattva should be known as boundless," is because, son of the venerable Sharadvati, the liberations are equal to the sky. Why is that? For example, in the sky, there is no prior limit, no subsequent limit, no middle limit, because it is boundless, it is called the sky. Son of the venerable Sharadvati, similarly, because liberation is emptiness. Liberation has no prior limit, no subsequent limit, no middle limit, because emptiness has no limit or middle. Son of the venerable Sharadvati, for that reason, because liberation is boundless, a Bodhisattva should be known as boundless. Furthermore, why is it said, "Because the nine successive abidings in equipoise are boundless, a Bodhisattva should be known as boundless"? Son of the venerable Sharadvati, the successive abidings in equipoise are equal to the sky. Why is that? For example, in the sky, there is no prior limit, no subsequent limit, no middle limit, because it is boundless, it is called the sky. Son of the venerable Sharadvati, similarly, because the successive abidings in equipoise are emptiness. The successive abidings in equipoise have no prior limit, no subsequent limit, no middle limit, because emptiness has no limit or middle. Son of the venerable Sharadvati, for that reason, because the successive abidings in equipoise are boundless, a Bodhisattva should be known as boundless. Furthermore, why is it said, "Because the doors of liberation—emptiness, signlessness, and wishlessness—are boundless, a Bodhisattva should be known as boundless"? Son of the venerable Sharadvati, the doors of liberation—emptiness, signlessness, and wishlessness—are equal to the sky. Why is that? For example, in the sky, there is no prior