Tibetan
ལྡན་གྱིས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཙུན་པ་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས་མཁན་པོ་དང་། སློབ་དཔོན་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒྲུབ་པར་བགྱི། ངག་ལྡན་དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ཀུན་དུ་སྤྱད་པའི་ཆོས་ངས་ཡང་དག་པར་བཅའ་བར་བྱའོ། །དགེ་སློང་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་དང་། ཉེ་གནས་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པར་སྔར་ལངས་ཏེ། མཁན་པོ་ དང་སློབ་དཔོན་ལ་ཁམས་མཉམ་མམ་ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མཁན་པོ་ཁམས་མི་མཉམ་མོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེའི་ནད་དྲིས་ཏེ་སྨན་པ་ལ་བཞིན་བཟངས་བདག་གི་མཁན་པོ་འདི་འདྲ་བར་ན་བར་གྱུར་ན་སྨན་སྟོན་ཅིག་ཅེས་དྲིས་ལ་ཇི་ལྟར་བསྒོ་བ་དེ་ལྟར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་འབྱོར་ན་ལེགས། གལ་ཏེ་མ་འབྱོར་ན་དེའི་ཉེ་དུ་དག་ལ་བསླང་ བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཉེ་དུ་མང་པོར་གྱུར་ན་དེས་མཁན་པོའི་ཉེ་དུ་གང་ལས་སྨན་བསླང་བར་བགྱི་ཞེས་དྲི་ཞིང་གང་ལ་བསྟན་པ་དེའི་དྲུང་ནས་བསླང་བར་བྱའོ། །ཉེ་དུ་དག་མེད་ན་བྲམ་ཟེ་དང་ཁྱིམ་བདག་གང་ལ་བསྟན་པ་དེ་ལས་བསླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་མེད་ན་སྨན་ཁང་ནས་བསླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་ནས་ཀྱང་མ་རྙེད་ན་རང་གི་ལས་ལ་བལྟ་ཞིང་བཟའ་བ་དང་། བཏུང་བ་དང་། མྱང་བ་ཙམ་ལ་གནས་པར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་མིན་པར་གྱུར་པ་ཞིག་ན་སོ་ཤིང་བཟའ་བར་བྱ་ཞིང་ཕྱོགས་གང་དུ་མཁན་པོས་སོ་ཤིང་བོར་བའི་ཕྱོགས་སུ་ཕྱག་དར་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ནས་སྟན་གདིང་ཞིང་། ཆུ་སྣོད་དང་། ཆོལ་ཟངས་དང་། འདག་ཆལ་དང་། སོ་ཤིང་བོར་ནས་ཆོལ་ཟངས་བླང་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མིག་ནད་ཅན་ཞིག་ན་སྨན་པས་བསྒོ་བའི་མིག་སྨན་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། མིག་སྨན་སྦྱར་ནས་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་དེ་སླར་ཡང་བླང་བར་བྱའོ། །ཆོས་གོས་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་ནམ་ཆོས་གོས་བགོས་ནས་མཆོད་རྟེན་དག་ལ་ཕྱག་བྱེད་ན། དེ་ནས་གནས་ཁང་ཆག་ཆག་གིས་གདབ་ཅིང་ཕྱག་དར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྡུལ་ཡོད་པར་གྱུར་ན་བ་ལང་གི་ལྕི་བའམ། ལོ་མ་སྔོན་པོས་ཇི་ཙམ་པ་དེ་བྱུག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་མཆོད་རྟེན་ལ་ཕྱག་བྱ་ཞིང་ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཅི་ནུས་ཀྱིས་ཕྱག་བྱའོ། །དེ་ནས་བསམ་གཏན་དང་བཀླག་པའི་སྦྱོར་བས་གནས་པར་བྱའོ། །དུས་ཚོད་ཤེས་ནས་ལྷུང་བཟེད་གཉིས་བཀྲུས་ཏེ། གལ་ཏེ་བསོད་སྙོམས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལྷུང་བཟེད་ལྕི་བ་དེ་བདག་གིས་བཀུར་བར་བྱ་ཞིང་། གང་ཡང་བ་དེ་མཁན་པོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་གྲང་བའི་དུས་སུ་གྱུར་ན་སྣམ་སྦྱར་གང་ལྕི་བ་དེ་མཁན་པོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། གང་ཡང་བ་དེ་བད
Chinese
乐天（Ldan）如此禀告道： “尊敬的，比丘们一起居住时，侍者们应该如何服侍堪布和导师呢？” 具语（Ngag-ldan）说：“比丘们一起居住时，侍者们应该如法行持的规矩，我将如实制定。” 比丘们一起居住时，侍者们应该在清晨早起，询问堪布和导师是否安好。 如果堪布说身体不适，就应该询问病情，然后去拜访医生，态度诚恳地说：‘我的堪布现在生病了，请您开些药。’然后按照医生的嘱咐去做。 如果能找到药最好，如果找不到，就应该向他的亲属们乞讨。 如果亲属很多，就应该问：‘应该向堪布的哪位亲属乞讨药呢？’然后从他所指示的人那里乞讨。 如果没有亲属，就应该从婆罗门或居士那里乞讨，从他所指示的人那里乞讨。 如果连这样的人也没有，就应该从药房里乞讨。 如果从那里也找不到，就应该观察自己的能力，仅仅维持饮食和尝味。 如果情况并非如此，就应该嚼木齿，然后在堪布丢弃木齿的方向，打扫干净，做成坛城，铺上垫子，放置水器、铜壶、拭垢器和丢弃的木齿，然后拿起铜壶。 如果是患有眼疾的人，就应该按照医生的嘱咐配制眼药，配制好眼药后，先供养，然后再取回。 衣服也应该先供养，当分好衣服后，如果向佛塔礼拜，然后就应该修补住所的破损之处，并打扫干净。 如果有灰尘，就应该用牛粪或绿色的树叶涂抹。 然后向佛塔礼拜，并尽力向梵行者们礼拜。 然后通过禅定和诵读来安住。 知道时间后，清洗两个钵。 如果是乞食者，就应该恭敬地对待较重的钵，然后将较轻的钵献给堪布。 如果是寒冷的时候，就应该将较重的毛织品献给堪布，然后自己
English
Ldan thus reported: "Venerable, when monks dwell together, how should the attendants serve the khenpo and the teacher?" Gu-yu (Ngag-ldan) said: "When monks dwell together, I shall truly establish the rules of conduct that the attendants should practice in all ways." When monks dwell together, the attendants should rise early in the morning and ask the khenpo and the teacher if they are well. If the khenpo says that he is not well, then ask about his illness, and then visit the doctor, saying sincerely: 'My khenpo is now ill, please prescribe some medicine.' Then do as the doctor instructs. If medicine can be found, that is good. If not, then beg from his relatives. If there are many relatives, then ask: 'From which of the khenpo's relatives should I beg for medicine?' Then beg from the one he indicates. If there are no relatives, then beg from the Brahmin or householder, from the one he indicates. If there is no such person, then beg from the pharmacy. If it cannot be found there either, then look to your own ability and only maintain food and drink and tasting. If the situation is not so, then chew on a tooth-stick, and in the direction where the khenpo has discarded the tooth-stick, sweep and make a mandala, spread a mat, and place a water vessel, copper pot, cleansing cloth, and discarded tooth-stick, and then take up the copper pot. If one is suffering from an eye disease, then one should prepare eye medicine as prescribed by the doctor. After preparing the eye medicine, one should offer it and then take it back again. Clothes should also be offered, and when the clothes have been divided, if one prostrates to the stupas, then one should repair the broken places of the dwelling and sweep. If there is dust, then one should smear it with cow dung or green leaves. Then prostrate to the stupa, and also prostrate to the practitioners of pure conduct as much as possible. Then abide by means of meditation and recitation. Knowing the time, wash the two bowls. If one is an alms-seeker, then one should treat the heavier bowl with respect, and then give the lighter one to the khenpo. If it is cold weather, then one should give the heavier woolen cloth to the khenpo, and then oneself
Tibetan
ག་གིས་བགོ་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་དྲོ་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་གང་ཡང་བ་དེ་མཁན་པོ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱ་ཞིང་། གང་ལྕི་བ་དེ་བདག་གིས་བཀུར་ བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ལམ་མི་བདེ་བར་གྱུར་ན་སྔོན་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང་། ཇི་སྟེ་བདེ་བ་ཞིག་ན་ཕྱི་བཞིན་འགྲོ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་ཆུ་རྒལ་བར་གྱུར་ན་མཁན་པོའི་ལག་པ་ནས་གཟུང་བར་བྱའོ། །སྤྱོད་ཡུལ་དུ་འགྲོ་ན་མཁན་པོ་ལ་མཁན་པོ་བསོད་ སྙོམས་ལ་ལྷན་ཅིག་གཤེགས་སམ། འོན་ཏེ་སོ་སོར་ཞེས་དྲིས་ཤིག །གལ་ཏེ་ལྷན་ཅིག་གོ་ཞེས་ཟེར་ན་དེ་བཞིན་ལྷན་ཅིག་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱ་ཞིང་སོང་བ་ལས་གལ་ཏེ་ཕྱེ་ཞིག་རྙེད་ན་བདག་གི་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་འབྲས་ཅན་ཞིག་ན་ནི་མཁན་པོའི་ལྷུང་བཟེད་དུ་ལུགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །མོན་སྲན་གྲེའུ་ལས་བྱས་པའམ། འབྲས་ཕྱེ་ལས་བྱས་པའི་བཟའ་བ་རྙེད་ན་བདག་གི་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་བཟའ་བ་ཁན་ད་ཞིག་ན་མཁན་པོའི་ལྷུང་བཟེད་དུ་ལུགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དར་བ་བསྐོལ་བའམ། རྩབ་མོའི་ཁུ་བ་ཞིག་རྙེད་ན་བདག་གི་ལྷུང་བཟེད་དུ་བླང་བར་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་འོ་མའམ། ཞོའམ། ཁུར་བ་སྦྱར་བ་ཞིག་ན་མཁན་པོའི་ལྷུང་བཟེད་དུ་ལུགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་གནས་ཁང་དུ་ཕྱིན་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་གཉིས་བྱ་ཞིང་ལོ་མ་ལྷགས་པ་དག་བླངས་ནས་སྟན་གཉིས་གཞག་པར་བྱའོ། །དེ་ནས་འདུག་ནས་ཟས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱའོ། །ཇི་སྟེ་བསོད་སྙོམས་ལ་སོ་སོར་སོང་ན་བསོད་སྙོམས་བླངས་པ་དག་མཁན་པོ་ལ་མཁན་པོ་བསོད་སྙོམས་འདི་ནི་བདག་གིས་རྙེད་དོ། །དེ་ལས་གང་བཞེད་པ་དེ་བླང་དུ་གསོལ་ཞེས་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེས་ཀྱང་དེ་ལ་ཚོད་རིག་པར་བྱོས་ཤིག །ཇི་སྟེ་དགེ་འདུན་ལས་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་སྣོད་དག་བཀྲུས་ལ་ཚང་མང་དུ་སོང་སྟེ། གཙང་སྦྱོར་ལ་དྲི་བར་བྱ་སྟེ། ཚེ་དང་ལྡན་པ་དག་དེང་དགེ་འདུན་གྱི་སྐྱུ་རུམ་ཅི་ཞིག་བྱས། དེས་ཀྱང་གུས་པར་གྱིས་ལ་དེ་ལ་སྨྲ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་དེས་མཁན་པོ་ལ་མཁན་པོ་དགེ་འདུན་གྱིས་སྐྱུ་རུམ་འདི་དང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བགྱིས་ན། དེ་ལས་གང་བཞེད་པ་དེ་བླང་དུ་གསོལ་ཞེས་སྨྲོས་ཤིག །དེས་ཀྱང་ཚོད་རིག་པར་བྱོས་ཤིག །དེ་ནས་ཕྱོགས་གང་དུ་མཁན་པོས་ལག་པ་བཀྲུས་པའི་ས་ཕྱོགས་དེར་དཀྱིལ་འཁོར་བྱས་ལ་སྟན་དང་། རིལ་བ་སྤྱི་བླུགས་དང་། འདག་ཆལ་དང་། སོ་ཤིང་དག་ཉེ་བར་གཞག་པར་བྱ་ཞིང་མཁན་པོའི་རྐང་པ་ཡང་བཀྲུ་བར་བྱའོ། །རྐང་ པ་བཀྲུས་ནས་ལྷམ་ བྱི་དོར་བྱས་ཏེ་སྦྱིན་པར་བྱའོ། །ཁྲུས་མི
Chinese
应当如何分配呢？如果变得暖和，那么轻的那个应该献给堪布，重的那个我应当恭敬地拿着。如果道路不平坦，应当走在前面，如果平坦，就应该跟在后面。如果需要渡河，应当抓住堪布的手。去村落时，应该问堪布：堪布，您是和我一起去化缘，还是各自去？如果堪布说一起去，那就应该一起去。去了之后，如果找到一些面粉，就应该放到自己的钵里。如果是米饭之类的，就应该说：请倒入堪布的钵里。如果找到用豌豆或米粉做的食物，就应该放到自己的钵里。如果找到一种叫做“康达”的食物，就应该说：请倒入堪布的钵里。如果找到煮过的乳浆或粗糙的汁液，就应该放到自己的钵里。如果是牛奶、酸奶或混合饮料，就应该说：请倒入堪布的钵里。然后回到住所，做两个坛城，捡起散落的树叶，铺设两个坐垫。然后坐下，做饮食的事情。如果各自去化缘，化缘回来的食物应该对堪布说：堪布，这些是我化缘来的食物，请您从中选取您想要的。他也应该适量地取用。如果能从僧团获得食物，就应该清洗器皿，去僧众集会的地方，恭敬地询问：诸位有寿命者，今天僧团做了什么食物？他也应该恭敬地对他们说。然后他应该对堪布说：堪布，僧团做了如此这般的食物，请您从中选取您想要的。他也应该适量地取用。然后在堪布洗手的地方做坛城，把坐垫、水罐、净水器和牙签放在附近，并且也应该为堪布洗脚。洗完脚后，应该擦拭鞋子并献上。洗
English
How should it be divided? If it becomes warm, then the lighter one should be offered to the Khenpo, and the heavier one I should respectfully hold. If the road is uneven, one should walk in front, and if it is smooth, one should follow behind. If it is necessary to cross a river, one should hold the Khenpo's hand. When going to a village, one should ask the Khenpo: Khenpo, are you going alms-gathering with me, or separately? If the Khenpo says to go together, then one should go together. After going, if one finds some flour, one should put it in one's own bowl. If it is rice or something similar, one should say: Please pour it into the Khenpo's bowl. If one finds food made from peas or rice flour, one should put it in one's own bowl. If one finds a food called "Kanda," one should say: Please pour it into the Khenpo's bowl. If one finds boiled whey or coarse juice, one should put it in one's own bowl. If it is milk, yogurt, or a mixed drink, one should say: Please pour it into the Khenpo's bowl. Then, returning to the dwelling, one should make two mandalas, pick up scattered leaves, and lay out two cushions. Then, sitting down, one should attend to the matter of food. If one goes alms-gathering separately, the food obtained from alms-gathering should be presented to the Khenpo, saying: Khenpo, this is the food I have obtained from alms-gathering. Please take whatever you desire from it. He should also take an appropriate amount. If one can obtain food from the Sangha, one should wash the utensils and go to the assembly of the Sangha, respectfully asking: Venerable ones, what food has the Sangha prepared today? He should also speak to them respectfully. Then he should say to the Khenpo: Khenpo, the Sangha has prepared such and such food. Please take whatever you desire from it. He should also take an appropriate amount. Then, in the place where the Khenpo has washed his hands, one should make a mandala and place the cushion, water pot, water filter, and toothpick nearby, and one should also wash the Khenpo's feet. After washing the feet, one should clean the shoes and offer them. Wash