Tibetan
་མ་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་བཏང་གིས་སོད་ཅིག་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པས་བདག་གིས་དེ་ལྷའི་བཀའ་བཞིན་དུ་བཀུམ་ལགས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། གསོས་པ་ལེགས་སོ། །ད་ནི་ང་དང་། སྐྱ་བསེང་གི་བུ་མོ་སྒྲོལ་མ་དང་། གཞོན་ནུ་བ་ལང་སྐྱོང་དང་། མདུན་ན་འདོན་ཀྱང་སོང་ལ་ཁྱོད་ཉིད་ཅོད་པན་ཆིངས་ཏེ་རྒྱལ་སྲིད་བྱེད་ལ་རག་གོ །ངས་ཀོ་དེས་ང་ལ་མ་གུས་པ་བྱས་པས་ངས་དེ་ནན་ཐུར་བྱས་ལ་ཕྱིས་དགའ་བར་བྱའོ་སྙམ་དུ་བསམ་བསམ་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་མོད་ཁོ་ན་ལ་བསད་པ་ལྟ་ཞིག །དེས་སྨྲས་པ། ལྷ་འདི་ན་སྐྱེས་བུ་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་སྨྲས་པའི་དོན་དཔེས་ཀྱང་ཀུན་འཚལ་བར་འགྱུར་བས་རེ་ཞིག་དཔེ་གསན་དུ་གསོལ། བསྡུས་པའི་སྡོམ་ནི། ཁྲ་བོ་དང་ནི་སྒྲེན་མོ་དང་། །རྙེད་པར་དཀའ་དང་སླུ་བ་དང་། །མི་ངོམས་པ་དང་གཉིད་གཏོགས་པར། །བསྡུས་པའི་སྡོམ་དུ་ཡང་དག་བསྡུས། །སྡོམ་ནི། ཁྲ་བོ་སྤྲེའུ་དང་འཇིག་རྟེན་ན། །ལོང་བ་དག་སྟེ་ཐ་མ་ཡིན། །རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོ་སྔོན་བྱུང་བ་རིའི་ཕྱོགས་མི་འདུ་བ་དང་འཇིགས་པ་མ་ མཆིས་པ་ཤིང་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཚལ་གྱིས་བརྒྱན་པ། སེང་གེ་དང་། སྟག་དང་། དྲེད་དང་། བྱི་ལ་དང་། རི་དགས་དང་། ཕག་རྒོད་རྒྱུ་བ། བྱའི་ཚོགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་བསྟེན་པ་གཅིག་ཅིག་ཏུ་སྲོག་ཆགས་ཐི་བས་ཤིང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཁར་ཚང་བཅས་ཏེ། དེས་དེ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཀང་ནས་ཆུང་མ་ལ་སྨྲས་པ། བཟང་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འདི་དག་བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། ད་ལྟ་ནི་གང་ཡང་རུང་བས་བདག་ཉིད་འཚོ་བར་བྱའོ། །ནམ་རླུང་དང་། ཡུལ་ངན་བྱུང་བ་དེའི་ཚེ་འདི་དག་བཟའ་བར་བྱའོ། །དེས་སྨྲས་པ། ལེགས་ཏེ་དེ་བཞིན་བྱའོ། །ཇི་ཙམ་ན་རླུང་དང་ཉི་མས་ཕོག་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་སྐམས་ཏེ་ཚང་དེ་འགྲིབས་པར་གྱུར་པ་དང་། ཐི་བས་སྨྲས་པ། བཟང་མོ་ངས་ཁྱོད་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྲས་བུ་འདི་དག་J01,Vo11,Po17A བཟའ་བར་མི་བྱ་སྟེ། རླུང་ངམ་ཡུལ་ངན་བྱུང་བའི་ཚེ་བཟའ་བར་བྱའོ་ཞེས་མ་བཀག་གམ། འོ་ན་ཅིའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཟོས། དེས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་མ་ཟོས་སོ། །དེས་སྨྲས་པ། ངས་ཚང་འདི་བཀང་སྟེ་བཞག་ན། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཟོས་ན་འོ་ན་ཚང་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་འགྲིབས་པར་གྱུར། དེས་སྨྲས་པ། ཚང་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་འགྲིབས་མ་ཤེས། བདག་གིས་ནི་འདི་ལས་འབྲས་བུ་ཅིག་ཀྱང་མ་ཟོས་སོ། །ཁྱོད་ཀྱིས་ཟོས་སོ་ངས་མ་ཟོས་སོ་ཞེས་དེ་གཉིས་ལན་དང་ཡང་ལན་འདེབས་པ་ན་ཐབ་མོ་བྱུང་སྟེ་དེས་ཐི་བ་མོ་དེ་མཆུས་བསྣུན་ནས་སྲོག་དང་བྲལ་ཏེ་དེ་དེ་ཉིད་ན་འཕྱང་ཞིང་འདུག་གོ །རེ་ཞིག་ཅིག་ན་དུས་མ་ཡིན་པའི་ཆར་ཆེན་པོ་བབ་པ་དང་། ཡང་ཚང་དེ་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་འབྲས་བུ་དེ་དག་གིས་གང་ནས་དེས་བསམས་པ། ཚང་འདི་འབྲས་བུ་དག་གིས་ཡང་གང་བ་ལས་ན་དེས་འདི་དག་མ་ཟོས་སོ་སྙམ་ནས། དེས་དེ་ལ་བཟོད་པ་གསོལ་བར་བརྩམས་པ། ཁྲ་མོ་སྡུག་པ་ལོངས་ཤིག །འདི་དག་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་ཟོས་ཏེ་བདག་གི་ཚང་འདི་གང་གིས་ཉེས་པ་ཅིག་བཟོད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བྱས་པ་དང་། ལྷས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། ནགས་ཚལ་རྒྱུ་བའི་ཐི་བ་ནི། །འདབ་མ་ཁྲ་བོ་མིག་དམར་བ། །རང་གིས་སྡུག་མ་བསད་ནས་ནི། །བློ་ངན་ཅི་ཞིག་མྱ་ངན་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཐི་བ་བབ་ཅོལ་སྤྱོད་པ་ཡིས། །འདི་ན་སྡུག་པ་ ཉེས་མེད་བསད་ནས་ནི། །བློ་རྨོངས་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་བཟང་མོ་ཞེས། །དེ་ལ་བཞམས་ཏེ་ཉེས་ཅིག་བཟོད་གསོལ་བ། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་པོ་གཟུ་ལུམས་སྤྱོད་པ་ཡིས། །ཞི་བ་ཡིད་དང་འཐད་པ་འདིར་བསད་ནས། །བློ་རྨོངས་མྱ་ངན་བྱེད་ཅིང་བཟང་མོ་ཞེས། །དེ་ལ་བཞམས་ཏེ་ཉེས་ཅིག་བཟོད་པ་གསོལ། །ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཏེ། ལྷ་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་བདག་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །ལྷ་གཞན་ཡང་ཁྱིམ་བདག་ཅིག་དབྱར་འདས་པ་དང་སྟོན་གྱི་དུས་སུ་སྲན་མའི་ཁུར་འཚལ་ནས་ཞིང་ཐོག་ཏུ་ཆས་སོ། །དེས་སྲན་མའི་ཁུར་དེ་ཤིང་དྲུང་ཞིག་ཏུ་བཞག་ནས་ཕ་ཟད་དུ་བཤང་བའི་སར་མཆིས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་ན་སྤྲེའུ་ཞིག་ཤིང་དེ་ལས་བབས་ནས་སྲན་མ་ལས་སྤར་གང་བླངས་ཏེ་ཡང་ཤིང་དེ་ལས་འཛེགས་སོ། །དེ་འཛེག་པ་ན་སྲན་མ་འབྲུམ་བུ་གཅིག་ཤོར་དེ་ས་ལ་ལྷུང་ནས་དེས་སྲན་མ་སྤར་གང་པོ་དེ་བོར་ཏེ། སྲན་མ་འབྲུམ་བུ་ཅིག་པོ་དེ་བཙལ་བར་བརྩམས་པ་ན། ཁྱིམ་བདག་དེས་དེ་ལ་བོང་བ་ཅིག་J01,Vo11,Po17B བསྣུན་ཏེ་དེ་དུས་ལས་འདས་པ་དང་ལྷས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་སྨྲས་པ། སྲན་མ་སྤར་གང་བོར་ནས་སུ། །གང་ཞིག་འབྲས་བུ་གཅིག་ཚོལ་བ། །ཤིན་ཏུ་ཚོགས་མང་ལྡན་པ་ཡི། །སྤྲེའུ་འདི་ཀྱེ་མ་རེ་མི་མཛངས། །ཞེས་བགྱི་བ་ལགས་ཏེ་ལྷས་གསུངས་པའི་དོན་གང་ཞིག་བ་ལང་སྐྱོང་གི་མ་བཀུམ་ནས། ཡང་བཟོད་པ་གསོལ་བར་བཞེད་པ་ནི་བདག་དཔེ་དེ་དང་འདྲ་བ་སྙམ་བགྱིད་དོ། །རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། གསོས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཚིག་ཅིག་ཁོ་ནའི་ཁ་ལ་བ་ལང་སྐྱོང་གི་མ་ཞི་བ་བསད་དོ། །དེས་སྨྲས་པ། ལྷ། སྟོན་པ་གང་ཟག་ཟླ་མེད་པ། །གཅིག་པུ་ཚིག་ནི་གཅིག་གསུང་སྟེ། །གསུང་བ་དེ་ནི་ངེས་ལགས་པས། །འདི་ལ་བདག་བློ་འགྱུར་མ་མཆིས། །ཞེས་བགྱི་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་མ་གསན་ཏམ། རྒྱལ་པོས་སྨྲས་པ། གསོས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གང་གི
Chinese
说：“完全释放寂静吧！” 于是我遵照神的旨意杀了他。 他说：“做得好！现在我和夏桑的女儿卓玛，还有年轻的牧童，以及侍从也走了，你亲自戴上王冠，治理国家吧！我本想因为他不尊敬我，我要狠狠地惩罚他，让他以后高兴，但你却只杀了他。” 他说：“神啊，这里有些智者说的话，用例子也能全部理解，请暂时听我说个例子。 总结的偈颂是： 吝啬和裸体， 难以获得和欺骗， 不满足和贪睡， 都正确地包含在总结的偈颂中。 偈颂是： 吝啬是猴子，在世间， 瞎子是最后的。 从前有个大国王，他的地方不靠近山，也没有恐惧，装饰着各种树木的花园。 狮子、老虎、熊、豹子、鹿和野猪在那里出没。 各种各样的鸟类栖息在那里。 有一种叫做“提瓦”的动物，在一棵大树上筑巢。 它用成熟的果实填满了巢，对妻子说：“好女人，你不要吃这些果实。现在无论如何都要自己觅食。等到刮风或者发生灾荒的时候再吃这些。” 她说：“好的，就这么办。” 不久，果实被风和太阳晒干，巢也变小了。 提瓦说：“好女人，我不是禁止你吃这些果实了吗？我说过刮风或者发生灾荒的时候再吃。那你为什么吃了？” 她说：“我没吃。” 提瓦说：“我把这个巢装满了。如果你没吃，那为什么这个巢变小了？” 她说：“不知道这个巢为什么变小了。我一点果实也没吃。” 他们两个你一句我一句地争辩，结果发生了争吵。提瓦用嘴啄了提瓦母，她就死了，然后就挂在那里。希望
English
Saying, "Completely release peace!" I killed him according to the god's command. He said, "Well done! Now, I, along with Kya-seng's daughter Drolma, the young cowherd, and the attendant, will leave, and you yourself should be crowned and rule the kingdom! I thought that because he disrespected me, I would severely punish him and make him happy later, but you only killed him." He said, "O god, here are some words spoken by wise men, which can be fully understood through examples. Please listen to an example for a moment. The summary verse is: Stingy and naked, Difficult to obtain and deceitful, Insatiable and sleepy, Are all correctly included in the summary verse. The verse is: Stingy is the monkey, and in the world, The blind are the last. A great king of the past, whose place was not near the mountains, and without fear, adorned with gardens of various trees. Lions, tigers, bears, leopards, deer, and wild boars roamed there. Various kinds of birds frequented it. An animal called 'Tiwa' built a nest on a large tree. He filled the nest with ripe fruits and said to his wife, "Good woman, you must not eat these fruits. For now, you must feed yourself in any way. Eat these when there is wind or disaster." She said, "Okay, I will do so." Soon, the fruits were dried by the wind and the sun, and the nest became smaller. Tiwa said, "Good woman, didn't I forbid you to eat these fruits? I said to eat them when there is wind or disaster. Then why did you eat them?" She said, "I didn't eat them." Tiwa said, "I filled this nest. If you didn't eat them, then why did this nest become smaller?" She said, "I don't know why this nest became smaller. I didn't eat a single fruit from this." As they argued back and forth, a quarrel arose, and he pecked the female Tiwa with his beak, and she died and hung there. Hope
Chinese
一次，下了非时大雨。又那个巢穴像原来一样被果实装满，他想：这个巢穴已经被果实装满了，所以我没有吃这些。于是他开始向它请求宽恕：花斑母鸟，请息怒！这些你没有吃，请宽恕我的巢穴所犯的任何过错。然后，神以诗歌形式说道：在森林中游荡的鸺鹠啊，羽毛花斑，眼睛发红。自己杀死了爱人之后，有什么恶念让你悲伤？就像鸺鹠行为轻率，在这里杀死了无辜的爱人之后，愚昧地悲伤，并对她说“好姑娘”，然后谄媚地请求宽恕过错。同样，国王行为不公正，在这里杀死了寂静的心和正当的理由之后，愚昧地悲伤，并对她说“好姑娘”，然后谄媚地请求宽恕过错。是这样说的。神啊，我认为您说的话的意思和我所举的例子一样。神啊，还有一位户主，夏天过去后，在秋天收割豆子的担子，然后前往田地。他把豆子的担子放在一棵树下，然后去方便的地方。过了一会儿，一只猴子从树上下来，从豆子里抓了一把，又爬回了树上。它爬上去的时候，掉了一颗豆子在地上，它就扔掉了整把豆子，开始寻找那一颗豆子。这时，户主用棍子打了它一下J01,Vo11,Po17B，它就死了。神以诗歌形式说道：扔掉了整把豆子之后，却寻找一颗果实。拥有众多财富的这只猴子，唉，真是愚蠢啊！是这样说的。神所说的话的意思是，没有杀死耕牛，却又想请求宽恕，我认为和我所举的例子一样。国王说：饲养员，你只用一句话就杀死了没有驯服的耕牛。他说：神啊，导师是无与伦比的人，独自说一句真实的话，说出的话是确定的，对此我没有改变主意。您没有听到这样的话吗？国王说：饲养员，您...
English
Once, there was an untimely heavy rain. And that nest was filled with fruits just as it was before, and he thought: This nest is already filled with fruits, so I haven't eaten these. Then he began to ask it for forgiveness: Speckled mother bird, please calm down! You haven't eaten these, please forgive whatever fault my nest has committed. Then, the god spoke in verse: Oh, owl wandering in the forest, with speckled feathers and red eyes. After killing your own lover, what evil thoughts make you grieve? Just like the owl behaves rashly, killing an innocent lover here, foolishly grieving and saying to her "good girl," and then flattering and asking for forgiveness for the fault. Similarly, the king behaves unjustly, killing the peaceful mind and the right reason here, foolishly grieving and saying to her "good girl," and then flattering and asking for forgiveness for the fault. That's what was said. Oh god, I think the meaning of what you said is the same as the example I gave. Oh god, there was also a householder who, after summer had passed, harvested a load of beans in the autumn and then went to the field. He put the load of beans under a tree and then went to the place for convenience. After a while, a monkey came down from the tree, took a handful of beans and climbed back up the tree. As it was climbing, one bean fell to the ground, and it threw away the whole handful of beans and began to look for that one bean. At this time, the householder struck it with a stick J01,Vo11,Po17B, and it died. The god spoke in verse: After throwing away the whole handful of beans, you search for one fruit. This monkey with so much wealth, alas, how foolish! That's what was said. The meaning of what the god said is that without killing the ox, you want to ask for forgiveness, I think it's the same as the example I gave. The king said: Herdsman, you killed the untamed ox with just one word. He said: Oh god, the teacher is an unparalleled person, speaking one true word alone, the word spoken is certain, and I have no change of mind about this. Haven't you heard such words? The king said: Herdsman, you...