Tibetan
་དང༌། གྱོས་པོ་དང༌། སྒྱུག་མོ་དང༌། ཁྱིམ་བདག་རྣམས་ཀྱི་དྲིའི་ལྷག་མ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་རིལ་བུར་བྱས་ནས་ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སྐེམས་སོ། །ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་ནོད་པའི་ཕྱེ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ཀྱང་བྲེ་ཁ་ཕྲི་སྟེ་བཞག་ལ། ལྷག་མ་མར་དང་བསྲེས་པས་དེ་དང་ཚད་མཉམ་པར་གྱུར་ཏོ། །སང་ལྟ་བུ་རེས་བབ་པ་ན་ཆང་བཏུང་ལ་རག་པར་བྱ་བ་དང༌། ཁྱིམ་ཐབ་དང་རང་གི་མེ་ཏོག་གི་ཕྲེང་བ་རྙིང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་བསིལ་བར་བཞག་ནས། ཇི་ཙམ་ན་ནམ་ནངས་པ་དང༌། ལས་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་སྐྱུར་རྩི་དང༌། དྲི་དང༌། མེ་ཏོག་དང༌། ཟས་དང༌། ཆང་དག་བྱིན་ནོ། །དེ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་མགུ་ནས་བདག་ཅག་རིང་ཞིག་ལོན་ནས་ཁྱིམ་བདག་གི་ཆུང་མ་རྙིང་པས་བཞིན་བལྟས་སོ་ཞེས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་དེའི་ཉིན་པར་ལས་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་སོ། །ཇི་ཙམ་ན་རི་དགས་འཛིན་གྱིས་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་བལྟས་པ་ན་ལས་མང་དུ་ཟིན་པ་མཐོང་ནས་དེས་དྲིས་པ། ཅི་ཁྱེད་ཅག་གིས་གླ་མི་གཞན་དག་ཅིག་བཀུག་གམ། སུས་ཀྱང་མ་བཀུག་གོ །གང་གིས་ན་ལས་ཉིས་འགྱུར་དུ་བྱས་པ་འདི་ལ་རྒྱུ་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། དཔོན་པོ་ ཟས་ཅི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་ལས་བགྱིད་དོ། །དེ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གྱུར་པ་རྒྱ་ཆེར་སྨྲས་པ་དང༌། རི་དགས་འཛིན་གྱི་བུ་རྣམས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ཆུང་མ་ལ་སྨྲས་པ་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ས་ག་མས་ཇི་ལྟར་བགྱིས་པ་བཞིན་དུ་གལ་ཏེ་བདག་ཅག་གིས་ཀྱང་ཁྱིམ་ནས་བརྐུས་ལ་གླ་མི་རྣམས་དགའ་བར་བགྱིས་པ་དང༌། བདག་ལ་ཡང་ཇོ་བོ་དང་ཁྱེད་གླ་མི་རྣམས་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནས་རི་དགས་འཛིན་གྱིས་ས་ག་མ་ལ་དྲིས་པ། བུ་མོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཁ་ཟས་རྣམས་ཇི་ལྟར་བཤམས། དེས་རྒྱས་པར་སྨྲས་པ་དང་རི་དགས་འཛིན་མགུ་ནས་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཁྱིམ་གྱི་བྱ་བ་རྣམས་བྱེད་དུ་བཅུག་སྟེ། ནང་མི་ཐམས་ཅད་ལ་སྨྲས་པ། ཁྱེད་ཅག་ལས་གང་ཞིག་ས་ག་མས་བྱིན་པས་མགུ་བ་ནི་དེས་གནས་པར་བགྱིས་ལ་དེ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པར་ཡང་གྱིས་ཤིག །ཇི་ཙམ་ན་དེ་ཁྱིམ་གྱི་དཔོན་མོར་གྱུར་ནས་སྤྱོད་ཚུལ་དང༌། གནས་པ་དང༌། དེས་པས་ནང་མི་ཐམས་ཅད་དགའ་བར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་དུས་གཞན་ཞིག་ན་ས་ག་མའི་ཁྱིམ་སྟེང་ནས་ངང་པ་རྣམས་ཀྱིས་བྱང་གི་སྒྲ་མི་སྙན་གྱི་གླིང་ནས་མ་རྨོས་མ་བཏབ་པའི་འབྲས་སཱ་ལུ་དག་ཁྱེར་ནས་དོང་བ་ལས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ན་འདུག་པའི་ངང་པ་དེས་དེ་དག་མཐོང་ནས་སྐད་ཕྱུང་བ་དང་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་གནས་མཐུན་པའི་གཅུགས་པས་མནགས་མ་ཐུབ་སྟེ་སྐད་ཕྱུང་བ་དང་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་ཁང་ཐོག་ཏུ་འབྲས་ཀྱི་སྙེ་མ་རྣམས་ལྷུང་བར་གྱུར་ཏོ། །དེ་ནས་རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་རེ་རེ་བྱིན་པ་དང་རི་དགས་འཛིན་གྱིས་རང་གི་སྐལ་བ་ས་ག་མ་ལ་བྱིན་ནོ། །དེས་ཟ་མ་ཏོག་གི་ནང་དུ་བཅུག་སྟེ་ཞིང་པ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་མགུ་སྟེ། དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིང་ཆུང་དུ་ཞིག་ལེགས་པར་བསྟན་ནས་དུས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་བཏབ་པ་ལས་ལྷས་དུས་བཞིན་དུ་ཆར་ཕབ་པས་ས་བོན་དང་མཐུན་པར་ཕུན་སུམ་ཚོག་པར་སྐྱེས་སོ། །ཕྱི་དེ་ལོ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་མང་པོར་སྐྱེས་པར་གྱུར་ཏོ། །ཡང་ཕྱི་དེ་ལོ་ལ་ནི་དེ་བས་ཀྱང་མང་པོར་གྱུར་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ཇི་ཙམ་ན་བང་བ་ཐམས་ཅད་ངང་པས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པའི་འབྲས་སཱ་ལུས་གང་བར་གྱུར་ཏོ། །ཇི་ཙམ་ན་ཀོ་ ས་ལའི་རྒྱལ་པོ་གསལ་རྒྱལ་ནད་ཀྱིས་ཐེབས་ནས་དེས་སྨན་པ་རྣམས་བཀུག་སྟེ་དྲིས་པ་དང༌། དེ་རྣམས་ཀྱིས་སྨྲས་པ། ལྷ་གལ་ཏེ་ངང་པས་འཚལ་ཏེ་མཆིས་པའི་སཱ་ལུ་བརྙེས་ན་དེ་ལ། འཇམས་བསྒྲལ་ནས་གསོལ་ཅིག་དང༌། སོས་པར་འགྱུར་ལགས་སོ། །རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་བཀུག་ནས་སྨྲས་པ། ཤེས་ལྡན་དག་ཁྱེད་ལ་ངང་པས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པའི་སཱ་ལུའི་སྙེ་མ་བྱིན་པ་དེ་དག་ཁྱེད་ཀྱིས་ཅིར་བྱས། དེ་ནས་ཁ་ཅིག་གིས་སྨྲས་པ། ལྷ་བདག་ཅག་གིས་ནི་ལྷ་ཁང་དུ་ཕུལ་ལོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་ཅག་གིས་མེའི་ནང་དུ་སྩལ་ཏོ། །གཞན་དག་གིས་སྨྲས་པ། བདག་གིས་སྒོ་ཁང་དུ་བཏགས་སོ། །རི་དགས་འཛིན་གྱིས་སྨྲས་པ། ལྷ་བདག་གིས་ས་ག་མ་ལ་སྩལ་ན་རེ་ཞིག་དེས་ཅིར་བགྱིས་རྨ་བར་འཚལ་ལོ། ། དེས་ས་ག་མ་ལ་དྲིས་པ་དང༌། དེས་སྨྲས་པ། ཇོ་བོ་ཅི་ངང་པས་འཚལ་ཏེ་མཆིས་པའི་སཱ་ལུ་འཚལ་བ་ཞིག་མཆིས་སམ། རྒྱལ་པོ་སྙུན་གྱིས་ཐེབས་པ་ལ་སྨན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ངང་པས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པའི་སཱ་ལུ་བསྟན་ཏོ། །དེ་ནས་ས་ག་མས་གསེར་སྣོད་ཀྱི་ནང་དུ་ངང་པས་ཁྱེར་ཏེ་འོངས་པའི་འབྲས་ཀྱིས་བཀང་ནས་རྒྱལ་པོ་ལ་བསྐུར་བ་ལས་རྒྱལ་པོས་ཟོས་ནས་སོས་པར་གྱུར་ཏོ། །དུས་གཞན་ཞིག་ན་རྒྱལ་པོ་ལ་ལྗོངས་ཀྱི་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྟ་རྒོད་མ་སྨད་གཉིས་ཤིག་ཕུལ་བ་ལས་དེ་ལ་མ་ནི་གང་ཡིན། རྟེའུ་ནི་གང་ཡིན་པ་འགས་ཀྱང་མ་ཤེས་ནས་རྒྱལ་པོས་བློན་པོ་རྣམས་ལ་བསྒོ་བ། ཤེས་ལྡན་དག་ལེགས་པར་རྟོགས་ལ་ང་ལ་གསོལ་ཅིག །བློན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཉིན་ཐོག་ཐག་ཏུ་དཔྱད་ན་དུབ་སྟེ་གཏན་ལ་མ་ཕེབས་སོ། །རི་དགས་འཛིན་ཕྱི་དྲོ་ཁྱིམ་དུ་སོང་བ་དང་ས་ག་མས་རྐང་པ་གཉིས་ལ་གཏུགས་ནས་སྨྲས་པ། ཇོ་བོ་ཇི་སྟེ
Chinese
，岳父，岳母，和户主们的饭菜残渣，把那些做成丸子，每天晒干。每天收集的磨碎的粉末，也从中取出一些，剩下的与酥油混合，使之与原来的量相等。第二天轮到时，要准备好酒，把旧的炉灶和自己的花环放凉。等到天亮，给工人们酸酵母、香、花、食物和酒。他们非常高兴，说我们很久以前就得到了户主老妻的照顾，他们那天的工作量增加了一倍。当鹿野苑在下午查看工作进度时，看到工作完成了很多，就问：你们是不是雇了其他的工人？谁也没有雇。那么，是什么原因使工作量增加了一倍？他们说：老爷，什么样的食物就做什么样的工作。这是怎么回事？他们详细地讲述了事情的经过。鹿野苑的儿子们对各自的妻子说，如果我们也像萨迦玛那样，从家里偷东西让工人们高兴，那么我和老爷以及你们这些工人们也会高兴的。然后，鹿野苑问萨迦玛：女儿，你是怎么准备食物的？她详细地说了，鹿野苑很高兴，就让她专门负责家里的事务，并对所有家人说：你们中谁对萨迦玛给的东西感到满意，就让她住在这里，并与她保持一致。当她成为家里的女主人后，她的行为举止和居住方式让所有家人都感到高兴。在另一个时候，萨迦玛家的屋顶上，天鹅们从北方的无乐岛带来了未经耕种和播种的稻米，当它们落下时，住在王宫里的天鹅看到了那些稻米，发出了叫声，那些天鹅也因为同类相吸而无法忍受，
English
, father-in-law, mother-in-law, and whatever was left over from the meals of the householders, they would make those into balls and dry them in the sun each day. Whatever flour was collected each day, they would also take a little bit from that and set it aside, and mix the remainder with butter so that it became equal in measure to the original amount. When the turn came for the next day, they would have to rely on drinking alcohol, and they would keep the old hearth and their own old flower garlands cool. As soon as it dawned, they would give the workers sour yeast, incense, flowers, food, and alcohol. They were very pleased and said, "We have been cared for by the old wife of the householder for a long time," and they doubled their work that day. When Mrigadhrin looked at the end of the work in the afternoon, he saw that much work had been completed and asked, "Have you hired other laborers?" No one had hired any. "Then what is the reason that the work has been doubled?" They said, "Master, we do work according to the kind of food we receive." "What is that like?" They told in detail what had happened, and the sons of Mrigadhrin said to their respective wives, "If we also steal from the house and make the laborers happy as Saga-ma did, then both I and the master and you laborers will be happy." Then Mrigadhrin asked Saga-ma, "Daughter, how did you prepare the food?" She told in detail, and Mrigadhrin was pleased and had her do only the household chores, and said to all the family members, "Whoever among you is pleased with what Saga-ma gives, let her stay here and be in accordance with her." When she became the mistress of the house, her behavior, her dwelling, and her actions made all the family members happy. At another time, from the roof of Saga-ma's house, the swans brought uncultivated and unsown rice from the northern island of Unpleasant Sound, and as they dropped it, the swan living in the royal palace saw those rice grains and cried out, and those swans also could not bear the attraction of their own kind,
Chinese
发出声音，稻穗都落到了王宫的屋顶上。然后国王把稻穗一一分给大臣们，持兽者把自己的那份给了萨嘎玛。萨嘎玛把稻穗装进竹筒里，嘱咐农夫们。农夫们非常高兴，在一小块田地里仔细耕作，掌握时令后播种，天神也适时降雨，稻子长势喜人，与种子相符。第二年，稻子长得非常茂盛。又过了一年，稻子比上一年长得更多。就这样，所有的粮仓都装满了天鹅衔来的稻米。这时，拘萨罗国的国王光明王身患疾病，召来医生询问。医生们说：“大王，如果能找到天鹅衔来的稻米，将其碾碎煮熟后食用，就能痊愈。”国王召集大臣们说：“贤士们，我分给你们的天鹅衔来的稻穗，你们都怎么处理了？”有些人说：“大王，我们供奉在神殿里了。”另一些人说：“我们扔到火里烧了。”还有些人说：“我挂在门框上了。”持兽者说：“大王，我把稻穗给了萨嘎玛，不知道他现在怎么样了。”于是他问萨嘎玛。萨嘎玛说：“主人，您要找天鹅衔来的稻米吗？国王生病了，医生们说要用天鹅衔来的稻米才能治好。”于是萨嘎玛用金器盛满了天鹅衔来的稻米，献给国王。国王吃后，病就好了。另一次，边境的百姓献给国王两匹未经驯服的马，一匹是母马，一匹是小马驹，但没有人知道哪匹是母马，哪匹是小马驹。国王命令大臣们说：“贤士们，仔细辨认后告诉我。”大臣们白天黑夜地研究，疲惫不堪，也无法确定。持兽者傍晚回到家，萨嘎玛抱着他的双脚说：“主人，这是怎么了？
English
A sound was made, and the rice ears fell onto the roof of the royal palace. Then the king gave the rice ears one by one to the ministers, and the Holder of Beasts gave his share to Saga Ma. Saga Ma put the rice ears into a bamboo tube and instructed the farmers. The farmers were very happy and carefully cultivated a small piece of land, planting it after mastering the seasons. The gods also rained in due season, and the rice grew luxuriantly, in accordance with the seeds. The following year, the rice grew very luxuriantly. The year after that, the rice grew even more abundantly than the previous year. In this way, all the granaries were filled with rice brought by swans. At this time, King光明 of Kosala was afflicted with illness and summoned the doctors to inquire. The doctors said, "Great King, if you can find rice brought by swans, grind it and cook it for consumption, you will be cured." The king summoned the ministers and said, "Wise men, what did you do with the rice ears brought by swans that I gave you?" Some said, "Great King, we offered them in the temple." Others said, "We threw them into the fire and burned them." Still others said, "I hung them on the door frame." The Holder of Beasts said, "Great King, I gave the rice ears to Saga Ma, I don't know what he is doing now." So he asked Saga Ma. Saga Ma said, "Master, are you looking for rice brought by swans? The king is ill, and the doctors say that rice brought by swans is needed to cure him." Then Saga Ma filled a golden vessel with rice brought by swans and offered it to the king. After the king ate it, he was cured. Another time, the people of the border region offered the king two untamed horses, one a mare and one a foal, but no one knew which was the mare and which was the foal. The king commanded the ministers, "Wise men, carefully identify them and tell me." The ministers studied day and night, exhausted, but could not determine it. The Holder of Beasts returned home in the evening, and Saga Ma embraced his feet and said, "Master, what is the matter?