Tibetan
ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་པར་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེས་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དང་། གང་ཟག་གཞན་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་ཡིད་ཡིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེ་སྔང་དང་བཅས་པ་དང་། ཞེ་སྔང་དང་བྲལ་བ་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པ་དང་། གཏི་མུག་དང་བྲལ་བ་དང་། བསྡུས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། ཞུམ་པ་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང༑ ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོ་དང་། རྒོད་པ་དང་། རྒོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ཉེ་བར་ཞི་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མ་ཡིན་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པས་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱས་ཏེ། རང་གི་བཞིན་གྱི་མཚན་མ་རྟོག་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་འདི་ལྟར་ མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནས་པ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ། སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ་ཞེས་བྱ་བ་ནས། སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་སེམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གོང་མ་བཞིན་ཏེ། འདི་ནི་ཞབས་ཞེས་བྱའོ། །རིག་པ་གང་ཞེ་ན། དེ་འདི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནས་པ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ་སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་། གཉིས་དང་། གསུམ་དང་། བཞི་དང་། ལྔ་དང་། དྲུག་དང་། བདུན་དང་། བརྒྱད་དང་། དགུ་དང་། བཅུ་དང་། ཉི་ཤུ་དང་། སུམ་བཅུ་དང་། བཞི་བཅུ་དང་། ལྔ་བཅུ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་དང་།
Chinese
对于知，将心专注于显现，由此对于其他有情和他人之分别念和观察之意，以意如实了知。对于具有贪欲之心，如实了知是具有贪欲之心。对于离贪欲之心，如实了知是离贪欲之心。对于具有嗔恚和离嗔恚，具有愚痴和离愚痴，收摄和散乱，怯弱和执取，微小和广大，掉举和非掉举，寂静和非寂静，等持和非等持，修习和非修习，心解脱和心非解脱，都如实了知。例如，有眼之人以完全擦拭干净的镜子之中央，能够辨识自己面容的特征一样。如此， 处于等持的心完全清净，完全净化，没有烦恼，远离近烦恼，正直，安住于堪能，获得不动摇。为了显现心之种种，将心专注于显现之神通，从“如此”到“心极度解脱，如实了知是心极度解脱”之间，如前所述。这被称为足。何为明智？如此，处于等持的心完全清净，完全净化，没有烦恼，远离近烦恼，正直，安住于堪能，获得不动摇。为了显现忆念前世之智，将心专注于显现之神通。他忆念起多种前世，例如，一生、二生、三生、四生、五生、六生、七生、八生、九生、十生、二十生、三十生、四十生、五十生、一百生。
English
For knowledge, one directs the mind towards manifestation, thereby fully knowing, as it is, with the mind of conceptualization and examination of other sentient beings and other individuals. For a mind with desire, one fully knows, as it is, that it is a mind with desire. For a mind without desire, one fully knows, as it is, that it is a mind without desire. For those with and without hatred, with and without delusion, collected and scattered, timid and grasping, small and large, agitated and not agitated, peaceful and not peaceful, concentrated and not concentrated, cultivated and not cultivated, mind liberated and mind not liberated, one fully knows as they are. For example, just as a person with eyes, having completely cleaned the center of a mirror, can discern the characteristics of his own face. Likewise, A mind in equipoise is completely pure, completely purified, without afflictions, free from near afflictions, upright, abiding in suitability, having attained immovability. To manifest the knowledge of the various aspects of the mind, one directs the mind towards the manifestation of clairvoyance, from "thus" to "the mind is extremely liberated, one fully knows as it is that the mind is extremely liberated," as mentioned before. This is called the foot. What is intelligence? Thus, a mind in equipoise is completely pure, completely purified, without afflictions, free from near afflictions, upright, abiding in suitability, having attained immovability. To manifest the knowledge of remembering past lives, one directs the mind towards the manifestation of clairvoyance. He remembers many past lives, for example, one life, two lives, three lives, four lives, five lives, six lives, seven lives, eight lives, nine lives, ten lives, twenty lives, thirty lives, forty lives, fifty lives, one hundred lives.
Tibetan
སྐྱེ་བ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་། སྐྱེ་བ་བརྒྱ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཇིག་པ་དང་འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དང་། འཆགས་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་དང་། འཆགས་པ་དང་འཇིག་པའི་བསྐལ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། གང་དུ་བདག་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ན་མིང་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རིགས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། རུས་ནི་འདི་ཞེས་བྱ། ཁ་ཟས་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཟ་ཟ། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་མྱོང་ངོ་། །ཚེ་རིང་ཁྱད་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག །ཡུན་ནི་འདི་སྲིད་ཅིག་གནས། ཚེ་ནི་འདི་ཙམ་ཞིག་ཐུབ་པོ། །དེ་ནས་བདག་ཤི་འཕོས་ནས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་ཀྱང་ཤི་འཕོས་ ནས་ཡང་ག་གེ་མོ་ཞིག་ཏུ་སྐྱེས་སོ། །དེ་ནས་ཀྱང་ཤི་འཕོས་ནས་འདིར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་རྣམ་པ་དང་བཅས། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས། གཞི་ཅི་ལས་གྱུར་པ་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ། །དཔེར་ན་མི་ཞིག་གྲོང་ནས་གྲོང་དུ་སོང་ལ། དེ་ནས་ཀྱང་གྲོང་གཞན་དུ་སོང་ནས་དེ་འདི་སྙམ་དུ་སེམས་ཏེ། བདག་གིས་གྲོང་ཆེ་གེ་མོ་ནས་ག་གེ་མོར་སོན་ཏོ། །དེ་ནས་ཀྱང་གྲོང་ཆེ་གེ་མོར་རོ། །གྲོད་དེ་ནས་ནི་གྲོང་འདིར་འོངས་སོ་སྙམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེ་འདི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནས་པ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ། སྔོན་གྱི་གནས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པར་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། སྐྱེ་བ་གཅིག་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྣམ་པ་དང་བཅས། ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པར་སྔོན་གྱི་གནས་རྣམ་པ་དུ་མ་རྗེས་སུ་དྲན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གོང་མ་བཞིན་དུའོ།། །།འདུལ་བ་གཞི། བམ་པོ་སུམ་བཅུ་རྩ་གཉིས་པ། དེ་འདི་ལྟར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནས་པ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ། འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འཆི་འཕོ་རྣམས་དང་།
Chinese
一千次转生，一百千次转生，无数百千次转生，无数千次转生，无数百千千次转生，坏劫，成劫，坏劫和成劫，无数成劫，无数坏劫，无数成劫和坏劫都能忆念。无论我在这些众生之中投生于何处，名字叫做这个，种姓叫做这个，家族叫做这个，食物是像这样的吃，快乐和痛苦是像这样的感受。寿命的长短是这么多，时间是这么久，寿命是这么长。之后我死去，从那里迁走，投生于某处。之后也死去，从那里迁走，又投生于某处。之后也死去，从那里迁走，投生于这里。像这样连同相貌，连同地域，连同根源，忆念起过去的多种住处。例如，一个人从一个村庄走到另一个村庄，之后又走到另一个村庄，然后他这样想：我从某某村庄到达某某村庄。之后又到达某某村庄。从那个村庄来到了这个村庄。就像那样，他这样平等安住，心完全清净，完全净化，没有烦恼，远离近分的烦恼，正直，安住于堪能，获得不动摇。为了现前证得忆念过去住处之智的现证，而将心专注于此。他忆念起过去的多种住处。就像这样，从“一次转生”开始，直到“连同相貌，连同地域，忆念起过去的多种住处”为止，都和前面一样。《律藏·根本律》，第三十二卷。他这样平等安住，心完全清净，完全净化，没有烦恼，远离近分的烦恼，正直，安住于堪能，获得不动摇。为了现前证得知晓死亡和转生的现证，而将心专注于此。他以清净的天眼，超越人眼，见到众生的死亡和转生。
English
A thousand births, a hundred thousand births, countless hundreds of thousands of births, countless thousands of births, countless hundreds of thousands of thousands of births, a kalpa of destruction, a kalpa of formation, a kalpa of destruction and formation, countless kalpas of formation, countless kalpas of destruction, countless kalpas of formation and destruction can be remembered. Wherever I am born among these sentient beings, the name is this, the caste is this, the family is this, the food is eaten like this, happiness and suffering are experienced like this. The length of life is this much, the time is this long, the lifespan is this long. Then I die, transmigrate from there, and am born somewhere. Then I also die, transmigrate from there, and am born somewhere else. Then I also die, transmigrate from there, and am born here. Like this, together with the appearance, together with the region, together with the origin, one remembers the various past abodes. For example, a person goes from one village to another, and then goes to another village, and then he thinks like this: I have reached such and such a village from such and such a village. Then I also reached such and such a village. From that village I came to this village. Just like that, he abides in this way equally, the mind is completely pure, completely purified, without afflictions, free from near afflictions, upright, abiding in suitability, having attained immovability. In order to directly realize the direct knowledge of remembering past abodes, one directs the mind to this. He remembers the various past abodes. Like this, from "one birth" to "together with the appearance, together with the region, one remembers the various past abodes," it is the same as before. Vinaya-vastu, Volume Thirty-two. He abides in this way equally, the mind is completely pure, completely purified, without afflictions, free from near afflictions, upright, abiding in suitability, having attained immovability. In order to directly realize the direct knowledge of knowing death and rebirth, one directs the mind to this. He sees the death and rebirth of sentient beings with a pure divine eye that transcends the human eye.
Tibetan
སྐྱེ་བ་རྣམས་དང་། ཁ་དོག་བཟང་པོ་རྣམས་དང་། ཁ་དོག་ངན་པ་རྣམས་དང་། དམན་པ་རྣམས་དང་། གྱ་ནོམ་པ་རྣམས་དང་། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་ཞིང་སེམས་ཅན་ལས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་ཏེ། སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་ སྤྱོད་པ་དང་ལྡན། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་འདེབས་པ་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་དང་ལོག་པར་ལྟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལས་བླངས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་ནས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་ངན་སོང་ངན་འགྲོ་ལོག་པར་ལྟུང་བ་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །སེམས་ཅན་འདི་དག་ནི་ལུས་ཀྱི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན། ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལེགས་པར་སྤྱོད་པ་དང་ལྡན་པ། འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྐུར་པ་མི་འདེབས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་ལྟ་བ་དང་ཡང་དག་པར་ལྟ་བའི་ཆོས་ཀྱི་ལས་བླངས་པའི་རྒྱུས་རྒྱུ་དེ་དང་རྐྱེན་དེས་ལུས་ཞིག་ནས་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ། །དཔེར་ན་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ལམ་པོ་ཆེའི་བཞི་མདོར་འདུག་ནས་སྐྱེ་བོའ་ཚོགས་ཆེན་པོ་འོང་བ་དང་། འདུག་པ་དང་། ཉལ་བ་དང་། ཐ་དད་པར་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱང་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པ་མིའི་ལས་འདས་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནས། ལྷ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གོང་མ་བཞིན་དུའོ། །དེ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཡོངས་སུ་དག་པ། རྣམ་པར་བྱང་བ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བ། དྲང་པོར་གྱུར་པ། ལས་སུ་རུང་བ་ལ་གནས་པ། མི་གཡོ་བ་ཐོབ་པ། ཟག་པ་ཟད་པ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སེམས་མངོན་དུ་གཏོད་པར་བྱེད་དེ། དེ་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཀུན་འབྱུང་དང་། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པ་དང་། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འགོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་འཕགས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །དེ་དེ་ལྟར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལྟར་མཐོང་ནས་འདོད་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་། སྲིད་པའི་ཟག་པ་དང་། མ་རིག་པའི་ཟག་པ་ལས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་ནས་བདག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་དོ། །ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་བསྟེན་ཏོ། །བྱ་བ་བྱས་སོ། །སྲིད་པ་འདི་ལས་ གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཉི
Chinese
也看到众生的出生，好的颜色，坏的颜色，低劣的，高贵的，以及去往善趣和恶趣的众生，如实了知众生随业力而行。这些众生，具身恶行，语恶行，意恶行，诽谤圣者，持邪见，受持邪见之业，以彼因缘，身坏命终之后，堕落恶趣，恶道，堕处，生于众生地狱中。这些众生，具身善行，语善行，意善行，不诽谤圣者，持正见，受持正见之业，以彼因缘，身坏命终之后，往生善趣，天界诸天之中。譬如具有明目之人，坐在大道的十字路口，看到众多人来来往往，或坐或卧，各行其是。如是，以清净超人天眼，乃至往生天界诸天之中，如前所说。彼如是等持之心，完全清净，极度净化，无有烦恼，远离近分的烦恼，正直，安住于堪能，获得不动摇，为了现证知见诸漏已尽，心转向神通。他如实了知，此乃苦圣谛。此乃苦之集起。此乃苦之灭尽。此乃通往苦灭之道，圣谛。他如是知，如是见已，心从欲漏解脱，从有漏和无明漏解脱。解脱之后，知见“我生已尽，梵行已立，所作已办，更无后有”，此乃解脱之智。
English
And also sees the births of beings, the good colors, the bad colors, the inferior, the noble, and those who go to happy and unhappy destinies, and truly knows how beings approach according to their actions. These beings are endowed with misconduct of body, misconduct of speech, and misconduct of mind, slander the noble ones, hold wrong views, and take up the karma of wrong views. Because of that cause and that condition, after the body is destroyed and they die, they fall into bad destinies, bad migrations, and falling places, and are born in the hells of sentient beings. These beings are endowed with good conduct of body, good conduct of speech, and good conduct of mind, do not slander the noble ones, hold right views, and take up the karma of right views. Because of that cause and that condition, after the body is destroyed, they are born in happy destinies, in the heavens of the gods. For example, a person with eyes sits at the crossroads of a great road and sees a great crowd of people coming, sitting, lying down, and going in different directions. Likewise, with the divine eye, which is pure and transcends human power, from "they will be born in the heavens of the gods" as before. That mind, which is equally placed, completely pure, extremely purified, without defilements, free from near defilements, upright, abiding in suitability, having obtained immovability, turns the mind to the higher knowledge for the manifestation of knowing the exhaustion of defilements. He truly knows as it is, "This is the noble truth of suffering." This is the origin of suffering. This is the cessation of suffering. This is the noble truth of the path that leads to the cessation of suffering. Having known and seen in this way, the mind is completely liberated from the defilement of desire, from the defilement of existence, and from the defilement of ignorance. Having been liberated, he knows, "Birth is exhausted, the holy life has been lived, what had to be done has been done, there is no more after this existence," this is the wisdom of liberation.