Tibetan
ལ་གྱི་ངོ་ བོ་ལ་མཐོང་བས་ངོས་བཟུང་མ་གྲུབ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བཏགས་པ་མ་རྙེད། བློ་ཡུལ་དུ་བྱར་མི་བཏུབ་པའི། ཡུལ་མེད་དུ་རང་ངོ་ཤེས་པ་ལ། རྟོག་མེད་དུ་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་དེ། །སྤྲོས་བྲལ་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྡུད་པ་ལས། གཟུགས་རྣམས་མི་མཐོང་ཚོར་བ་དག་ཀྱང་མི་མཐོང་ཞིང་། །འདུ་ཤེས་མཐོང་བ་མེད་ལ་སེམས་པ་ཡང་མི་མཐོང་། །གང་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་དང་སེམས་ཡིད་མཐོང་མེད་པ། །འདི་ནི་ཆོས་མཐོང་ཡིན་ཞེས་འདྲེན་པས་རབ་ཏུ་བཤད། །མཐོང་བ་དཔེ་གཞན་གྱིས་ནི་རྙེད་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་ན། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་དེ་ཡི་དོན་དེ་བསམ་པར་གྱིས། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ལྟར་སྒོམ་ཉམས་ཀྱི་གོ་ར་ནས་ཐོན་པའི། ཐ་མལ་དུ་ཁྲིགས་སེ་བའི་རྟོགས་པ་དེ། ཕུང་པོ་ལྔ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། དངོས་པོའི་ངོ་བོར་མ་གྲུབ་པས། །གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ། །མྱོང་རིག་འཛིན་པ་དག་པས། ཚོར་བའི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ། ཐ་སྙད་ཀྱི་བཏགས་པ་མེད་པས། འདུ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ། ཀུན་སྦྱོར་གྱི་ སེམས་མེད་པས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ། ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཡུལ་འཛིན་མེད་པས། རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་བྲལ་ཏེ། ཕུང་པོ་ལྔ་བྲལ་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་མངོན་སུམ་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཡོད་ཞགས་པའི་མདོ་ལས། ཕུང་པོ་ལྔ་བྲལ་གྱི་སྦྱོར་བ་འདི་ནི། སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པའོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཁྲིད་ཆེན་ལས། ཅི་ཞིག་ན་སྒོམ་དྲན་འཛིན་གྱི་རྩོལ་བ་ལ་མ་ལྟོས་པར་གནས་འགྱུ་གཉིས་དང་། སེམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་གྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའི་བཅོས་མིན་དུ་གོ །ཉམས་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མེད་དུ་སྟོང་པར་གོ །རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཤུན་པ་བཤུས་པའམ། གཏེར་རྙེད་པ་ལྟར་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བར་རྗེན་ལྷང་གིས་རྟོགས་པ་སེམས་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་སྙམ་བྱེད་ཅིང་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་པར་འདུག་པས། དང་པོ་ནས་ངོ་ཤེས་ཐང་སྙམ་པ་དང་། ཉམས་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་མི་འབྱུང་། གལ་ཏེ་བྱུང་ཡང་དགའ་སྡུག་མེད། ཕྱིའི་སྣང་བ་ལ་སེམས་བཏང་ན་ཐམས་ཅད་ སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་འཆར་ཡང་སྟོང་པར་འགྲོ། མ་སོང་ཡང་འགལ་བ་མེད། དེས་ན་སྣང་བ་ངེས་པ་མེད་པ་སྟེ། སྒྲོ་འདོགས་དང་བྲལ་བར་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་པ། དེ་ལྟར་ཡིན་པར་འདུག
Chinese
当以见地认识自性时，无法通过观察来确定，无法找到名言的标签，无法成为意识的对象，在无处认识自性时，无念地断除增益，这就是见到离戏的自性。如《摄类学》中所说：“诸色不可见，感觉亦不可见，意识不可见，心亦不可见，何者识与心意皆不可见，此乃见法，如是善说。以他喻见地，实难寻获。若众生言：见虚空。当思彼虚空如何见，如是如来示现见法。”此乃其义。如是，从禅修体验的范围中脱离，平常的清晰觉悟，是与五蕴分离的，因为没有成立为实物的自性。因此，与色蕴分离。因为体验的觉性和执着清净，与受蕴分离。因为没有名言的标签，与想蕴分离。因为没有造作的心，与行蕴分离。因为没有概念的对境执着，与识蕴分离。因此，五蕴分离的觉悟，是佛陀的密意，是瑜伽士的现证。如《不空罥索经》中所说：“此五蕴分离之瑜伽，是随念佛陀。”此乃其义。大窍诀中说：什么是不依赖禅修、忆念、执着的努力，而证悟安住和动摇二者，以及心的自性俱生智慧，和远离分别念生、灭、住三者之边的自性？理解一切法是离戏的，不做作的。理解一切体验在无处是空性的。像剥去外皮或发现宝藏一样，赤裸裸地证悟觉性的自性是离戏的，从而感到心获得了自在，并安住于此即是唯一的境界。从一开始就感到认识了自性，体验没有增减，即使有，也没有喜忧。如果将心放在外境上，一切都会像幻觉一样显现，但最终会消失。即使不消失，也没有矛盾。因此，显现是不确定的，对离戏生起定解，就是这样。
English
When recognizing the nature through seeing, it cannot be determined through observation, the label of terminology cannot be found, it cannot become an object of consciousness. When recognizing one's own nature in nowhere, cutting off superimposition without thought, that is seeing the nature of freedom from elaboration. As it is said in the Compendium: "Forms are not seen, feelings are also not seen, consciousness is not seen, and mind is also not seen. That in which consciousness, mind, and intellect are all unseen, this is seeing the Dharma, thus it is well explained. Seeing cannot be found by any other example. If sentient beings say, 'Seeing space,' then contemplate the meaning of how that space is seen. Thus, the Tathagata has shown the seeing of the Dharma." This is its meaning. Thus, that ordinary, clear realization that emerges from the realm of meditative experience is separate from the five aggregates because it is not established as the nature of a real thing. Therefore, it is separate from the aggregate of form. Because the awareness and clinging of experience are purified, it is separate from the aggregate of feeling. Because there is no label of terminology, it is separate from the aggregate of perception. Because there is no fabricating mind, it is separate from the aggregate of formation. Because there is no clinging to the object of conceptual knowledge, it is separate from the aggregate of consciousness. Therefore, the realization of being separate from the five aggregates is the intention of the Buddha, and it is established as the direct experience of the yogi. As it is said in the Sutra of the Amoghapasha: "This yoga of being separate from the five aggregates is the recollection of the Buddha." This is its meaning. The Great Instruction says: What is it that, without relying on the effort of meditation, mindfulness, and clinging, one realizes the nature of abiding and moving, the co-emergent wisdom of the nature of mind, and the nature of being free from the extremes of the three states of arising, ceasing, and abiding of conceptual thought? Understanding that all dharmas are free from elaboration and unartificial. Understanding that all experiences are empty in nowhere. Like peeling off a husk or finding a treasure, nakedly realizing that the nature of awareness is free from elaboration, thereby feeling that the mind has gained freedom, and abiding in this as the only state. From the beginning, one feels that one has recognized the nature, and there is no increase or decrease in experience. Even if there is, there is no joy or sorrow. If the mind is placed on external appearances, everything will appear like an illusion, but it will eventually disappear. Even if it does not disappear, there is no contradiction. Therefore, appearances are uncertain, and a definite understanding arises from being free from elaboration. That is how it is.
Tibetan
་སྙམ་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཞིང་། ཞི་ལྷག་ཟུང་དུ་ཆུད་པ་དེ་རྣམ་རྟོག་གི་མཚན་མ་རང་སར་གྲོལ་བས་རྟོགས་པ་ཆོས་སྐུར་འཆར། སྣང་བ་ཡང་རང་གི་སེམས་སུ་རྟོགས། སེམས་ཉིད་ཆོས་སྐུར་ཤེས་པས། ལྟ་བ་སྟོང་ཉིད་ཤས་ཆེ་བས། སྣང་བ་འདི་ཡང་སྟོང་པ་མེད་ཅིང་མ་གྲུབ་པ་གཅིག་ཏུ་གཤིས་བྱེད་ཅིང་། སྟོང་ཐོག་ཏུ་བདེ། རྒྱུ་འབྲས་དང་སྟོང་ཤས་ཆེར་རྟོགས་པ་ནི། སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་དགོན་པས། དེ་ལྟར་གསལ་སྟོང་གི་ངོ་བོ་མཐོང་ཡང་། སྟོང་འཛིན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པའི་འཁྲིས་ཤིག་མ་བྲལ་བར་འདུག་ན། ཉམས་རྟོགས་ཀྱི་ཤན་མ་ཕྱེད་པས། སྤྲོས་བྲལ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ཞེས་དང་། ཁྲིད་ཆེན་ལས། དེ་ལའང་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ནི། སྣང་སེམས་རིག་པའི་ངོ་བོ་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་བ་ཙམ་དུ་རྟོགས་ཀྱང་སྟོང་ཕྱོགས་ལ་ངེས་ཤེས་ཀྱི་འཛིན་པའི་འཁྲིས་ཤིག་ཞུགས་ཤིང་དེ་དང་མ་བྲལ་བས་ཉམས་ རྟོགས་ཀྱི་ཤན་ཆེར་མ་ཕྱེད། རྗེས་ཤེས་སུ་དྲན་པས་མ་ཟིན་པའི་དུས། དགྲ་གཉེན་དུ་འཛིན་པ་མ་འགག་ཅིང་། ཡུལ་ཐོག་ཏུ་འཛིན་པ་མ་ཆོད་པས། །ཚོགས་དྲུག་གི་སྣང་བ་གང་ཤར་ལ་ལེགས་པ་ལ་འཛིན་པ་ཆགས། མི་ལེགས་པ་ལ་འཛིན་པ་སྡང་། རྨོངས་སེ་འདུག་པས་གཏི་མུག་པ་ཡིན་པས། དགེ་མི་དགེ་གང་རུང་གི་འཛིན་པ་འབྱུང་སྟེ། ཕྱག་ཆེན་གྱི་ཉམས་ལེན་དང་བྲལ་ན་མི་དགེ་ལ། མ་བྲལ་ན་དགེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྐབས་འདིར་ལུང་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་ཆེར་མ་བྱུང་གསུངས། གཉིད་རྨི་ལམ་ཡང་འཁྲུལ་ཤས་ཆེ་ཙམ་ཡང་སྤང་། དགེ་སྦྱོར་ལ་མཐོ་དམན་ཅུང་ཟད་འབྱུང་ངེས། རྗེ་ཕག་མོ་གྲུ་པས། འབྲིང་པོ་རྩ་བྲལ་རྟོགས། ཞེས་དང་། རྒྱལ་བ་ཡང་དགོན་པས། དེའི་དུས་སུ་སེམས་སྐྱེ་འགག་དང་བྲལ་ན་རྟོགས་པ་སྟེ། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་རྗེན་པ། རྣམ་རྟོག་བག་ཆགས་ཀྱི་འཆར་སྒོ་བཀྲ་ཧྲིག་གེ་བའི། རིག་སྟོང་། འགྱུ་སྟོང་། དངོས་པོའི་ཆོས་སུ་མ་སྐྱེས། དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་སུ་མི་འགགས། ཐ་དད་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པས། སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ། རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ གྱི་དོན་མཐོང་ཡིད་བྱེད་ཀྱི་མི་དགེ་བ་མེད་པས། དགེ་སྦྱོར་སྐྱེས་པ་ཟེར། ཟག་མེད་ཀྱི་ལམ་དུ་ཚུད་པས་ཐར་ལམ་དངོས་ཡིན། རྟོགས་པ་དེ་བརྟན་པོར་སོང་བ་དང་། སྟོང་འཛིན་ངེས་ཤེས་ཀྱི་ཆ། ཉམས་ཀྱི་དྲི་མ་དེ་རྩ་བ་ནས་དག་ནས། ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་མེད་དུ་ལྷན་ནེར་སོང་བ་དང་། སྣང་འཛིན་སྟོང་འཛིན་གྱི་གཞི་རྩ་བྲལ་བས། སྤྲོས་བྲལ་འབྲིང་པོ་རྩ་བ་བྲལ་བ
Chinese
生起这样的证悟，止观双运，那时分别念的相状自然消解，证悟显现为法身。显现也证悟为自己的心。心性了知为法身。见解空性分量大，此显现也成为无空无实的一体性，安乐于空性之中。深切证悟因果和空性，这被称为离戏瑜伽。又，羊衮巴说：如此见到明空之体性，如果尚未脱离执空定解的执着，因为没有分辨清修证的差别，就是小小的离戏。窍诀大论中说：其中也有小、中、大三种。第一种是：虽然证悟到显现、心、觉性的体性远离生灭，但是对于空性方面，已经进入了定解的执着，并且没有脱离它，所以修证的差别没有完全分辨清楚。在后得中，没有被念头抓住的时候，执着怨亲没有停止。对于境的执着没有断除。六识的显现，对于好的就执着贪恋，对于不好的就执着嗔恨，昏昧地处于愚痴之中。因此，会产生善与非善的执着。如果脱离了大手印的修习，就是非善，如果不脱离，就是善。因此，此处说经典对于证悟真谛没有太大作用。睡眠和梦境也大多是错乱，也应当舍弃。行善方面，肯定会产生些许高低差别。帕摩竹巴说：中等是根除证悟。嘉瓦羊衮巴说：在那时，心远离生灭就是证悟。庸常的觉性赤裸裸的，分别念习气的显现明晃晃的。觉性空，游舞空。不生为实有之法，不灭为非实有之法。不住于他异之法。远离生灭住三者。见到解脱三门之义，没有作意的非善，所以说是生起了善行。进入无漏之道，所以是真实的解脱道。证悟变得稳固，执空定解的部分，修持的垢染从根本上清净，庸常的觉性自然而然地融入无境之中，显现执着和空性执着的根基断裂，所以说是中等的离戏根除。
English
When such realization arises, and quiescence and insight are united, the characteristics of conceptual thought dissolve on their own, and realization dawns as the Dharmakaya. Appearances are also realized as one's own mind. Since the nature of mind is known as the Dharmakaya, and the view is predominantly emptiness, these appearances also naturally function as one without emptiness or establishment, and are blissful in emptiness. Deeply realizing cause and effect and emptiness is called the yoga of non-elaboration. Furthermore, Yang Gonpa said, "Even if the essence of clarity and emptiness is seen in this way, if the clinging of grasping at emptiness with certainty has not been separated, then the distinction between experience and realization has not been distinguished, and it is a small non-elaboration." The Great Instruction says, "Among them, there are three: small, medium, and large. The first is: Although one realizes that the essence of appearance, mind, and awareness is free from arising and ceasing, the clinging of certainty has entered the side of emptiness, and because one has not separated from it, the distinction between experience and realization has not been clearly distinguished. In the subsequent awareness, when one is not caught by thoughts, the grasping of enemies and friends does not cease. The grasping of objects is not cut off. Whatever arises as the appearance of the six aggregates, one becomes attached to grasping at what is good, and one hates grasping at what is not good, and one remains in a state of bewilderment. Therefore, grasping at whatever is good or not good arises. If one is separated from the practice of Mahamudra, it is not good, and if one is not separated, it is good. Therefore, in this case, it is said that the scriptures do not greatly contribute to seeing the truth. Sleep and dreams are also mostly confused, and should also be abandoned. In terms of virtuous activities, there will definitely be some differences in high and low." Je Phagmo Drupa said, "The intermediate is realization that uproots." Gyalwa Yang Gonpa said, "At that time, if the mind is free from arising and ceasing, it is realization. Ordinary awareness is naked. The appearances of the habits of conceptual thought are bright and clear. Awareness is empty. Movement is empty. It does not arise as a phenomenon of existence. It does not cease as a phenomenon of non-existence. It does not abide in a phenomenon of otherness. It is free from the three: arising, ceasing, and abiding. Seeing the meaning of the three doors of liberation, there is no non-virtue of mental activity, so it is said that virtuous actions have arisen. Entering the path of non-contamination, it is the actual path of liberation. The realization becomes stable, and the part of grasping at emptiness with certainty, the stain of practice is completely purified from the root, and ordinary awareness naturally merges into the absence of objects, and the foundation of grasping at appearance and grasping at emptiness is severed, so it is said that the intermediate non-elaboration is uprooted.