Tibetan
པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ཕྱི་རྟགས་སུ་དབུགས་ཐམས་ཅད་ཕྱིར་ཕྱུང་ནས་ནང་དུ་རྔུབས་པའི་འཕྲོ་ཆད་ནས་ནད་པ་ཤི་ནས་ཐལ་ཟེར་བ་འབྱུང་། ནང་རྟགས་སུ་འཆི་བ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་འོད་གསལ་སྤྲིན་མེད་པའི་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་སྐད་ཅིག་ཙམ་མངོན་དུ་བྱེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། ཧེ་བཛྲ་ལས། དང་པོ་དུ་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་གཉིས་པ་ཡིན། །གསུམ་པ་མཁའ་སྣང་ལྟ་བུ་སྟེ། །མར་མེ་ལྟར་འབར་བཞི་པ་ཡིན། །སྤྲིན་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ནི། །རྟག་ཏུ་སྣང་བ་ལྔ་པའོ། །ཞེས་གསུངས། གསུམ་པ་འཆི་བའི་རྗེས་ནི། དེ་ནས་འོད་གསལ་དེའི་ངང་ལས། །སྲིད་པར་བར་དོའི་རྣམ་ཤེས་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་ལྡང་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་མངོན་པ་མཛོད་ལས། སྔོན་འབྱུང་སྲིད་པའི་ཤ་གཟུགས་ཅན། །དབང་པོ་ཀུན་ཚང་ཐོགས་མེད་ལྡན། །ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ཤུགས་དང་ལྡན། །རིགས་མཐུན་ལྷ་མིག་དག་པས་མཐོང་། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟར། ཚེ་སྔ་མའི་ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། མེ་ལོང་ ནང་གི་གཟུགས་བརྙན་ལྟར། སྣང་སྟོང་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པའི་འོད་གསལ་གྱི་ལུས་ཅན། དབང་པོ་ཀུན་ཚང་བ། སྲ་བ་བྲག་དང་། སྙི་བ་ཆུ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཐོགས་རྒྱུགས་མེད་ཅིང་། མེས་བསྲེག་ཏུ་མེད། མཚོན་གྱིས་བཅད་གཏུབ་ཏུ་མེད་པ། དེ་ཡང་སྔགས་སམ། རྫས་སམ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་མ་ཡིན་ཏེ། ལས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་ལས་གྲུབ་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ། བར་དོའི་སེམས་ཅན་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་མཐོང་བས་ལྷའི་མིག་རྣམ་པར་དག་པས་མཐོང་ཞིང་། འགྲོ་བ་གཞན་གྱིས་མི་མཐོང་བའོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྒྱུ་མའི་འོད་གསལ་ཟུང་འཇུག་དེ། འཆི་བའི་དུས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་ཀྱང་། གདམས་ངག་དང་མི་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ངོས་མ་ཟིན་ཅིང་ངོ་མ་ཤེས་པས་སླར་ལ་ལོག་རྟོག་དང་བདག་འཛིན་འཕེལ་ནས། ཡང་སྐྱེ་བ་དང་། འཆི་བ་དང་། བར་དོའི་སྲིད་པ་གསུམ་འཁོར་ཞིང་། རྒྱུ་དྲུག་ཏུ་འཁྱམས་པའོ། ། །དེ་ནི་རང་བཞིན་འབྱུང་ཚུལ་ལོ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་ལམ་དུ་སློང་བའི་ཐབས་ལ་གསུམ་ སྟེ། སྦྱོར་བ། དངོས་གཞི། རྗེས་དང་གསུམ་མོ། །སྦྱོར་བ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི། འཆི་བའི་རང་བཞིན་འབྱུང་ཚུལ་ལ་སོགས་པའི་གདམས་ངག་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའི་རྟགས་བྱུང་ནས་ད་འཆི་བར་ངེས་པས་ན། འདི་ལྟར་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་འདི་རྣམས་ཡང་དག་པར་བདེན་ན་འཆི་མི་སྲིད་ལ། འཆི་བ་བདེན་མི་སྲིད་པས། ད་ལྟར་དུ་འཆི་བར་སྣང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མངོན་དུ་ཤེས་པའི་ཤེས་པ་བསྐྱེད་དེ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེན་ཆགས་དང་བྲལ་བར་བྱས་ལ། རྫས་དང་ཡོ་བྱད་ཅི་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཚོགས་སུ་བཏང་། ཕྱི་ནང་གི་དུ་བ་དང་སྨྲེ་སྔགས་ལ་སོགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གཡེང་བའི་རྒྱུ་རྣམས་སྤངས་ལ་བླ་མ་གྲོགས་པོ་དམ་ཚིག་དང་ལྡན་པས་གདམས་ངག་གསོ་ཞིང་། གསལ་འདེབས་ལ་མཁས་པའི་རྩར་བརྟེན་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། བླ་མ་ཡི་དམ་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་དཀོན་མཆོག་གསུམ་ལ། སྙིང་ཐག་པ་རུས་པའི་གཏིང་ནས་མོས་གུས་བྱས་ལ། སྤྲོས་པ་ལ་དགའ་ན་བདུན་རྣམ་དག་བྱ་བ་དང་། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པའི་ཆོ་ག་རྒྱས་པར་བྱ། སྤྲོས་པ་མི་དགའ་ན་སྐྱབས་འགྲོ་ཁྱད་པར་ཅན་བདག་གིས་འཆི་བའི་འོད་གསལ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པར་བྱས་ཏེ། བར་དོར་ཟུང་འཇུག་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་གོ་འཕང་ཐོབ་ནས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་དོན་རྗེས་སུ་སྤྱོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཡང་ཡང་དུ་བྱ་ཞིང་བར་དོ་རང་ངོ་ཤེས་པར་བྱས་ལ་དེའི་ལུས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དེ་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེའི་སྐུར་རྟོགས་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་འཕེན་པ་དྲག་ཏུ་བྱའོ། །གཉིས་པ་དངོས་གཞི་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་གང་ཡང་མི་འགྲུབ་པ་མི་སྲིད་དོ། །དོན་ཇི་ལྟར་བསམ་པ་ལྟར་འགྲུབ་པ་ཡིན་གྱི་སྙམ་དུ་འཆི་བས་མི་འཇིགས་པའི་གདེང་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་ནུས་པར་གྱུར་ན་ལུས་རྡོ་རྗེའི་སྐྱིལ་ཀྲུང་ལ་སོགས་པ་བྱ། དེ་ལྟར་མ་ནུས་ན། ། མགོ་བྱང་དུ་བསྟན་ལ་ཁ་ནུབ་ཏུ་ལྟ་ཡང་གསུངས། མགོ་ཤར་དུ་བསྟན་ནས་ཁ་བྱང་དུ་བལྟས་ལ་སེང་གེའི་ཉལ་ཐབས་བྱ། རང་ཡི་དམ་ལྷར་བསྒོམས་ནས། སྔར་གཏུམ་མོ་ལ་ སོགས་ཐབས་ལམ་རྫོགས་རིམ་གྱི་ཉམས་མྱོང་གང་ལ་ངེས་ཤེས་སྐྱེས་ཤིང་གསལ་བ་ཞིག་ལ་བློ་བཞག་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མ་ཡེངས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་བསྒོམས་པས། ས་ཆུ་ལ་ཐིམ་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་རྟགས་རྣམས་རིམ་གྱིས་རྫོགས་ནས། མཐར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འོད་གསལ་ལ་ཐིམ་པའི་དུས་སུ་ལམ་གྱི་འོད་གསལ་དང་འཆི་ཀ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་འབྱུང་བ་དེ་གཉིས་དབྱེར་མེད་དུ་འདྲེས་ནས་དེའི་ངང་ལ་ལོའམ་ཟླ་བའི་བར་དུ་གནས་ཤིང་། བདག་འཛིན་ལོག་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤངས་ནས། དཔེར་ན་མཚོ་དྭངས་པ་ལས་ཉ་འཕར་བ་ལྟར། འོད་གསལ་དེའི་ངང་ལས་བར་དོ་ཟུང་འཇུག་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་དེ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་པ་རྗེས་ཀྱི་མན་ངག་ནི། གལ་ཏེ་འཆི་ཀར་ཤེས་པ་མི་གསལ་བའམ། གནད་གཅོད་དྲག་པོས་བསྒོམ་མ་ནུས་སམ། ལོང་མེད་དུ་གློ་བུར་དུ་འཆི་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྒོམ་པའི་སྐབས་མ་བྱུང་བའམ། ། སྔར་འོད་གསལ་ལ་གོམས་ཤས་ཆུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འཆི་ཀའི་འོད་གསལ་དེ་མ་ཟིན་པར་ཐ་མལ་པར་ཤི་ན་ཡང་། དཔེར་ན་ནུབ་མོ་ཉལ་ཁ་རང་གི་ཤེས་པ་ལ་སང་ནང་པར་ལས་ཀ་ བྱ་བ་གལ་ཅན་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱའོ་སྙམ་པའི་དྲན་འདུན་དྲག་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་ནང་པར་གཉིད་སད་མ་ཐག་ཏུ་དེ་དྲན་པ་ལྟར། སྔར་འཆི་བའི་འཕེན་པ་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས། བར་དོར་བར་དོ་ཤེས་ཤིང་དེའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པས་བར་དོའི་ལུས་སེམས་ལ་ཡང་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་མངོན་ཞེན་ལྡོག་སྟེ། བདག་འཛིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་འཆིང་བ་ལས་གྲོལ་ནས། དུས་དེ་ཉིད་དུ་ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དོ། །དེའི་དུས་དེར་བར་དོ་མི་ཤེས་ཟེར་ན། བར་དོ་ཞག་བདུན་ནས་རིང་ན་བདུན་ཕྲག་བདུན་གྱི་བར་དུ་གནས་ཤིང་། བདུན་ཕྲག་རེ་རེ་ལ་འཆི་བའི་སྣང་བ་རེ་རེ་འབྱུང་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་ཡང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འོད་གསལ་དང་བར་དོའི་ལུས་མངོན་དུ་བྱེད་པས་དུས་དེ་དག་ཏུ་སྔར་གྱི་འཕེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲན་ཞིང་འོད་གསལ་དང་བར་དོ་ངོ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་གྲོལ་ནས། ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་མི་ཐོབ་མི་སྲིད་དོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གདམས་ངག་དང་ལྡན་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། འཆི་བ་ཉིད་མཆོག་གི་དངོས་གྲུབ་ཐོབ་པའི་རྐྱེན་ནམ་ཡོན་ཏན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །འཆི་བ་གྲོགས་སུ་ཁྱེར་བའི་གཟེར་རོ། །གུ་རུ་ན་མོ། གལ་ཏེ་ཐབས་ལམ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། རྩ་རླུང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་ཉམས་མི་བདེ་བ་ལ་གཟེར་གསུམ་པ་བདེ་བ་ཟུག་ཅན་ཡུལ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འཁྲིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དྲག་པོ་སྐྱེས་ན། འདིར་ལམ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པ་ནི་གདུལ་བྱ་འདོད་ཆགས་ཅན་གྱི་ངོར་གསུངས་པས། ཉོན་མོངས་པ་དེ་ཉིད་བླ་མའི་གདམས་ངག་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་ལམ་དུ་སློང་བར་བྱའོ། །དེ་ཡང་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་ལས། སྐྱེ་བོ་འདོད་ཆགས་ཅན་དོན་དུ། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་རྡོ་རྗེ་སེམས། །ཞེས་དང་། དཔལ་འཁོར་ལོར་སྡོམ་པ་ལས་ཀྱང་། བལྟ་དང་དགོད་དང་ལག་འཛིན་དང་། །འཁྱུད་དང་གཉིས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ། །
Chinese
当了知融入光明的时候，外在的征象是所有的气息都向外呼出，向内吸入的动作停止，病人死亡，出现灰烬。内在的征象是死亡的究竟真理，光明如无云晴空般的法性，刹那间显现。如是说：嘿金刚中说：初如烟雾般，二如阳焰般，三如空中景象般，四如灯火般燃烧，五如无云晴空般，恒常显现。如是说。第三，死亡之后是：从那光明之中，于有中，中阴的识蕴，将转变为双运金刚身。如《俱舍论》所说：先有中有之血肉身，诸根齐全无碍具，具业幻化之威力，同类天眼所能见。如是说。如前世身体习气的显现，如镜中的影像般，显空无别的光明之身，诸根齐全，对于坚硬的岩石和柔软的水等，都没有阻碍，不能被火焚烧，不能被刀剑砍断。那也不是通过咒语或者药物或者三摩地等方式修成的幻化，而是由业的幻化所成就的幻化。中阴的众生彼此能够看见，因为具有清净的天眼所见，其他的有情不能看见。如是，所有众生的法性，如幻的光明双运，虽然依靠死亡的三时而自然显现，但是不具备口诀的人们，不能认识到这些，也不了解，反而生起邪念和执我，再次经历生、死、中阴三有，在六道中漂泊。这就是自然显现的方式。像这样，将其转化为道用的方法有三种：加行、正行、后行。加行又分为共同和不共同两种。首先是：通达死亡的自然显现等口诀的瑜伽士，当出现阳焰等征象，确定现在要死亡的时候，在此
English
When the knowledge merges into clear light, the external sign is that all breaths are exhaled, the act of inhaling ceases, the patient dies, and ashes appear. The internal sign is that the ultimate truth of death, the clear light, the Dharma nature like a cloudless sky, manifests for a moment. As it is said: In the Hevajra it is said: First like smoke, Second like a mirage, Third like a sky appearance, Fourth like a burning flame, Fifth like a cloudless sky, Always appearing. Thus it is said. Third, after death is: From within that clear light, In existence, the consciousness of the bardo, will arise as the union Vajra body. As the Abhidharmakosha says: Previously existing, with a flesh body in existence, Complete with all faculties, possessing unobstructedness, Possessing the power of karmic illusion, Seen by the pure divine eye of the same kind. As it is said. Like the appearance of the habitual imprints of the previous life's body, Like an image in a mirror, A clear light body that does not differentiate between appearance and emptiness, Complete with all faculties, Unobstructed in passing through hard rocks and soft water, etc., Cannot be burned by fire, Cannot be cut or severed by weapons. That is not an illusion accomplished through mantra, medicine, or samadhi, etc., but an illusion accomplished through the power of karma. Bardo beings can see each other, because they are seen by the pure divine eye, other beings cannot see them. Thus, the Dharma nature of all beings, the illusory clear light union, although naturally manifested by relying on the three times of death, those who do not possess the instructions do not recognize these, nor do they understand, and instead develop wrong thoughts and self-grasping, and again experience birth, death, and the three existences of the bardo, wandering in the six realms. This is the way of natural arising. Like this, there are three methods for transforming it into the path: preparation, main practice, and subsequent practice. Preparation is also divided into two: common and uncommon. The first is: A yogi who has mastered the instructions on the natural arising of death, etc., when signs such as mirages appear, and it is certain that death is now imminent, here
Chinese
应当如此理解。如果这些事物真实不虚，就不会有死亡。死亡真实不虚是不可能的。因为现在显现出死亡，所以要生起了知一切法都是虚假的，如幻如梦的智慧。对于内外一切事物都要断除贪执。将所有财物和用具都布施出去。舍弃内外烟雾和哀号等扰乱禅定的因素，亲近具足誓言的喇嘛和道友，听受教诲，依止善于开示的人。第二，不共的行持是：对于特别的喇嘛和本尊三宝，从内心深处，骨髓里生起虔诚的敬信心。 如果喜欢繁琐，就做七支供，以及皈依、发心等广大的仪轨。如果不喜欢繁琐，就做特殊的皈依，我通过死亡的光明，证悟胜义谛的真理，在中有获得双运大圆满的果位，之后为了利益一切有情众生而行事。要反复生起这样的发心，认识中有的自性，并将那如幻的身体观想为双运金刚身，要猛烈地发起这样的发心。第二，正行是：因为一切法都是虚假的，如幻如梦，所以没有什么事情是不能成就的。事情会如你所想的那样成就，要以不畏惧死亡的巨大信心，如果能够做到，就结跏趺坐等。如果不能那样做，据说也可以头朝北，面向西。也可以头朝东，面向北，做狮子卧。观想自己为本尊，将心专注于之前修习气脉明点，生起定解和明晰的任何一种方法上，不要散乱禅定。这样修习，地融入水等内外的征相逐渐圆满，最终，当意识融入光明的时候，道光明和临终时所显现的光明，二者无别，自然显现，二者无别地融合，并在此状态中安住一年或一个月之久。我执
English
It should be understood in this way. If these things were truly real, there would be no death. It is impossible for death to be truly real. Because death now appears, one should generate the wisdom that knows all phenomena to be false, like illusions and dreams. One should abandon attachment to all internal and external things. All possessions and implements should be given away in generosity. Abandon the causes of distraction from samadhi, such as internal and external smoke and wailing, and rely on a lama and dharma friends who possess samaya, receive instructions, and rely on those who are skilled in clarification. Second, the uncommon practice is: for the Three Jewels, especially the lama and yidam, generate sincere devotion from the depths of your heart and bones. If you like elaboration, do the seven-branch offering and the elaborate rituals of taking refuge, generating bodhicitta, and so on. If you do not like elaboration, do a special refuge, thinking, "May I realize the ultimate truth of the clear light of death, attain the state of union, the great seal, in the bardo, and then act for the benefit of all sentient beings." Repeatedly generate such bodhicitta, recognize the nature of the bardo, and visualize that illusory body as the vajra body of union. Intensify the force of generating such bodhicitta. Second, the main practice is: because all phenomena are false, like illusions and dreams, there is nothing that cannot be accomplished. Things will be accomplished as you think they will, so with great confidence that is not afraid of death, if you are able, assume the vajra posture, etc. If you are not able to do that, it is said that you can also point your head to the north and face west. You can also point your head to the east and face north, and lie down in the lion posture. Visualize yourself as the yidam deity, and focus your mind on whichever method of the completion stage of the channels and energies you have certainty and clarity in, and do not let your samadhi be distracted. By meditating in this way, the internal and external signs, such as earth dissolving into water, will gradually be completed. Finally, when consciousness dissolves into clear light, the clear light of the path and the clear light that appears at the time of death are inseparable, naturally arising, and the two merge without separation, and remain in that state for a year or a month. Self-grasping