Tibetan
བ་རྒྱ་སྐག་གི་ཁུ་བ་ལྟ་བུ་ཞེས་ལ་ལས་དམར་པོར་བསྒོམས། ལ་ལས་ཕྱི་དཀར་ནང་དམར་བསྒོམས་་ཀྱང་རང་ལུགས། རྗེ་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་གསུངས་འདི་ལེགས་ཏེ། རྩ་གསུམ་སྐུ་ཡིན་པས་སྐུ་གསུམ་སོ་སོའི་ཁ་དོག་དང་། འཁོར་ལོ་བཞི་ཐབས་ཤེས་ཆ་རེ་ཡིན་པས་དཀར་པོ་ རེ་དང་དམར་པོ་རེ་བསྒོམས་པ་འདི་ཟབ་བོ། །དེ་ལ་བསྒོམ་བྱ་ནི། རང་ལུས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་སྟོང་ཞིང་གསལ་བའི་ནང་དབུས་སུ། རྩ་དབུ་མ་སྔོན་པོ་ཁང་སྟོང་དུ་ཀ་བ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་དྲང་བ། རང་ཉིད་རང་ལུས་ཙམ་དུ་བསྒོམས་པའི་ཚེ། སྦོམ་ཕྲ་གྲོ་སོག་འབྲིང་པོ་ཙམ། ཡར་སྣེ་སྤྱི་བོར་སྣ་ཚོགས་རྡོ་རྗེའི་རྩིབས་ཅན་གྱི་འཁོར་ལོས་སྤྲས་པའི་ཚངས་པའི་བུ་གའི་བར་དང་། མར་སྣེ་གསང་གནས་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་བུ་གར་ཟུག་པ་བསྒོམས། གཡས་རོ་མ་དམར་པོ་དང་། གཡོན་རྐྱང་མ་དཀར་པོ་གཉིས། སྦོམ་ཕྲ་དབུ་མ་དང་མཉམ་པ་གསུམ་ཁ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་མ་ཐུག་པ། རོ་རྐྱང་གཉིས་ཡར་སྣེ་སྣ་བུག་གཉིས་སུ་ཟུག་པ། མར་སྣེ་ལྟེ་འོག་སོར་བཞི་ནས་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ། སྤྱི་བོ་བདེ་ཆེན་འཁོར་ལོ་རྩ་འདབ་སུམ་ཅུ་སོ་གཉིས་དཀར་པོ་གདུགས་ཀྱི་རྩིབས་མ་ལྟར་ཅུང་ཟད་ཁ་ཐུར་དུ་ལྟ་བ། ཐམས་ཅད་ཟླུམ་པོ་བམ་ཡིག་གི་དབྱིབས་ཅན། མགྲིན་པའི་རྩ་འདབ་བཅུ་དྲུག་དམར་པོ་ཅུང་ཟད་ཁ་གྱེན་དུ་བསྟན། ཐམས་ཅད་བསྡོམས་པའི་དབྱིབས་གྲུ་གསུམ་ཨེ་ཡིག་གི་དབྱིབས་ཅན། སྙིང་ཁའི་རྩ་འདབ་བརྒྱད་སྔོན་པོ་ཅུང་ཟད་རྩ་སྣེ་ཐུར་དུ་ཕྱོགས་པ་ཐམས་ཅད་ བསྡོམས་པའི་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་བམ་ཡིག་གི་དབྱིབས་ཅན། ལྟེ་བའི་རྩ་འདབ་དྲུག་ཅུ་རེ་བཞི་དམར་པོ་ཅུང་ཟད་རྩ་སྣེ་གྱེན་བསྟན་ཨ་ཡིག་གི་དབྱིབས་ཅན། རྩ་བ་རྣམས་ཐང་ཤིང་གི་ཡལ་ག་ལྟར་དབུ་མ་ལ་ཟུག་པ། རོ་རྐྱང་གཉིས་ལ་མ་རེག་པ། རྩ་སྣེ་ལས་རྩ་ཕྲན་མང་པོ་གྱེས་པ་ཐང་ཤིང་གི་ཡལ་གའི་རྩེ་ལ་འབོལ་ཁབ་ལྟར་ཡོད་པ། རྩ་འཁོར་གྱི་རྩ་རྣམས་གཙོ་མོ་རྣམས་ལས་ཇེ་ཕྲར་སོང་བ། ཐམས་ཅད་སོག་སྒྲུབ་ལྟར་ནང་སྟོང་པར་བསྒོམ་མོ། །དཔེར་ན་ཆུ་འདྲེན་པའི་ཐོག་མར་ཡུར་བ་ལེགས་པོར་བྱ་དགོས། དེ་མ་བྱས་ན་ཆུ་འབོ་བ་དང་། ཡུར་བ་རལ་བར་འགྱུར། དང་པོ་ཡུར་བ་ལེགས་པོར་བཟོས་པས་ཆུ་གར་འདོད་དུ་འགྲོ་བ་དང་འདྲ་བས། རྩ་འདི་ཡང་ཞག་གསུམ་དུ་བསྒོམས་ལ། རྒྱུན་དུ་ནི་བསམ་ཙམ་ནས་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞི་གསལ་ཐེབ་པ་གལ་ཆེ། རྩ་ལ་སྦྱང་བ་ནི་རང་ལུས་ཇེ་ཆེར་བསྒོམས་དུས་རྩ་ཡང་དེ་དང་མཚུངས་པར་ཆེ་བ་དང་། རང་ལུས་ཇེ་ཆུང་ལ་བསྒོམས་དུས་རྩ་ཡང་དེའི་ཚོད་ཙམ་དང་། རང་ལུས་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་བསྒོམས་དུས་ཀྱང་རྩ་གསུམ་འཁོར་ལོ་བཞི་ཚང་བར་བསྒོམ་ཐུབ་པར་བྱའོ། །རེས་འགའ་དུས་རྩ་དབུ་མ་དེ་ཇེ་ཆེར་སོང་ནས་ལུས་ཀྱིས་གར་ཁྱབ་དབུ་ མས་ཁྱབ་པར་བསྒོམས་པས། རླུང་གང་དུ་ཟིན་ཀྱང་དབུ་མར་ཟིན་ནས་ཉམས་རྟོགས་སྐྱེ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། དབུ་མ་དེ་གདོས་བཅས་ཀྱི་རྩ་མ་ཡིན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྩ་དེ་བསྒོམས་པའི་སྟོབས་ལས་བྱུང་བའི་རྩ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་རྩ་འཁོར་བཞིའི་ནང་སྐོར་དུ་རྩ་བཞི་རེ་དང་། ཕྱིའི་ནད་བསྐྱེད་པའི་རྩ་དང་། ལུས་ཀྱི་རྩ་གནས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞིར་གནས་ཡུལ་ཉེར་བཞི་རྩ་སོགས་མང་དུ་ཡོད་ཀྱང་ད་རེས་འདིའི་སྐབས། འཁོར་ལོ་བཞིའི་རྩ་བརྒྱ་དང་ཉི་ཤུ། རྩ་གཙོ་མོ་གསུམ་ལས་གཞན་བསྒོམས་མི་དགོས། འདི་ལྟར་རྩ་བསྒོམས་པས་རྩ་དང་མཁའ་འགྲོ་དོན་གཅིག་པས་མཁའ་འགྲོ་དང་མ་མོ་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུས། དེའི་གནད་ཀྱིས་མོ་རིགས་ཐམས་ཅད་དད་ཅིང་གུས། རྩ་དང་ཡུལ་ཁམས་དོན་གཅིག་པས་ཡུལ་ཁམས་ཐམས་ཅད་དབང་དུ་འདུ། རྩའི་ཁམས་དག་པས་ལུས་ལ་ནད་ཉུང་བ་དང་གཟི་མདངས་འབར། རྩ་དང་སྐུ་དོན་གཅིག་པས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུའི་བྱིན་རླབས་འཇུག །རྩ་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཡིན་པས་ལུས་སྤྲུལ་སྐུར་འགྲུབ་སྟེ། མཐར་ཐུག་རྩ་དག་པ་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་གོ་འཕང་ཐོབ་སྟེ། ལུས་སྤྲུལ་བསྒྱུར་ལ་དབང་ཐོབ་ནས། གང་འདུལ་དུ་ སྤྲུལ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་དང་། སྐྱེ་འཆི་མེད་པ་ཚེའི་དངོས་གྲུབ་དང་སྤྲུལ་པ་སྐད་ཅིག་རེ་ཡང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱར་སྤྲུལ་བའི་ནུས་པ་ཐོབ་པར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐུན་བརྒྱད་དོ།། །།དེ་ནས་རླུང་བསྒོམས་པ་ལ་གོ་རྒྱུ་དང་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་གཉིས་ལས། ནང་ལུས་ཀྱི་བསྤྲུལ་སྤྱོད་སྲོག་གི་ངོ་བོ་ཡང་རླུང་ཡིན། ཕྱིའི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་འཇིག་དར་རྒུད་ཐམས་ཅད་རླུང་གིས་བྱེད། གསང་བ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་ཡང་རླུང་གི་རྩལ་ཡིན། དེ་ཕྱིར་རླུང་ལ་དབང་ཐོབ་ན་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་རང་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ཏེ། རླུང་ཞེས་བྱ་བས་ལས་ཀུན་བྱེད། །ཅེས་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་ནས་གསུངས་སོ། །རླུང་བཟུང་བའི་དུས། ཕྱི་ལྟར་ཤིང་དང་ལྕི་བའི་དུད་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་དུས་མ་བཟུང་། དུ་བ་རྩ་སྦུབས་སུ་སོང་ན་ནད་འབྱུང་། ནང་ལྟར་སྣ་བུག་གཡས་ནས་རྒྱུ་དུས་མི་བཟུང་། གཡས་པ་ཉི་མ་དུག་གི་རླུང་ཡིན་པས་གེགས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་དུས་ཡིན། སྣ་བུག་གཡོན་ནས་རྒྱུ་བ་ཟླ་བ་བདུད་རྩིའི་རླུང་ཡིན་པས། ཐུན་མོང་གི་
Chinese
有些人观想如石榴汁，有些人观想外白内红，这都是各自的宗规。 尊者法自在说这个好，因为三脉是身，所以观想三身的各自颜色，四个脉轮是方便智慧的一半，所以观想一个白色和一个红色，这个很深奥。 那么，所观想的是：自身观想为大悲尊的身，空明之中，中央是蓝色的中脉，如空屋中竖立的柱子般非常正直。 自己观想成自身大小的时候，粗细如中等的麦秆。 上端在头顶，以各种金刚的轮辐装饰的梵穴之间，下端插入密处的金刚孔中。 右边的罗玛是红色的，左边的江玛是白色的。 粗细和中脉一样，三者互不接触。 罗玛和江玛的上端插入两个鼻孔中，下端在肚脐下四指处合为一体。 头顶是大乐轮，三十二根脉瓣是白色的，像伞的骨架一样稍微向下倾斜，全部是圆形的，呈藏文“བཾ” (藏文，梵文天城体无，梵文罗马拟音bam，汉语字面意思：班) 字的形状。 喉咙的十六根脉瓣是红色的，稍微向上倾斜，全部加起来的形状是三角形，呈藏文“ཨེ” (藏文，梵文天城体无，梵文罗马拟音e，汉语字面意思：诶) 字的形状。 心口的八根脉瓣是蓝色的，稍微向下倾斜，全部加起来的形状是圆形的，呈藏文“བཾ” (藏文，梵文天城体无，梵文罗马拟音bam，汉语字面意思：班) 字的形状。 肚脐的六十四根脉瓣是红色的，稍微向上倾斜，呈藏文“ཨ” (藏文，梵文天城体无，梵文罗马拟音a，汉语字面意思：阿) 字的形状。 脉的根部像桃树的树枝一样插入中脉，不接触罗玛和江玛。 从脉的末端分出许多细脉，像桃树树枝的顶端有针头一样。 脉轮的脉从主要的脉逐渐变细。 全部都像空囊一样观想为空的。 例如，引水的时候，首先要做好水渠。 如果不这样做，水就会溢出，水渠也会崩塌。 因为首先把水渠做好，水就会像想要去的地方一样流动。 所以，这个脉也要观想三天，平时只要稍微一想，三脉和四轮就能清晰地显现出来，这很重要。 修习脉的时候，自身观想得越大，脉也和自身一样变大，自身观想得越小，脉也一样。
English
Some meditate on it as pomegranate juice, while others meditate on it as white on the outside and red on the inside, each according to their own tradition. Je Chökyi Wangchuk said this is good, because the three channels are the body, so meditate on the respective colors of the three bodies, and the four chakras are each a part of skillful means and wisdom, so meditating on one white and one red is profound. Therefore, what is to be meditated on is: in the center of one's own body, which is the empty and clear body of Avalokiteśvara, the blue central channel is extremely straight, like a pillar erected in an empty room. When meditating on oneself as the size of one's own body, it is about the thickness of a medium-sized wheat stalk. The upper end is at the crown of the head, between the apertures of Brahma, adorned with a wheel with various vajra spokes, and the lower end is meditated on as inserted into the vajra aperture of the secret place. The right Roma is red, and the left Kyangma is white. The thickness is the same as the central channel, and the three do not touch each other. The upper ends of Roma and Kyangma are inserted into the two nostrils, and the lower ends merge into one four fingers below the navel. The crown of the head is the Great Bliss Wheel, with thirty-two white petals, slightly downward-facing like the ribs of an umbrella, all round, in the shape of the Tibetan letter "བཾ" (Tibetan, Sanskrit Devanagari N/A, Sanskrit Romanization bam, Chinese literal meaning: Bam). The sixteen petals of the throat are red, slightly upward-facing, and the shape of all of them combined is triangular, in the shape of the Tibetan letter "ཨེ" (Tibetan, Sanskrit Devanagari N/A, Sanskrit Romanization e, Chinese literal meaning: Eh). The eight petals of the heart are blue, slightly downward-facing, and the shape of all of them combined is round, in the shape of the Tibetan letter "བཾ" (Tibetan, Sanskrit Devanagari N/A, Sanskrit Romanization bam, Chinese literal meaning: Bam). The sixty-four petals of the navel are red, slightly upward-facing, in the shape of the Tibetan letter "ཨ" (Tibetan, Sanskrit Devanagari N/A, Sanskrit Romanization a, Chinese literal meaning: A). The roots of the channels are inserted into the central channel like the branches of a peach tree, not touching Roma and Kyangma. Many fine channels branch out from the ends of the channels, like the tips of peach tree branches with needle tips. The channels of the chakras become thinner than the main ones. All of them are meditated on as empty inside, like an empty bladder. For example, when drawing water, the irrigation ditch must first be made well. If this is not done, the water will overflow and the ditch will collapse. Because the irrigation ditch is made well first, the water will flow like it wants to go. Therefore, this channel should also be meditated on for three days, and it is important that the three channels and four wheels appear clearly with just a little thought. When practicing the channels, when one meditates on one's own body as larger, the channels also become larger in the same way, and when one meditates on one's own body as smaller, the channels also become smaller.
Chinese
的时间左右，自身观想成芥子大小的时候，也要能圆满观想三脉四轮。有时中脉逐渐变大，观想身体被中脉遍布。这样，无论气停留在哪里，都停留在中脉中，成为生起证悟的缘起。因为中脉不是粗糙的脉，而是由观修智慧脉的力量所产生的脉。此外，四轮的脉轮内部有四个脉，以及引发外部疾病的脉，身体的二十四个脉处等有很多，但这次的情况下，除了四轮的一百二十脉和三条主要脉之外，不需要观修其他的。这样观修脉，脉和空行母意义相同，所以所有的空行母和母神都被摄伏。以其要点，所有女性都会信仰和恭敬。脉和地域意义相同，所以所有地域都被摄伏。脉的界清净，身体就少病，容光焕发。脉和身意义相同，所以所有佛的身加持都会融入。脉是化身的体性，所以身体成就为化身，最终脉清净，获得金刚身的果位，获得转化身体的自在，能随所化而化现，利益众生，获得无生无死的寿命成就，以及一刹那也能化现百千俱胝化身的能力。这就是所说的。第八法门结束。 之后，关于修习气，有理解和实修两方面。内部身体的幻化和行为，生命的本质也是气。外部世界的形成、毁灭、兴盛、衰败，一切都由气来完成。秘密的心识的各种念头也是气的运作。因此，如果能掌握气，就能获得对轮回和涅槃的一切自在。如经部所说：“所谓气，能成办一切事业。”在控制气的时候，从外部来说，不要在有木头和沉重的烟雾的时候控制，烟雾进入脉管会导致疾病。从内部来说，不要在右鼻孔呼吸的时候控制，因为右鼻孔是太阳毒气，是产生各种障碍的时候。从左鼻孔呼吸是月亮甘露之气，是共同的
English
of time, and when visualizing oneself as small as a mustard seed, one should also be able to fully visualize the three channels and four chakras. Sometimes the central channel gradually becomes larger, and one visualizes the body being pervaded by the central channel. In this way, wherever the air remains, it remains in the central channel, becoming the cause for the arising of realization. Because the central channel is not a coarse channel, but a channel that arises from the power of cultivating the wisdom channel. In addition, there are four channels inside each of the four chakras, as well as channels that cause external diseases, and twenty-four channel places in the body, etc., but in this case, other than the one hundred and twenty channels of the four chakras and the three main channels, there is no need to cultivate others. By cultivating the channels in this way, the channels and the dakinis have the same meaning, so all the dakinis and mothers are subdued. With this key point, all women will have faith and respect. The channels and the environment have the same meaning, so all environments are subdued. The element of the channels is purified, so the body has fewer diseases and the complexion is radiant. The channels and the body have the same meaning, so the blessings of the bodies of all the Buddhas are absorbed. The channels are the nature of the nirmanakaya, so the body is accomplished as the nirmanakaya, and ultimately the channels are purified, attaining the state of the vajra body, gaining the freedom to transform the body, being able to manifest according to those to be tamed, benefiting sentient beings, obtaining the accomplishment of longevity without birth or death, and the ability to manifest hundreds of thousands of kotis of manifestations in an instant. This is what is said. The eighth Dharma discourse ends. After that, regarding the practice of air, there are two aspects: understanding and practice. The illusory display and activity of the inner body, the essence of life, is also air. The formation, destruction, prosperity, and decline of the external world are all accomplished by air. The various thoughts of the secret mind are also the play of air. Therefore, if one can master air, one can gain freedom over all of samsara and nirvana. As it is said in the tantras, "Air accomplishes all actions." When controlling the air, externally, do not control it when there is a lot of wood and heavy smoke, as the smoke entering the channels can cause disease. Internally, do not control it when breathing through the right nostril, because the right nostril is the solar poisonous air, which is the time when various obstacles arise. Breathing through the left nostril is the lunar nectar air, which is the common