Tibetan
ན་སུམ་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་འདི་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ང་མི་སྨྲའོ། །ཞེས་དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལའང་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཉམས་པར་བཤད་པ་དེ་ཇི་ལྟར་མི་གཡོ་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་སྦྱར་རོ། །གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་ཐོབ་པ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཉམས་པའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ནི་རྙེད་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ་ཕྱི་མ་གཉིས་ནི་ལྡན་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་བླུན་པ་ལ་བློ་གྲོས་ཉམས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཉམས་པ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ལ་ནི་ཉམས་པ་ཐ་མ་ཡོད་དེ། གདུལ་བྱའི་དོན་ལ་ཞུགས་པས་མཐོང་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་ཡོན་ཏན་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་ལ་སོགས་པ་ཐོབ་ཀྱང་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་ལ་ནི་ཉམས་པ་བར་མ་དང་ཐ་མའང་ཡོད་དེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ལ་སོགས་པ་མ་ཐོབ་བའི་ཕྱིར་རོ་འང་གི་སྒྲས་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཉམས་པ་སྡུད་པའོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་ལྔ་དང་སློབ་པ་སྒོམ་ལམ་པ་དང་སོ་སོའི་སྐྱོ་བོ་དབང་པོ་རྟུལ་པོ་ལ་ནི་ཉམས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ག་ཡོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དགྲ་བཅོམ་པ་མི་གཡོ་བའི་ཆོས་ཅན་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལས་ཉམས་པར་བཤད་པ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ལ་མི་གཡོ་བ་ལས་གཞན་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ཡིན་ནོ། །དགྲ་བཅོམ་པ་གཞན་ནིི་མདོ་ལས། རྐྱེན་ལྔ་དང་རྒྱུ་ལྔས་དུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་རོ། །ལྔ་གང་ཞེ་ན། ལས་ཀྱི་མཐའ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། སྨྲ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། རྩོད་པ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན། རིང་དུ་རྒྱུ་བའི་སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ཡིན། ནད་གྱི་རྣམ་པ་ཡུན་རིང་པོས་ཐེབས་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་གཉིས་ཀ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཟེར་རོ། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་མདོ་ལས། མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་དངོས་གཞི་བཞིའོ། །བཞི་པོ་དེ་དག་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལས་འདི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བ་ནི་ང་སྨྲའི་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་གཅིག་པུས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གཡོ་བའི་བར
Chinese
如果从那已经完全做到之处，我说它不会因任何其他方式而完全退失。如果说阿罗汉不退法者也会从现法乐住中退失，那怎么会是不退转呢？应该这样解释：完全退失应理解为三种。哪三种呢？从已获得的功德中退失，从未获得的功德中退失，以及从已获得的功德的近行中退失。其中，第一种是从获得中退失，后两种是从具有中退失，就像说天生愚笨的人会退失智慧一样。在这三种退失中，导师佛陀只有最后一种退失，因为为了调伏众生，即使获得了现法乐住的功德，如止息的等持等，也不会显现。阿罗汉不退法者有中间和最后两种退失，因为没有获得不共佛法等，而且“也”字包含了从近行中退失。其他五种阿罗汉、学道者（修道位者）以及钝根的异生凡夫则有三种退失。因此，说阿罗汉不退法者从现法乐住中退失，是从近行中退失，而不退转者则是从解脱中退失。其他的阿罗汉，经中说：以五种缘和五种因，有时解脱的阿罗汉会完全退失。哪五种呢？进入事业的边际，进入说话，进入争论，具有长途行走的行为，以及长期遭受疾病的折磨。因此，分别说者说，这是从现法乐住和解脱两者中退失。经部师等则说，经中说：现法乐住是四种从增上心生起的，也就是四种禅定的本体。从这四种中的任何一种退失，我都不会说，这是针对退法者等五种情况说的。仅仅这一个就足以说明心解脱是不退转的
English
If from that which has been fully accomplished, I say that it will not be completely lost by any other means. If it is said that even an Arhat who is irreversible will fall from the bliss of dwelling in the present Dharma, how can it be irreversible? It should be explained that complete loss should be understood in three ways. What are the three? Loss from the qualities that have been attained, loss from the qualities that have not been attained, and loss from the near practice of the qualities that have been attained. Among these, the first is loss from attainment, and the latter two are loss from possession, just as it is said that a person who is naturally foolish will lose wisdom. Among these three losses, the teacher Buddha only has the last loss, because in order to tame sentient beings, even if he has attained the qualities of dwelling in the bliss of the present Dharma, such as the samadhi of cessation, he will not manifest it. The Arhat who is irreversible has the middle and last two losses, because he has not attained the unshared Dharmas of the Buddha, etc., and the word "also" includes loss from near practice. The other five Arhats, the learners (those on the path of cultivation), and the dull-witted ordinary beings have all three losses. Therefore, saying that an Arhat who is irreversible falls from the bliss of dwelling in the present Dharma is loss from near practice, while the irreversible is loss from liberation. Other Arhats, the sutra says: With five conditions and five causes, an Arhat who is liberated in time will completely fall. What are the five? Entering the edge of activities, entering speech, entering disputes, having the behavior of walking long distances, and being afflicted by prolonged illness. Therefore, the Vaibhashikas say that this is loss from both dwelling in the bliss of the present Dharma and liberation. The Sutra masters and others say that the sutra says: Dwelling in the bliss of the present Dharma is the four that arise from higher mind, which are the four dhyanas themselves. I would not say that falling from any of these four is referring to the five cases of those who are prone to falling, etc. This alone is enough to show that the liberation of mind is irreversible.
Tibetan
་དུ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ནི་འདི་རྣམ་གྲངས་གང་གིས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ང་མི་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལས་ནི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཉམས་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ལ། མ་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་དང་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ལས་ཉམས་པ་ནི་མ་ཐོབ་པ་དང་མ་སྤྱད་པ་ལ་ཉམས་པའི་མིང་གིས་བཏགས་པ་ཙམ་ཡིན་ལ་ཉམས་པ་དོན་དམ་པ་ནི་ཐོབ་པ་ལས་ཉམས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དོ། །དེ་ལྟ་མོད་ཀྱིས་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལའང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ལ་ཉམས་པ་འདོད་པས་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ཤི་ནས་འཁོར་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན་མི་འགྱུར་ཏེ། འབྲས་བུ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་ནི་འགའ་ཡང་ཉམས་བཞིན་དུ་འཆི་འཕོ་བ་མེད་དེ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་གྱིས་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སོར་ཆུད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མདོ་ལས། དགེ་སློང་དག་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་དྲན་པ་ཉམས་པ་ཆུང་ངུ་འབྱུང་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང་ཡང་ཁོ་ནར་ནུབ་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཟད་པ་དང་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡིད་བརྟན་དུ་མི་རུང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དང་འགལ་བའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་པར་མི་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། འབྲས་བུ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་མི་བྱེད་དེ། ཟག་པ་མེད་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པས་དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་མྱུར་བ་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རྩལ་པོ་ཆེ་འགྲེད་ཀྱང་རྡེག་མི་འཆའ་བ་བཞིན་ནོ། །ཡང་གལ་ཏེ་དབང་པོ་འཕོ་བ་དག་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་དུ་ས་འཕོ་ཞེ་ན། རྟོགས་པའི་སྐལ་བ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་མི་གཡོ་བར་འཕོ་ན་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ལམ་དགུ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དགུ་སྟེ་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱིས་འཕོ་སྟེ། མི་སློབ་པ་དབང་པོ་རྟུལ་པོའི་རིགས་དེ་སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པའི་ལམ་གཉིས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་བསྟེན་ཅིང་གོམས་པར་བྱས་པས་སྤང་དཀའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་མཚན་དེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་འཆི་བར་སེམས་པ་ལ་སོགས་པར་འཕོ་བ་ལའང་རྣམ་གྲོལ་ཀྱི་ལམ་དགུ་དང་བར་ཆད་མེད་པའི་ལམ་དགུ་ཡིན་པར་གསལ་པོ། །(སློབ་པ་)དད་པས་མོས་པ་ཞིག་མཐོང་བས་ཐོབ་པ་རྟོགས་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་རེ་རེ་(ཁོ་ན་ལ་སྐྱེ་བ་)ཡིན་ཏེ། གོམས་པ་ཆུང་བས་སྤང་སླ་བའི་ཕྱིར་རོ
Chinese
说是“以身体现证的，我不会说它会因任何方式而完全退失”，这表明阿罗汉的一切解脱都不会退失。而从未获得之物退失，以及从亲近使用之物退失，仅仅是未获得和未使用之物被冠以退失之名，真正的退失是从已获得之物退失，他们是这样认为的。虽然如此，分别说部认为阿罗汉也会从解脱中退失，那么阿罗汉因退失而死后会转生轮回吗？不会的。从果位完全退失的人，没有谁会在退失的状态中死亡和转生的，因为他们能以正念和正知迅速恢复。经中说：“诸比丘，对于具有闻法的圣声闻者，可能会发生轻微的忆念退失，但它会立即消失、完全耗尽和完全结束。”如果不是这样，梵行就不可靠了。如果说存在着与安住于果位相反的行为，因此也可能存在着完全退失而无法恢复的情况，那么安住于果位的人不会做那些非法的行为，比如杀生等等，因为无漏道显现时，正念和正知会迅速生起，就像伟大的摔跤手也不会轻易出击一样。又如果说诸根的转变会转移到无间道和解脱道上，那么具有证悟能力的人在不改变的情况下转移，会通过九种解脱道和九种无间道，共计十八种方式转移。不学之人，如果属于钝根，由于对有学道和无学道两者都非常熟悉和串习，因此难以舍弃。由于相同的原因，对于退法者等转移到死亡想等，也清楚地表明有九种解脱道和九种无间道。（有学位的）以信随行者通过见而获得证悟，只会产生一种无间道和一种解脱道，因为串习较少，容易舍弃。
English
Saying "I do not say that whatever has been manifestly done by the body will be completely lost in any way," this shows that all the liberation of the Arhat will not be lost. And the loss from what has not been obtained, and the loss from what has been closely used, are merely that what has not been obtained and what has not been used are given the name of loss, and the real loss is the loss from what has been obtained, so they think. However, the Sarvastivadins think that the Arhat will also lose from liberation, so will the Arhat die and be reborn in samsara because of the loss? No. No one who has completely lost the fruit will die and be reborn in the state of loss, because they can quickly recover with mindfulness and awareness. The Sutra says, "O monks, for the noble disciple who has heard the Dharma, there may be a slight loss of memory, but it will immediately disappear, be completely exhausted, and completely end." If this is not the case, the Brahmacharya will not be reliable. If it is said that there is an action contrary to abiding in the fruit, so there may also be a complete loss that cannot be recovered, then the one who abides in the fruit will not do those illegal actions, such as killing, etc., because when the unpolluted path manifests, mindfulness and awareness will arise quickly, just as the great wrestler will not easily attack. Again, if the transformation of the senses will be transferred to the uninterrupted path and the path of liberation, then the one who has the ability to realize will transfer without changing, and will transfer through the nine paths of liberation and the nine uninterrupted paths, a total of eighteen ways. The non-learner, if he belongs to the dull roots, is difficult to abandon because he is very familiar with and accustomed to both the learning path and the non-learning path. For the same reason, it is also clear that there are nine paths of liberation and nine uninterrupted paths for the transfer of the one who is subject to decline to the thought of death, etc. The one who follows faith (with a degree) obtains enlightenment through seeing, and only one uninterrupted path and one path of liberation will arise, because it is easy to abandon because of less habituation.