Tibetan
ས་ནི་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལས་ཉམས་པ་མེད་པར་མ་ཟད་དགྲ་བཅོམ་པ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པ་མེད་དེ། དེས་ཉོན་མོངས་པའི་ས་བོན་རྩ་བ་ནས་སྤོང་བའི་གཉེན་པོ་ཐོབ་པས་གཏན་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ཟག་པ་ཟད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རེ་ཞིག་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ལོག་པས་དགྲ་བཅོམ་པར་འདོད་ན་ནི་སེམས་མེད་པའི་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དེར་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་། དགེ་སློང་དག་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྤངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། སློབ་པ་ལ་བག་ཡོད་པ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱའོ་ཞེས་པ་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་ནི་མ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་མངོན་པ་ལས་ཀྱང་། གནས་གསུམ་གྱིས་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཕྲ་རྒྱས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱིས་ཕྲ་རྒྱས་མ་སྤངས་ཤིང་ཡོངས་སུ་མ་ཤེས་པ་ཡིན། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱི་ཀུན་ནས་དཀྲིས་པར་གྱུར་པའི་ཆོས་རྣམས་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། དེ་ལའང་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ལ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་དེ་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་མདོ་ལས། ཀུན་དགའ་བོ་དགྲ་བཅོམ་པ་ལའང་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་བར་ཆད་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ང་སྨྲའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ནི་བསམ་གཏན་དངོས་གཞི་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ལ། བཅུ་ལས་འཕྲོས་པའི་མདོ་ལས། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ནི་གཅིག་སྟེ། སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དུས་དང་སྦྱོར་བ་པ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སློབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ལ། དགྲ་བཅོམ་པ་དྲུག་ཏུ་གསུངས་པ་ནི་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་སོགས་པ་ལས་ཉམས་པ་ལ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པར་གསུངས་པའི་ཕྱིར་དང་། མདོ་གཞན་ལས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་གནག་ཚོགས་ཅན་དུས་ཀྱིས་སེམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལུས་ཀྱིས་མངོན་སུམ་དུ་བྱས་པ་ལས་ལན་དྲུག་གི་བར་དུ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ཡི་ཆད་ནས་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར་མཚོན་གྱིས་འདེབས་པར་བྱེད་ལ་འཆི་བའི་དུས་ཁོ་ནར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཉིད་ཐོབ་ཅིང་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡང་སློབ་པའི་དུས་ཁོ་ན་ན་ཉམས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སོལ་བའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུའི་མདོ་ལས། འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་ཐོས་པ་དང་ལྡན་པ་དེ་ལྟར་སྤྱོད་ཅིང་དེ་ལྟར་གནས་པ་དེ་ལ་རྒྱལ་རེས་འགའ་ཞིག་དྲན་པ་ཉམས་པ་ལས་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པའང་སློབ་པའི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་རོ། །གང་དག་ཐེག་པ་གོང་མའི་རྗེས་སུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ལམ་གྱི་ས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ས་བོན་སྤངས་པ་རྣམས་ནི་སློབ་པའི་འཕགས་པ་ལའང་ཉམས་པ་མེད་དེ་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་དེ་དང་དེ་ལས་ཉམས་པར་བཤད་པ་ནི་སྒོམ་སྤང་གི་ས་བོན་མ་སྤངས་པ་རྣམས་ཡིན་ལ། སློབ་པ་དང་མི་སློབ་པ་ཐམས་ཅད་ལའང་དུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་མི་སྦྱོར་བ་དང་ཉམས་པ་དང་མ་ཉམས་པ་ལ་སོགས་པ་ནི་དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་དང་རྣོན་པོ་གཟུངས་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདོད་དེ། རིགས་པ་མཁྱེན་པ་དག་གིས། བདག་ལྟའི་ས་བོན་སྤངས་པའི་ཕྱིར། སླར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཅི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་ནམ། འོན་ཏེ་གཞན་དག་ཀྱང་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ལ་རིགས་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་སློབ་པ་དང་འཕགས་མིན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་རིགས་དྲུག་དང་ལྡན་ཏེ། དགྲ་བཅོམ་པའི་རིགས་དེ་དག་ཀྱང་དངོས་དང་བརྒྱུད་ནས་དེ་དག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་མི་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བདུན་པ་གལ་ཏེ་དབང་པོ་བརྟུལ་པོ་རྣོན་པོར་འཕོ་བ་ན་གནས་སྐབས་གང་དུ་འཕོ་ཞེ་ན། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་ནི་དབང་པོ་འཕོ་བ་མེད་དེ། དེ་ནི་མཉམ་གཞག་གི་རྒྱུན་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པས་(བྱ་བ་དེ་མ་གཏོགས་པ་གཞན་ལ་ལྡང་བ་དང་)སྦྱོར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །(དད་མོས་ནི་ཟག་མེད་ཁོ་ན་ལས་འཕོ་ལ། བྱིས་པ་ནི་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གང་ལ་རྟེན་ཡང་མི་འགལ་ཏེ་ཅི་ནས་ཀྱང་བདག་གི་དབང་པོ་དག་རྣོན་པོར་བྱའོ། །ཞེས་བསམས་ནས་སྦྱོར་བས་བར་ཆད་མེད་པ་དང་རྣམ་གྲོལ་གྱི་ལམ་རིམ་གྱིས་དབང་པོ་འཕོའོ། །)དེས་ན་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་། སློབ་པ་དད་མོས་དང་། མི་སློབ་པ་དུས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་ན་དབང་པོ་འཕོ་བ་ཡོད་དོ། །གང་ཡང་མདོ་ལས། འདིས་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པ་ལྷག་པའི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞི་ཐོབ་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ལས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལས་འདི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ནི་ང་སྨྲའི། འདི་གཅིག་པུས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མི་གཡོ་བའི་བར་དུ་ལུས་ཀྱིས་མངོ
Chinese
地不仅不会从初果退转，而且也不会从阿罗汉退转。因为他已获得了从根本上断除烦恼种子的对治，所以永远不会再生起。如果不是这样，就会变成不是漏尽。如果暂时所有烦恼都消失了就被认为是阿罗汉，那么所有无心状态都会变成那样。 世尊也说：“比丘们，凡是以圣慧断除的，才是断除。”并且说：“对于有学，应当精进。”而没有对阿罗汉说。法相论中也说：“以三种因缘，欲贪的随眠生起：未断除且未完全了知欲贪的随眠；由欲贪的随眠所缠缚的法显现；以及对治于彼不作如理作意。”因为阿罗汉没有这些，所以不会退转。还有经中说：“阿难陀，对于阿罗汉，利养和恭敬也是障碍。”这是指妨碍入于根本禅定，安住于现法乐住。十事经中说：“应修习的法只有一种，即心解脱，是时机成熟且合意的。”这是就学者的角度而言。而所说的六种阿罗汉，是指从渐次安住的等至功德等退转，是具有退转之法等。其他经中说：“具寿黑众，以时机成熟且合意的心解脱，以身体现证，曾六次反复完全退转，并因厌倦而不顾身命，因此用武器自杀，只在临终时才获得阿罗汉果，并入于涅槃。”这也是因为只有在有学时才会退转。如炭堆经中说：“圣声闻具有听闻，如此行持，如此安住，有时国王
English
The ground not only does not degenerate from the first fruit, but also does not degenerate from the Arhat. Because he has obtained the antidote to eradicate the seeds of affliction from the root, so he will never be born again. If not, it would become not exhausted leakage. If all the afflictions disappear temporarily, it is considered an Arhat, then all mindless states will become like that. The Blessed One also said, "Monks, whatever is abandoned by noble wisdom is abandoned." And said, "For those who are learning, diligence should be done." But did not say to Arhats. The Dharma Abhidhamma also says: "With three causes, the subtle increase of desire and greed arises: the subtle increase of desire and greed has not been abandoned and has not been completely known; the dharmas entangled by the subtle increase of desire and greed appear; and the countermeasure is not to make rational attention to them." Because Arhats do not have these, they will not degenerate. Also, the sutra says: "Ananda, for Arhats, gain and respect are also obstacles." This refers to hindering entering the fundamental samadhi and dwelling happily in the present Dharma. The Ten Matters Sutra says: "There is only one Dharma to be cultivated, that is, the liberation of the mind, which is ripe and agreeable." This is from the perspective of the learner. The six kinds of Arhats mentioned refer to degeneration from the merits of gradual abiding samadhi, etc., and are those who have the Dharma of degeneration, etc. Other sutras say: "The venerable Black Crowd, with the liberation of the mind that is ripe and agreeable, has physically realized it, and has repeatedly completely degenerated six times, and because of fatigue, he does not care about his life, so he commits suicide with weapons, and only at the time of death did he obtain the fruit of Arhat and enter Nirvana." This is also because it is only when one is learning that one will degenerate. As the Charcoal Pile Sutra says: "The noble Shravaka has hearing, thus practices, thus abides, sometimes the king
Chinese
有人说，经中说“从正念退失会生起罪恶不善的分别念”，这也是就学者的角度而说的。而那些随顺更高乘者则说，超世间道的地，烦恼和分别念的种子已断除，即使是学者的圣者也不会退失，因为没有原因。任何所说的从这个那个退失，是指没有断除修断种子的那些人。对于所有的学者和非学者来说，时间和合与不合，退失与不退失等等，都是就根器迟钝和敏锐、总持和三摩地以及解脱等等的运用而说的。他们这样认为，就像有理智的人所说的那样：“因为断除了我见之种子，所以不会再退转。”难道只有阿罗汉才具有六种姓吗？或者其他人也具有六种姓吗？就像阿罗汉具有六种姓一样，学者的圣者和非圣者的凡夫也具有完全退失之法等六种姓。阿罗汉的那些姓，也是通过直接和间接的方式以他们为先导，并且果不混淆于因的缘故。 第七，如果根器从迟钝转为敏锐，那么在什么阶段转变呢？在见道上没有根器的转变，因为那是唯一的等持相续（除了那个行为之外，没有其他可以胜任的），并且没有结合的缘故。（信心唯从无漏中转变，而凡夫依止寂静粗猛之相，也并不相违，因为无论如何也要使自己的根器变得敏锐。这样思索后，通过结合无间道和解脱道，根器逐渐转变。）因此，凡夫和学者具有信心，非学者在时合的阶段有根器的转变。经中说：“对于那些获得在现法中安乐住，由殊胜心所生的四种禅定的人，我说他们会从其中任何一种完全退失。唯有此人以身体证得心解脱，直至不动摇。”
English
Some say that the statement in the sutra, "From the loss of mindfulness, sinful and unwholesome thoughts will arise," is also spoken from the perspective of a learner. Those who follow the higher vehicle say that on the ground of the supramundane path, those who have abandoned the seeds of afflictions and conceptual thoughts do not degenerate even for the noble learners, because there is no cause. Any degeneration spoken of from this and that refers to those who have not abandoned the seeds to be abandoned by meditation. For all learners and non-learners, time and conjunction and non-conjunction, degeneration and non-degeneration, etc., are spoken in terms of the application of dull and sharp faculties, retention, samadhi, and liberation, etc. They think so, just as those who know reason say, "Because the seed of the view of self has been abandoned, there is no turning back." Do only Arhats have six lineages? Or do others also have six lineages? Just as Arhats have six lineages, so too do the noble learners and non-noble ordinary beings have six lineages, such as the nature of complete degeneration. Those lineages of Arhats also precede them directly and indirectly, and because the result is not confused with the cause. Seventh, if the faculties change from dull to sharp, then at what stage does the change occur? There is no change of faculties on the path of seeing, because it is the only continuous samadhi (there is nothing else that can be done other than that action), and because there is no combination. (Faith transforms only from the uncontaminated, and it is not contradictory for ordinary people to rely on the aspect of calm and intensity, because in any case, one must make one's faculties sharp. After thinking in this way, through the combination of the uninterrupted path and the path of liberation, the faculties gradually transform.) Therefore, ordinary people and learners have faith, and non-learners have a change of faculties at the stage of time and combination. The sutra says, "For those who have attained the four dhyanas arising from the excellent mind, abiding happily in the present dharma, I say that they will completely degenerate from any one of them. Only this person realizes the liberation of mind with the body, until it is unshakable."